Vừa qua, một số ông trùm tài chính và công nghệ Mỹ đang chuẩn bị hàng tỷ USD để mua lại “chiếc bánh ngon” TikTok sau khi Tổng thống Joe Biden ký đạo luật buộc chủ sở hữu Trung Quốc phải bán ứng dụng này.

Thời gian qua, TikTok đã liên tục thay thế giám đốc điều hành trong nỗ lực “xoa dịu” Mỹ trước lệnh cấm. Người đầu tiên, ứng cử viên Giám đốc điều hành của Disney, ông Kevin Mayer, chỉ tồn tại được vài tháng. Người kế vị, ông Chew Shou Zi đã gắn bó được ba năm. Tuy nhiên, việc ông Chew không thuyết phục được các nhà lập pháp Mỹ rằng ứng dụng này không phải là mối đe dọa an ninh có thể khiến nhiệm kỳ của ông kết thúc sớm.
Đứng đầu trong số những ông trùm tài chính và công nghệ này phải kể tới cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Stevan Mnuchin, cựu Giám đốc điều hành (CEO) Bobby Kotick của hãng phát triển trò chơi điện tử Acltivision Blizzard, CEO Sam Altman của Open AI, CEO Bill Ackman của quỹ đầu tư Pershing Square và những nhà đầu tư triệu USD như Kevin O’Leary.
Theo đạo luật do Tổng thống Biden ký ban hành gần đây, ByteDance - công ty mẹ có trụ sở tại Trung Quốc của TikTok có một năm để thoái vốn khỏi nền tảng này, hoặc TikTok sẽ bị cấm hoàn toàn tại Mỹ. Tuy nhiên, việc mua bán TikTok sẽ gặp nhiều khó khăn khi Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết việc ByteDance thoái vốn khỏi TikTok cần sự phê duyệt của cơ quan này và họ phản đối mạnh mẽ bất kỳ thương vụ mua bán nào.
Điều đó có nghĩa bên mua tiềm năng sẽ chỉ có được tên thương hiệu và cơ sở người dùng, trong khi phải xây dựng lại công nghệ mà TikTok sử dụng. Người mua cũng sẽ phải huy động hàng tỷ USD để có thể mua được TikTok. Mặc dù mức định giá của TikTok không được công khai, một số nhà phân tích đã ước tính con số ở mức 100 tỷ USD nhờ thuật toán mà TikTok sử dụng. ByteDance được định giá 220 tỷ USD vào năm ngoái, theo dữ liệu từ Pitchbook.
Bên cạnh đó, một bài phân tích trên Financial Times cho rằng, thái độ của Mỹ đối với TikTok trái ngược với việc Trung Quốc đối xử với Tesla. Dường như phía Trung Quốc thực dụng hơn, trong khi Mỹ tỏ ra giáo điều hơn.
Vào ngày 28/4, CEO Tesla, ông Elon Musk đã gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường và đạt được một thỏa thuận với “gã khổng lồ” công nghệ Baidu để tiếp cận hệ thống bản đồ và dẫn đường của hãng. Tham vọng của Tesla là chuyển đổi công ty từ một thế lực sản xuất phần cứng thành một thế lực về phần mềm. Việc lái xe tự động sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi này và Tesla cần tiếp cận với các dữ liệu của Trung Quốc.
Cách xử lý của Trung Quốc đối với Tesla sẽ giúp thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào nước này. Đồng thời, những đầu tư của Tesla cũng hỗ trợ sự phát triển ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc. Đạt một thoả thuận với Tesla về an toàn dữ liệu trong những ô tô được kết nối cũng làm giảm những quan ngại khi Trung Quốc bán xe điện ra nước ngoài.

Đại diện của TikTok cho biết họ đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến pháp lý. Lệnh cấm nếu được tiến hành sẽ khiến khoảng 170 triệu người dùng ở Mỹ bị ảnh hưởng.
Nhưng việc một ứng dụng nào đó bị cấm không phải mới xảy ra. Nhiều quốc gia đang cố gắng sử dụng các lệnh cấm và chặn kết nối để ngăn chặn người dùng sử dụng các ứng dụng quốc tế.
Ví dụ, năm 2016, Nga đã chặn quyền truy cập vào LinkedIn với lý do công ty này từ chối lưu trữ dữ liệu người dùng Nga ở “xứ sở Bạch Dương”. Năm 2020, Ấn Độ đã cấm TikTok vì lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật. Đầu năm nay, Trung Quốc cũng đã tiến hành cấm ứng dụng WhatsApp với lý do tương tự.
Hoa Nguyễn