Thử thách liên tiếp đối với Apple

Apple đối mặt với các đơn kiện mới của khách hàng, cáo buộc nhà sản xuất iPhone độc quyền thị trường điện thoại thông minh, sau vụ kiện của Bộ Tư pháp Mỹ và 15 bang trong tuần trước.

Những người sở hữu iPhone đã nộp ít nhất ba đơn kiện tập thể nhằm vào Apple lên tòa án Liên bang tại California và New Jersey kể từ ngày 21/3, do cho rằng Apple đã đẩy giá các sản phẩm lên thông qua hành vi phản cạnh tranh.

Các đơn kiện của hàng triệu khách hàng nhắc lại cáo buộc trước đó của Bộ Tư pháp Mỹ về việc Apple vi phạm luật chống độc quyền khi chặn công nghệ sử dụng cho các ứng dụng nhắn tin, ví điện tử và các vấn đề khác. Apple đã bác bỏ các cáo buộc của chính phủ.

Apple đang đối mặt với các vụ kiện cá nhân do các hoạt động kinh doanh chống cạnh tranh. Hồi tháng 2/2024, một thẩm phán đã ra phán quyết Apple phải giải quyết vụ kiện tập thể của hàng triệu khách hàng, do độc quyền thị trường ứng dụng iPhone.

Trước đó, Meta, Microsoft, X và “gã khổng lồ” hẹn hò trực tuyến Match Group ngày 20/3 đã lên tiếng chỉ trích Apple vì tính phí quá cao khi mua hàng trong ứng dụng.

Bốn công ty đã đệ trình một bản tóm tắt chung lên tòa án bang California phụ trách việc áp dụng phán quyết rằng, Apple phải cho phép các công ty liên kết những lựa chọn thanh toán thay thế nằm ngoài cửa hàng ứng dụng App Store cho người dùng iPhone.

Phán quyết đó bắt nguồn từ một vụ kiện năm 2020 của “ông lớn” ngành trò chơi điện tử Epic Games. Công ty đã đấu tranh với Apple tại các tòa án trên toàn cầu trong nhiều năm về các chính sách nghiêm ngặt của mà công ty công nghệ áp cho App Store.

Apple yêu cầu mức phí hoa hồng tới 30% đối với tất cả các giao dịch tài chính trong cửa hàng ứng dụng của họ, khiến nhiều bên phàn nàn về khoản "thuế" không công bằng đối với các công ty.

Một tòa án liên bang ở San Francisco đã bác bỏ vụ kiện của Epic Games vào năm 2021. Tòa cũng đưa ra một nhượng bộ rằng các ứng dụng có thể liên kết với phương thức thanh toán khác cho các dịch vụ không thuộc hệ sinh thái của Apple.

Nhưng cách Apple tuân thủ lệnh của tòa vào đầu năm nay đã dẫn tới phản ứng dữ dội từ Epic Games. Nhà phát triển trò chơi đã đưa việc này ra tòa với lập luận rằng phía Apple đang đi ngược lại ý định của thẩm phán.

Giải pháp được đề xuất của Apple cho phép họ tính phí trong khoảng từ 12-27% khi người dùng mua ứng dụng bên ngoài App Store. Song số tiền này không giảm nhiều so với số tiền Apple tính cho các giao dịch bên trong cửa hàng ứng dụng trực tuyến.

Phía Apple khẳng định đã "hoàn toàn tuân thủ” lệnh của thẩm phán, vốn cho phép hãng thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ người dùng.

Trong tuyên bố tuân thủ gửi tới tòa án, Apple cho biết các biện pháp này cũng "chống lại việc sử dụng không trả phí nền tảng, dịch vụ của Apple... cũng như các công cụ và công nghệ độc quyền được bảo vệ bởi quyền sở hữu trí tuệ”.

Trong thời gian qua, Apple gặp một số khó khăn liên quan tới vấn đề pháp lý. Ngày 4/3, Liên minh châu Âu (EU) phạt 1,8 tỷ euro (1,95 tỷ USD) đối với Apple vì vi phạm luật chống độc quyền của EU khi ngăn chặn ứng dụng nghe nhạc Spotify và các dịch vụ âm nhạc phát trực tiếp khác bằng cách không thông báo cho người dùng các tùy chọn thanh toán ngoài kho ứng dụng App Store của Apple.

Cơ quan thực thi cạnh tranh của EU cho biết những biện pháp hạn chế của Apple cấu thành những điều kiện giao dịch không công bằng. Đây là một cách lập luận tương đối mới trong một vụ án chống độc quyền song cũng đã được cơ quan chống độc quyền của Hà Lan đưa ra trong quyết định đối với Apple vào năm 2021, liên quan vụ án mà bên khiếu nại là các nhà cung cấp ứng dụng hẹn hò.

Cơ quan thực thi cạnh tranh của EU nêu rõ họ đã bổ sung thêm tổng số tiền phạt 1,8 tỷ euro vào số tiền phạt cơ bản như một biện pháp ngăn chặn đối với Apple và vì một phần đáng kể thiệt hại do động thái mà Apple gây ra là phi tiền tệ.

Ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề chống độc quyền Margrethe Vestager nhấn mạnh, trong một thập kỷ, Apple đã lạm dụng vị trí thống trị của mình trên thị trường phân phối các ứng dụng phát nhạc trực tuyến thông qua App Store. Họ hạn chế các nhà phát triển thông báo tới người dùng về những dịch vụ âm nhạc thay thế, rẻ hơn sẵn có bên ngoài hệ sinh thái Apple. Theo quy định của EU, điều này là bất hợp pháp.

Hoa Nguyễn