Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã tăng lên mức cao mọi thời đại trong phiên giao dịch cuối cùng của tuần vào ngày 19/1. Cột mốc này đồng thời đánh dấu chặng đường khó khăn kéo dài hai năm do lạm phát cao và lo ngại về nguy cơ suy thoái cuối cùng đã khép lại.

Khép lại phiên giao dịch ngày 19/1, chỉ số S&P 500 tăng 1,2% lên 4.839,81 điểm, vượt qua mức đỉnh 4.796,56 điểm được thiết lập vào tháng 1/2022. Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones tăng 1,1% lên 37.863,80 điểm. Chỉ số tổng hợp Nasdaq tăng 1,7% lên 15.310,97 điểm.
Quay lại thời điểm đầu năm 2022, chỉ số S&P 500 có lúc đã giảm tới 25% khi lạm phát Hoa Kỳ tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1981. Bên cạnh nỗi lo sợ về lạm phát, các nhà đầu tư phố Wall còn canh cánh về “phương thuốc” mà Cục Dự trữ Liên bang (FED) thường sử dụng để kéo giảm lạm phát: lãi suất cao. Thực tế, FED đã nhanh chóng tăng lãi suất từ mức gần như bằng 0 lên phạm vi từ 5,25% đến 5,50% - mức cao nhất kể từ năm 2001.
Trong lịch sử, những đợt tăng lãi suất như vậy đã góp phần dẫn tới suy thoái kinh tế. Và vào năm 2023, phố Wall đã đồng thuận rằng điều này sẽ xảy ra một lần nữa.
Thế nhưng lần này, hoặc ít nhất là cho đến nay, lịch sử dường như sẽ không lặp lại. Nền kinh tế số 1 thế giới vẫn đang tiếp tục tăng trưởng, tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp đáng kể và tâm lý lạc quan của các hộ gia đình Mỹ đang tiếp tục tăng lên.
Lợi suất trái phiếu kho bạc đã giảm mạnh do kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất và điều đó đã giúp thị trường chứng khoán tăng tốc mạnh mẽ kể từ tháng 11 năm ngoái. Trong phiên giao dịch ngày 19/1, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã giảm xuống mức 4,13%, thấp hơn nhiều so với mức 5% đạt được vào tháng 10/2023, cũng là mức cao nhất kể từ năm 2007.
Tất nhiên, một số nhà phê bình cho rằng Phố Wall một lần nữa đã đi trước chính mình khi dự đoán về thời điểm FED có thể bắt đầu cắt giảm lãi suất.
“Thị trường đang quá phụ thuộc vào việc cắt giảm lãi suất,” Rich Weiss, giám đốc đầu tư chiến lược đa tài sản tại American Century Investments, cho biết. “Họ không hiểu rõ về tác động của việc này và chỉ nhìn nhận nó một cách hời hợt.”

Kể từ khi FED bắt đầu chiến dịch tăng lãi suất vào đầu năm 2022, các nhà giao dịch đã không ít lần dự báo ngân hàng trung ương sẽ sớm nới lỏng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều người đã phải thất vọng vì lạm phát cao kéo dài dai dẳng hơn dự kiến. Nếu điều đó xảy ra một lần nữa, đà tăng của thị trường chứng khoán và đà giảm của lợi suất trái phiếu có thể sẽ sớm đảo chiều.
Tuy nhiên, lần này, chính FED đã ám chỉ rằng họ đang chuẩn bị cắt giảm lãi suất, mặc dù một số quan chức cho biết động thái này có thể bắt đầu muộn hơn so với kỳ vọng của thị trường. Theo dữ liệu từ CME Group, các nhà giao dịch đang đặt cược có 50% khả năng FED sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất vào tháng 3.
“Sự thật có thể nằm ở đâu đó giữa những gì FED đang nói và những gì thị trường đang mong đợi,” Brian Jacobsen, nhà kinh tế trưởng tại Annex Wealth Management, cho biết. “Điều đó sẽ tiếp tục khiến các thị trường tài chính biến động, cho tới khi kỳ vọng của hai bên thống nhất với với nhau”.
Một tín hiệu đáng mừng xuất hiện vào thứ Sáu (19/1), với báo cáo sơ bộ từ Đại học Michigan cho thấy tâm lý người tiêu dùng Mỹ đang tăng lên. Theo đó, tâm lý người tieu dùng Mỹ đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2021. Điều này rất quan trọng bởi vì chi tiêu của người tiêu dùng là động lực chính của nền kinh tế.
Tuy nhiên, điều mà FED quan tâm hơn lúc này có lẽ là kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình vẫn không có nhiều thay đổi. Nếu những kỳ vọng này tăng lên, nó có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn, khiến lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao.

Theo các chuyên gia phân tích, đà tăng của thị trường chứng khoán hôm 19/1 được thúc đẩy chủ yếu bởi đà tăng của nhóm cổ phiếu công nghệ và cổ phiếu chip.
Cổ phiếu của một số công ty trong lĩnh vực bán dẫn đã tăng giá trong ngày thứ hai liên tiếp sau khi nhà sản xuất chip Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. đưa ra dự báo doanh thu năm nay tốt hơn so với dự đoán của các nhà phân tích. Khép phiên, giá cổ phiếu Broadcom đã tăng 5,9% và Texas Instruments tăng 4%.
Năm ngoái, đà tăng giá cổ phiếu của một số công ty Big Tech đã góp phần tạo nên phần lớn mức tăng của S&P 500. Theo S&P Dow Jones Indices, bảy công ty bao gồm Microsoft, Apple, Alphabet, Nvidia, Amazon, Meta Platforms và Tesla hiện chiếm 62% tổng lợi nhuận của chỉ số.
Nhiều cổ phiếu trong số này đã tạo nên cơn sốt trên thị trường nhờ sự phát triển của công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, một số cổ phiếu trong nhóm này hiện vẫn ở dưới mức cao kỷ lục, chẳng hạn như Tesla. Cổ phiếu này đang giao dịch với mức giá thấp hơn 48% so với mức cao nhất mọi thời đại được thiết lập vào tháng 11 năm 2021.
Việc chỉ số S&P 500 đạt mức kỷ lục vào ngày 19/1 là một ví dụ nữa cho thấy các nhà đầu tư kiên nhẫn và đa dạng hóa danh mục đầu tư trên thị trường chứng khoán Mỹ cuối cùng sẽ được đền đáp. Đôi khi điều này có thể mất nhiều thời gian, chẳng hạn như thập kỷ mất mát từ năm 2000 đến năm 2009 khi S&P 500 lao dốc do bong bóng dot-com vỡ và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Nhưng trong lịch sử, thị trường đã chứng minh rằng các nhà đầu tư rồi sẽ được đền bù xứng đáng nếu có đủ thời gian.
Tất nhiên, rủi ro vẫn còn hiện hữu. Bên cạnh sự không chắc chắn về thời điểm FED bắt đầu cắt giảm lãi suất, vẫn chưa có gì khẳng định chắc chắn rằng nền kinh tế Mỹ sẽ tránh được suy thoái.
Sẽ phải mất một thời gian khá dài để việc tăng lãi suất tác động đến toàn bộ hệ thống tài chính. Chính vì thế, nó có thể gây ra những rủi ro khó lường ở những điểm không ngờ tới.
Hoa Nguyễn-Theo apnews