Nhân lực hiện là bài toán nan giải tại Mỹ

Theo báo cáo hồi tháng 7/2023 của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn và Oxford Economics, sẽ có 85.000 việc làm kỹ thuật mới trong ngành bán dẫn vào năm 2030. Tuy nhiên, báo cáo này cũng ước tính gần 80% số việc làm đó có thể không được lấp đầy. Nhân công hiện là bài toán nan giải tại Mỹ và đặc biệt là ngành bán dẫn.

Thống kê mới nhất cho thấy 1/3 lực lượng lao động trong ngành bán dẫn là người sinh ra ở nước ngoài - có nghĩa là các rào cản nhập cư đang làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động.

Vào tháng Bảy năm nay, công ty sản xuất chip TSMC của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), vốn dự kiến mở nhà máy đầu tiên ở bang Arizona (Mỹ) vào năm 2024, đã thông báo rằng "gã khổng lồ" ngành bán dẫn sẽ bị trì hoãn thêm một năm nữa kế hoạch này do thiếu nhân công chuyên môn.

Nhiều công nhân lành nghề sinh ra ở nước ngoài đã học ở Mỹ, nhưng luật nhập cư hiện hành khiến họ khó ở lại đây định cư. Theo một báo cáo mới đây của FWD.us, khoảng 5.000 sinh viên quốc tế tại Mỹ sẽ tốt nghiệp trong năm học tới với bằng cấp cao trong các lĩnh vực kỹ thuật và khoa học máy tính liên quan đến chất bán dẫn.

Chính phủ Mỹ cấp thị thực H-1B (loại thị thực tạm trú cho phép chủ doanh nghiệp tuyển dụng và thuê những chuyên gia người nước ngoài làm việc tại Mỹ trong một khoảng thời gian nhất định. Còn gọi là thị thực định cư Mỹ theo diện lao động) cho khoảng 65.000 cá nhân đủ điều kiện mỗi năm, cộng thêm 20.000 thị thực cho những người có bằng thạc sĩ. Giới hạn đó đã được áp dụng từ năm 2006.

Theo Hội đồng Di trú Mỹ, nếu Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) “nhận được nhiều đăng ký hơn số thị thực hiện có, cơ quan này sẽ tiến hành bốc thăm để xác định ai có thể nộp đơn yêu cầu thị thực H-1B. Ngoài việc giới hạn số lượng thị thực, các rào cản nhập cư khác bao gồm thời gian xử lý chậm, các quy định và thủ tục giấy tờ cũng như chi phí xin thị thực cao cũng tác động tới nhu cầu nhập cư vào Mỹ. Đây là những rào cản đối với lực lượng lao động ngoài nước khi muốn làm việc tại xứ cờ hoa.

Các chuyên gia cho rằng, cần tháo gỡ “nút thắt” nhập cư của Mỹ. Điều này không chỉ giúp ích cho ngành công nghiệp bán dẫn, mà các nghiên cứu còn cho thấy nó cũng sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ nền kinh tế Mỹ.

Greg Wright, Phó giáo sư kinh tế tại Đại học California ở Merced, nói với Yahoo Finance: “Câu chuyện đáng quan tâm hơn là trong thập kỷ qua, lý do duy nhất khiến dân số Mỹ tăng lên là do nhập cư”.

Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, từ năm 2005 đến năm 2022, dân số nhập cư của Mỹ đã tăng gần 30%, lên hơn 46 triệu người. Tính đến năm 2022, người Mỹ gốc nước ngoài chiếm 13,9% tổng dân số. Hiện, tình trạng này đã đến giai đoạn đỉnh điểm.  

Sau khi Đạo luật CHIPS và Khoa học có hiệu lực, các công ty đã đầu tư 210 tỷ USD vào hơn 50 dự án bán dẫn mới tính đến cuối năm ngoái.

Mỹ là quê hương của 7 trong số 10 công ty bán dẫn hàng đầu thế giới tính theo vốn hóa thị trường, bao gồm cả công ty hàng đầu là Nvidia. Như thông lệ, trong thời kỳ công nghiệp bùng nổ, việc tạo thuận lợi để cso được những lao động lành nghề, có nhu cầu làm việc thực tế sẽ là một đòn bẩy cho nên kinh tế. Tuy nhiên, như đã nói ở trên, Mỹ đang gặp khó trong việc xây dựng một cơ chế nhập cư linh hoạt hơn.

Trong khi đó, quốc gia này đang sở hữu các lĩnh vực có khả năng tạo sức đột phá lớn như trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu y sinh, năng lượng sạch, nền kinh tế không carbon. Nếu không biết tận dụng thời cơ, lực lượng lao động suy yếu dần thì những hệ luỵ kéo theo sẽ là cả một nền kinh tế bị chùng xuống.

Hoa Nguyễn