Lạm phát sẽ tăng lên, dù tổng thống Mỹ tiếp theo là ai

Lạm phát cao dai dẳng đã có dấu hiệu giảm bớt trong những tháng gần đây, nhưng Oxford Economics tin rằng lạm phát rồi sẽ tăng trở lại. Và lý do là gì? Đáp án là cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Công ty nghiên cứu Oxford Economics dự đoán, bất kể tổng thổng đương nhiệm Joe Biden hay cựu tổng thống Donald Trump giành được nhiệm kỳ thứ hai đáng mơ ước của họ, lạm phát đều sẽ gia tăng. Câu hỏi đặt ra chỉ là lạm phát sẽ tăng bao nhiêu?

Theo các nhà nghiên cứu của Oxford, chính sách của cả hai ứng cử viên tổng thống đều góp phần thúc đẩy lạm phát, dù theo những cách khác nhau. Và mặc dù các đường xu hướng chung của nền kinh tế sẽ không thay đổi bất kể ai kiểm soát Nhà Trắng hay Quốc hội, nhưng “độ dốc” của chúng sẽ bị ảnh hưởng khi chính trị được “thay máu”.

“Mức độ gia tăng GDP và lạm phát dưới thời tân tổng thống là khác nhau nhau, tùy thuộc vào cơ cấu chính trị,” chuyên gia kinh tế Bernard Yaros Jr. tại Oxford Economics đã viết trong một báo cáo nghiên cứu được công bố vào tuần trước.

Theo phân tích của Oxford Economics, nếu ông Trump trở thành tổng thống tiếp theo của Mỹ, đỉnh lạm phát sẽ cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với mức 3,3% hiện tại, nghĩa là lạm phát sẽ đạt 3,9%. Trong trường hợp ông Biden chiến thắng, lạm phát sẽ chỉ cao hơn 0,1% so với mức hiện tại.

Một số nguyên nhân chính khiến lạm phát sẽ tăng vọt dưới thời ông Trump bao gồm: thứ nhất là do các chính sách nhập cư hà khắc mà ông sẽ thực hiện, dẫn tới việc lực lượng lao động hiện có giảm sút. Thứ hai là việc cắt giảm thêm thuế suất doanh nghiệp. Và thứ ba, cũng là yếu tố đáng chú ý nhất, đó là việc áp dụng một loạt chính sách thuế chưa từng có đối với tất cả hàng hóa nước ngoài.

Trong khi đó, Oxford Economics giả định rằng ông Biden sẽ tạm thời gia hạn chương trình Thuế Tín dụng Trẻ em, dẫn đến lạm phát tăng đột biến trong thời gian ngắn, do các gia đình thu nhập thấp sẽ chi tiêu số tiền hoàn thuế vào thời điểm nền kinh tế yêu cầu chi tiêu ít hơn. Qua giai đoạn lạm phát gia tăng này, kinh tế sẽ bước vào thời kỳ tăng trưởng ổn định, ông Yaros cho biết.

Về lâu dài, “các chính sách hỗ trợ gia đình sẽ góp phần kích thích tăng trưởng mà không làm lạm phát gia tăng, vì chúng thúc đẩy nền kinh tế, không phải bằng cách khiến người dân chi tiêu mà bằng cách cho phép nhiều bà mẹ tham gia vào lực lượng lao động hơn,” ông nói.

Đáng chú ý, theo phân tích của Yaros, cho dù là dưới thời Biden hay Trump, lạm phát sẽ không giảm hoặc thậm chí khó có thể duy trì ở mức hiện tại.

“Người thuế”

Trong phiên điều trần kéo dài hai ngày tại Thượng viện Mỹ gần đây, chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (FED) Jerome Powell lạc quan hơn một chút về việc lạm phát đang hạ nhiệt, dù ông vẫn thận trọng về thời điểm chính xác lạm phát sẽ đạt mức mục tiêu 2%.

Tuy nhiên, theo ông Yaros, khả năng kiềm chế lạm phát sẽ giảm xuống khi Đảng Dân chủ hoặc Đảng Cộng hòa đồng thời giành được cả quyền kiểm soát Nhà Trắng và Quốc hội.

