Uber Xử Lý Gọn Ghẽ Vật Cản Tới IPO Bằng Khoản Tiền Dàn Xếp 20 Triệu USD

Tranh chấp pháp lý kéo dài 5 năm có thể đe dọa đến tương lai của dịch vụ đi xe chung dường như được giải quyết một cách êm thấm vào ngày thứ Ba, xóa sạch một mối trăn trở trước kỳ chào bán công khai lần đầu ra công chúng cho Uber.

Một nhóm các tài xế Uber đã đồng ý giải quyết vụ kiện phân loại tính chất mối quan hệ lao động (class-action lawsuit) với 20 triệu USD, với mỗi người nhận được hơn 2000 USD một chút. Một kết quả khác xa với dự đoán ban đầu của nhiều người khi quá trình tố tụng bắt đầu. Vụ kiện được luật sư Shannon Liss-Riordan ở Boston đệ trình lần đầu vào năm 2013, tìm cách xác định tư cách làm việc của các tài xế tại Uber là nhân viên, người lao động (thay vì nhà thầu phụ). Theo đó, những tài xế - nhân viên này sẽ được bồi hoàn các chi phí kinh doanh cần thiết như gas và bảo hiểm.

Nỗ lực này không kéo dài lâu. Các bên đã đạt được thỏa thuận dàn xếp trị giá 100 triệu USD vào năm 2016, nhưng cuối cùng bị tòa án phúc thẩm lật lại xét xử. Cuối năm ngoái, một tòa án phúc thẩm đã phát hiện ra rằng các tài xế Uber sẽ phải xử lý bất kỳ tranh chấp nào với công ty, theo điều khoản trọng tài bắt buộc.

Theo các tài liệu giải quyết vụ việc được đệ trình lên Tòa án Quận Hoa Kỳ cho Quận Bắc California, 13.600 nguyên đơn không ký thỏa thuận trọng tài với Uber có thể nhận trung bình 2.206 đô la mỗi người, sau khi trừ đi các chi phí hành chính và phí luật sư 5 triệu đô la. Theo tài liệu trên, phí kiện tụng của nguyên đơn thực ra là khoảng 5,9 triệu đô la. So sánh với vụ kiện tương tự chống lại Lyft được đã được phê chuẩn bởi một thẩm phán liên bang vào năm 2017, khoản bồi thường là 27 triệu đô la cho số nguyên đơn lớn hơn, mỗi người nhận được 229 USD.

“Khoản tiền bồi thường này sẽ được trả trong khoảng 6 lần cho các tài xế không được bảo vệ bởi các điều khoản trọng tài, như các tài xế đã nhận được từ khoản dàn xếp 100 triệu đô la đã được đệ trình vào năm 2016, mặc dù với một nhóm tài xế nhỏ hơn nhiều,” Liss-Riordan cho biết trong bản tường trình.

Cô nói thêm rằng cô vẫn đang theo đuổi nhiều vụ kiện chống lại cái gọi là các tập đoàn kinh tế lớn và những công ty đã phân loại sai lao động của họ thành các nhà thầu độc lập, để tiết kiệm chi phí lao động, chuyển rủi ro và chi phí vận hành doanh nghiệp sang những công nhân với mức lương còm cõi.

“Chúng tôi hiện tiếp tục các vụ kiện đang chờ xử lý đối với Amazon, GrubHub, Lyft, DoorDash, Postmate, Handy và nhiều công ty khác đang bóc lột công nhân bằng mô hình kinh doanh này,” cô nói.

Trong khi Liss-Riordan tiếp tục sứ mệnh mà cô đề ra, mô hình nhà thầu độc lập cho dịch vụ đi xe chung dường như lại là một thành tựu lớn. Cả Uber và Lyft đang chuẩn bị cho các đợt chào bán cổ phiếu công khai lần đầu (IPO) trị giá hàng tỷ đô là với nhiều thành phần tham gia, dự kiến diễn ra cuối năm nay. Như một phần trong cuộc chào bán, cả hai công ty đang xem xét đưa ra tùy chọn mua cổ phiếu trong IPO cho các tài xế làm việc lâu dài cho họ từ những ngày đầu.

Những vụ kiện phân loại mối quan hệ lao động này đã tạo ra trở ngại lớn cho các công ty kinh doanh dịch vụ đi xe chung, đe dọa tới mô hình kinh doanh cốt lõi của họ là thuê các tài xế làm nhà thầu phụ. Uber đã giải quyết một cách khôn ngoan phần còn lại của vụ kiện, vì họ đang chuẩn bị tài liệu pháp lý cho các nhà đầu tư, với hy vọng giảm một số vụ kiện trong phần kiện tụng đáng lo ngại của bản cáo bạch sắp tới. Phần “các thủ tục tố tụng” của Lyft trong bản cáo bạch chiếm tới 5 trang, bao gồm gần hai trang về một số vụ kiện phân loại nhà thầu độc lập chưa được giải quyết, đã tính một vụ kiện tại Tòa án tối cao Massachusetts của Liss-Riordan. Uber vẫn chưa nộp bản cáo bạch.

Trong một tuyên bố, một phát ngôn viên cho biết: “Uber đã thay đổi rất nhiều kể từ năm 2013… Chúng tôi rất vui mừng khi đạt được giải pháp cho vấn đề này và sẽ tiếp tục làm việc chăm chỉ để cải thiện chất lượng, bảo mật và tính đạo đức của công việc độc lập”.

Dù dường như các công ty kinh doanh dịch vụ đi xe chung đã tránh được vấn đề nhà thầu phụ - nhân viên, nhưng vẫn còn một trở ngại lớn cần giải quyết. Liss-Riordan và các luật sư khác đã đệ trình các vụ kiện chống lại các công ty này vì đã tạo ra một số điểm trong cả mô hình kinh doanh của nền kinh tế gig (gig-economy: nền kinh tế chia sẻ), nhằm kiếm lời mà không cần rót vốn đầu tư lớn hoặc thuê nhiều nhân viên. Nhưng cho tới thời điểm hiện tại, mô hình kinh doanh nhà thầu phụ này có vẻ vẫn khá nguyên vẹn.

Vân Anh - Theo marketWatch