Tăng trưởng quý 3 vượt dự báo, FED sẽ hành động thế nào?

Bất chấp áp lực lạm phát và các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (FED), tăng trưởng kinh tế Mỹ trong quý 3 vẫn mạnh mẽ nhờ tiêu dùng sôi động.

Theo số liệu được Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 26/10, với GDP quý 3 của nước này tăng 4,9%, cao hơn nhiều so với mức tăng 2,1% của quý trước đó. Đây cũng là quý tăng trưởng mạnh nhất của nền kinh tế Mỹ kể từ cuối năm 2021.

Báo cáo mới công bố cho thấy, bất chấp lạm phát tăng cao trong 2 năm qua đã tác động mạnh tới nền kinh tế nói chung, song người tiêu dùng vẫn mạnh tay chi tiêu, sẵn sàng vung tiền cho việc mua sắm, ăn uống, hay nghỉ dưỡng…

Từ đầu năm 2022, Cục Dự trữ Liên bang (FED) đã liên tục tăng lãi suất để hạn chế nhu cầu của người tiêu dùng và doanh nghiệp, qua đó kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, một số quan chức FED thừa nhận trong các bài phát biểu tuần trước rằng, các dữ liệu kinh tế gần đây nhất cho thấy nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng với tốc độ cao hơn so với dự đoán của họ.

Tuy nhiên, hầu hết các nhà hoạch định chính sách đều báo hiệu rằng FED có thể sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức hiện nay trong cuộc họp chính sách đầu tháng 11 tới.

“Mặc dù con số này khiến FED cảnh giác với việc cắt giảm lãi suất, nhưng nó không ảnh hưởng đến cuộc họp FOMC tháng 11,” Lindsay Rosner, trưởng bộ phận đầu tư đa lĩnh vực tại Goldman Sachs nhận định.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng mạnh mẽ trong quý trước có thể là một con số ấn tượng trước khi nền kinh tế bước vào giai đoạn suy giảm ổn định bắt đầu trong quý hiện tại từ tháng 10 đến tháng 12 và kéo dài đến năm 2024. Tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ dự kiến sẽ giảm bớt khi lãi suất vay dài hạn duy trì ở các mức cao hơn cùng với việc FED tăng lãi suất ngắn hạn buộc các doanh nghiệp và người tiêu dùng phải cắt giảm chi tiêu.

Tăng cường chi tiêu

Số liệu tăng trưởng trong quý 3 cho thấy chính quyền liên bang, tiểu bang và địa phương đã tăng cường chi tiêu và các doanh nghiệp đã tăng cường dự trữ hàng hóa chuẩn bị cho giai đoạn mua sắm cuối năm. Điều này giúp thúc đẩy tăng trưởng cao hơn. Nền kinh tế đã cố gắng tăng tốc bất chấp những nỗ lực hết mình của FED nhằm làm chậm tốc độ tăng trưởng và lạm phát bằng cách nâng lãi suất ngắn hạn lên khoảng 5,4%, mức cao nhất trong 22 năm.

Một loạt các yếu tố đang giúp thúc đẩy chi tiêu của người tiêu dùng, vốn đóng góp phần lớn vào tăng trưởng của nền kinh tế. Mặc dù nhiều người Mỹ vẫn đang cảm nhận được áp lực khi lạm phát duy trì ở mức cao trong hai năm qua, nhưng mức lương trung bình đang bắt đầu vượt xa mức tăng giá, dẫn tới khả năng chi tiêu của người dân tăng lên.

Theo Bộ Lao động, tiền lương trong quý từ tháng 4 đến tháng 6 đã tăng 1,7% sau khi điều chỉnh theo lạm phát. Đây là mức tăng hàng quý nhanh nhất trong ba năm.

“Hạ cánh mềm”

Trong một cuộc thảo luận vào tuần trước, chủ tịch FED Jerome Powell cho biết, nhìn chung, ông hài lòng với tình trạng của nền kinh tế hiện tại: lạm phát đã chậm lại ở mức 3,7% hàng năm từ mức cao nhất trong 4 thập kỷ là 9,1% vào tháng 6 năm 2022. Đồng thời, tăng trưởng ổn định và thị trường lao động vững vàng đã ngăn chặn nguy cơ suy thoái, điều đã được dự đoán rộng rãi vào cuối năm ngoái.

Nếu những xu hướng đó tiếp tục, nó có thể cho phép kinh tế Mỹ “hạ cánh mềm” như mục tiêu FED đã đặt ra.

Đồng thời, ông Powell thừa nhận rằng nếu nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, FED có thể phải tăng lãi suất cao hơn nữa. Lãi suất ngắn hạn hiện đang ở khoảng 5,4%, mức cao nhất trong 22 năm.

Các quan chức FED đã rất ngạc nhiên khi báo cáo doanh số bán lẻ tuần trước cho thấy chi tiêu tại các cửa hàng và nhà hàng trong tháng 9 đã tăng cao hơn nhiều so với dự kiến. Bên cạnh các khoản chi thiết yếu như gas, hàng tạp hóa, người Mỹ hiện đang chi tiêu nhiều hơn cho những sản phẩm, dịch vụ như ô tô, bữa ăn tại nhà hàng, những thứ mà người tiêu dùng thường cắt giảm nếu họ lo lắng về nền kinh tế suy yếu.

Và trong khi lãi suất thế chấp cao đã làm giảm doanh số bán nhà hiện tại, đại đa số người mua nhà vẫn đang được hưởng mức lãi suất thấp được cố định trong 30 năm. Điều đó có nghĩa là chi phí nhà ở của họ vẫn ở mức thấp ngay cả khi FED tăng lãi suất. Điều này trái ngược với những người sở hữu nhà ở tại Vương quốc Anh và Châu Âu, những người có nhiều khả năng phải vay thế chấp với lãi suất thả nổi. Theo công ty môi giới trực tuyến Redfin, khoảng 8 trong số 10 chủ nhà ở Mỹ đang được hưởng lãi suất vay thế chấp dưới 5%.

Với việc lạm phát nhìn chung đã hạ nhiệt, FED dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất ngắn hạn trong cuộc họp vào tuần tới. Nhiều nhà kinh tế ngày càng mong đợi các nhà hoạch định chính sách của ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 12.

Ông Powell sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào thứ Tư tuần sau. Các nhà quan sát thị trường sẽ xem xét kỹ lưỡng bất kỳ gợi ý nào về các động thái tiếp theo của FED tại cuộc họp này.

Đỗ Hiền-Theo cbsnews