“Nếu một trong hai bên giành được chiến thắng áp đảo, họ sẽ khó có thể cưỡng lại ham muốn thực hiện những thay đổi lớn, cho dù đó là tăng mức chi tiêu hay cắt giảm thuế,” ông Yaros nhận định.

Nhưng điều đó không có nghĩa là tác động lên lạm phát sẽ giống nhau. Theo ông Yaros, mức thuế mà ông Trump đề xuất sẽ khiến lạm phát đặc biệt tăng mạnh. Ngay cả trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump đã không giấu giếm sự yêu thích của mình đối với các chính sách thuế quan, thậm chí ông còn tự gọi mình là “Người thuế”.

Ông Yaros giả định rằng, nếu dành được nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo, ông Trump sẽ thành công thực thi các đề xuất thuế mà ông công bố trong chiến dịch tranh cử của mình. Những đề xuất chưa từng có này bao gồm mức thuế 60% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc và mức thuế 10% đối với hàng hóa từ bất kỳ quốc gia nào khác. Nếu được thực hiện, chúng gần như chắc chắn sẽ trở thành gánh nặng với các hộ gia đình Mỹ, vì các doanh nghiệp sẽ chỉ đơn giản là tăng giá sản phẩm nhằm chuyển chi phí gia tăng của họ sang người tiêu dùng.

Các chuyên gia kinh tế khác cũng đồng thuận với ông Yaros rằng thuế có thể gây ra lạm phát. Một số nghiên cứu khác nhau ước tính mức thuế đề xuất của ông Trump sẽ khiến chi phí hàng năm của các hộ gia đình Mỹ tăng từ 1.700 USD lên 2.350 USD.

Cùng với đó, đề xuất của ông Trump có thể sẽ dẫn đến một cuộc chiến thương mại toàn diện giữa Mỹ với Trung Quốc và có thể cả với các nước khác. Chuyên gia kinh tế Alan Wolff tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson và cựu phó giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới cho biết, Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ trả đũa bằng cách áp dụng một loạt các chính sách thuế quan mới đối với hàng hóa Mỹ, khiến các doanh nghiệp càng phải đối mặt với nhiều khó khăn. “Cách tiếp cận của ông Trump chỉ hiệu quả khi đưa ra giả định rằng các nước khác sẽ không tiến hành trả đũa,” ông Wolff cho biết.

Theo vị chuyên gia này, ông Biden cũng đang thực hiện các chính sách thuế quan, nhưng tiến hành một cách có chiến lược.

“Cách tiếp cận của ông Biden là suy nghĩ có chọn lọc về cách chúng ta mang lại lợi thế cho hoạt động sản xuất trong nước,” ông Wolff nói. Trong khi đó, “ông Trump áp dụng các chính sách thuế quan trên diện rộng theo kiểu ‘hãy xem mọi việc diễn ra như thế nào.’”

Chính quyền ông Biden đã tăng thuế trong thời gian qua nhằm đảm bảo một số sản phẩm được coi là vì lợi ích quốc gia không bị phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Một ví dụ cụ thể là chất bán dẫn, vốn được coi là ưu tiên an ninh quốc gia, và các công nghệ cần thiết để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Mới đây nhất, vào tháng 5, chính quyền Biden đã ban hành một loạt chính sách thuế mới đối với hàng hóa Trung Quốc, bao gồm mức thuế 50% đối với chip máy tính và tăng thuế đối với pin mặt trời, xe điện và pin xe điện của quốc gia này.

Theo những bình luận gần đây từ một quan chức Bộ Tài chính Mỹ, mặc dù ông Biden đã thực hiện một cách tiếp cận chiến lược hơn về chính sách thuế với hàng hóa Trung Quốc, nhưng chính quyền của ông khó có thể nới lỏng những biện pháp đã áp dụng. Hôm thứ Tư (10/7), ông Biden đã công bố các sắc thuế bổ sung đối với thép Trung Quốc nhập khẩu vào thị trường Mỹ thông qua Mexico. Từ lâu, Mỹ đã coi đây là kẽ hở mà Trung Quốc sử dụng để lách các quy định thương mại giữa hai bên.

Đỗ Hiền-Theo ca.finance.yahoo