FED tiếp tục vào thế khó khi CPI tháng 2 tăng cao

Báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 cho thấy lạm phát tại Mỹ vẫn còn nóng và dai dẳng. Điều này có thể khiến các nhà hoạch định chính sách trì hoãn mọi quyết định về lãi suất cho tới mùa hè.

Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ công bố hôm 12/3 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng 0,4% so với tháng 1 và tăng 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo dự báo của các chuyên gia kinh tế, CPI tháng 2 có thể tăng 0,4% so với tháng trước và 3,1% so với cùng kỳ.

Số liệu CPI tăng cao hơn dự báo chủ yếu là do giá năng lượng đi lên 2,3% trong tháng 2. Giá thực phẩm đi ngang, trong khi chi phí nhà ở nhích thêm 0,4%.

Nếu không tính giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động, CPI lõi đi lên 0,4% so với tháng 1 và 3,8% so với một năm trước. Cả hai đều cao hơn 0,1 điểm % so với dự báo của các chuyên gia.

Những con số này chỉ là một phần nhỏ của câu chuyện kinh tế lớn hơn. Cuộc chiến chống lạm phát đã đạt được tiến bộ đáng kể kể từ khi lạm phát đạt đỉnh ở mức 9,1% vào giữa năm 2022. Nhưng con đường để đưa lạm phát quay trở lại mức mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) lại rất gập ghềnh. Mặc dù các quan chức FED cho biết đã sẵn sàng cắt giảm chi phí đi vay vào cuối năm nay nhưng họ vẫn chưa thể tuyên bố chiến thắng. Báo cáo lạm phát tháng 1 tệ hơn dự kiến. Báo cáo tháng 2 cũng không góp phần xoa dịu nỗi lo về giá cả. Hiện, các chuyên gia kinh tế đang cố gắng tìm hiểu xem những dữ liệu đó sẽ cung cấp manh mối gì về triển vọng trong trung hạn.

“Một báo cáo lạm phát tồi tệ, FED sẽ chỉ coi đó là một cú xóc nảy trên đường,” Tim Duy, chuyên gia kinh tế trưởng tại SGH Macro Advisors, đã viết trong một phân tích trước khi báo cáo CPI tháng 2 được công bố. “Tuy nhiên, hai báo cáo lạm phát tồi tệ sẽ làm xói mòn niềm tin của FED. Thêm một báo cáo lạm phát tồi tệ thứ ba, FED sẽ phải suy nghĩ lại về chiến lược của mình.”

Tuy nhiên, một số nhà quan sát nhận định báo cáo lạm phát vừa được công bố có thể không mang tới một cái nhìn đầy đủ. Joe Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM, cho biết những vấn đề mang tính mùa vụ trong báo cáo CPI tháng 1 - đặc biệt là về chi phí nhà ở - cũng có thể ảnh hưởng đến dữ liệu của tháng 2. Điều đó có nghĩa là các nhà hoạch định chính sách và các nhà phân tích nên tiếp tục giữ quan điểm thận trọng và kiên nhẫn cho đến khi có thêm các dữ liệu kinh tế quan trọng khác.

“Không có gì cho thấy lạm phát đã tăng trở lại,” ông Brusuelas cho biết. “FED gần như chắc chắn sẽ bỏ qua điều này và tập trung vào mục tiêu ổn định giá cả cũng như khả năng cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay.”

Lạm phát tăng vọng vào năm 2021 khi nền kinh tế phải vật lộn để thiết lập lại chuỗi cung ứng sau sự gián đoạn do đại dịch cũng như các gói kích thích kinh tế cao kỷ lục của chính phủ.

Sau những phản ứng chậm trễ ban đầu, FED bắt đầu tăng lãi suất vào mùa xuân năm 2022 và tiếp tục tăng lãi suất lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Cuộc chạy nước rút đó đã đưa lãi suất chuẩn của FED, được gọi là lãi suất quỹ liên bang, lên mức từ 5,25% đến 5,5%.

Điều đáng chú ý là những động thái mạnh mẽ đó không đủ để kéo lùi tốc độ tăng trưởng kinh tế. Thị trường việc làm đã tạo thêm 275.000 việc làm trong tháng 2 và tỷ lệ thất nghiệp đã duy trì ở mức dưới 4% trong một thời gian dài. Người tiêu dùng vẫn đang chi tiêu, thị trường nhà ở vẫn nóng và thị trường chứng khoán đang tiến tới mức cao nhất mọi thời đại. Các cuộc khảo sát thậm chí còn cho thấy, người dân Mỹ đang cảm thấy lạc quan hơn về nền kinh tế so với cách đây vài tháng.

Câu hỏi đặt ra lúc này là khi nào các quan chức FED sẽ cảm thấy thoải mái với việc cắt giảm lãi suất. Những động thái như vậy sẽ góp phần nới lỏng áp lực đối với nền kinh tế khi chi phí vay thế chấp, cho vay mua ô tô và chi phí của các loại hình đầu tư cùng giảm xuống. Chúng cũng sẽ giúp ngăn chặn bất kỳ nguy cơ suy thoái không mong muốn nào trong tương lai, bắt nguồn từ việc lãi suất được duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn. Cho đến nay, các nhà hoạch định chính sách đã đưa ra tín hiệu về ba lần cắt giảm lãi suất trong năm nay và thị trường ngày càng kỳ vọng lần cắt giảm lãi suất đầu tiên sẽ diễn ra vào mùa hè này.

Cuối cùng, bất kỳ sự cắt giảm nào cũng đều phụ thuộc vào việc liệu lạm phát có tiếp tục giảm xuống hay không. Nếu lạm phát vẫn duy trì ở mức cao, các quan chức FED rõ ràng sẽ có lý do để trì hoãn việc cắt giảm và tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế. Nếu các nhà hoạch định chính sách bắt đầu nhận thấy dữ liệu đáng thất vọng trong những tháng tiếp theo, họ có thể đẩy lùi mốc thời gian của mình xa hơn nữa hoặc giảm bớt số lần cắt giảm lãi suất dự kiến.

Trong hai phiên điều trần trước quốc hội vào tuần trước, chủ tịch FED Jerome Powell cho biết ngân hàng trung ương đang tìm kiếm thêm một chút dữ liệu để đảm bảo cuộc chiến chống lạm phát không chững lại sau nhiều tháng tiến triển vững chắc.

“Chúng tôi đang chờ đợi để tự tin hơn rằng lạm phát đang giảm về mục tiêu 2% một cách bền vững. Khi chúng tôi có được niềm tin đó và chúng tôi không còn xa mục tiêu đó nữa, đó sẽ là thời điểm thích hợp để bắt đầu nới lỏng các hạn chế nhằm không đẩy nền kinh tế rơi vào suy thoái,” ông Powell cho biết.

Đỗ Hiền-Theo washingtonpost