Vay tiêu dùng của người Mỹ tăng mạnh

Số liệu chính thức vừa công bố cho thấy hoạt động vay tiêu dùng của người dân Mỹ trong tháng 5/2024 tăng mạnh nhất trong 3 tháng, phản ánh qua số dư thẻ tín dụng tăng vọt.

Tổng dư nợ tín dụng của các ngân hàng ở Mỹ đã tăng 11,4 tỷ USD trong tháng 5/2024, sau mức tăng đã được điều chỉnh 6,5 tỷ USD trong tháng 4/2024, theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cuộc khảo sát các nhà kinh tế của hãng tin Bloomberg dự báo mức tăng 8,9 tỷ USD trong tháng 5/2024.

Trong khi đó, tín dụng tuần hoàn (loại hình tín dụng mà người vay có thể sử dụng lại sau khi đã trả lại một phần hoặc toàn bộ số tiền đã vay) tăng 7 tỷ USD trong tháng 5/2024, cũng là mức cao nhất trong ba tháng.

Nhiều người Mỹ đã tiêu hết số tiền tiết kiệm tích lũy trong thời kỳ đại dịch COVID-19 và hiện đang phải dựa vào thẻ tín dụng và các phương thức thanh toán khác để chi tiêu. Kết hợp với chi phí sinh hoạt tăng, điều đó càng làm tình hình tài chính của các hộ gia đình căng thẳng thêm và dẫn đến tiêu dùng chậm lại.

Theo dữ liệu mới nhất, doanh số bán lẻ ở Mỹ hầu như không tăng trong tháng 5/2024 và các tháng trước đó đã được điều chỉnh giảm.

Dữ liệu trên cơ sở hàng quý từ chi nhánh của Fed ở New York cho thấy nợ hộ gia đình, bao gồm cả thế chấp, đã tăng lên mức kỷ lục 17.700 tỷ USD trong ba tháng đầu năm nay.

Báo cáo của Fed cho thấy lãi suất vay trên thẻ tín dụng của Mỹ đã tăng lên 22,76% trong tháng 5/2024, chỉ kém mức kỷ lục từ năm 1994. Khoản vay thời hạn 60 tháng từ một ngân hàng thương mại để mua xe mới đứng ở mức 8,2%, cũng gần mức cao nhất.

Trước đó, thống kê cho thấy chi tiêu tiêu dùng Mỹ đóng góp khoảng 2/3 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Từ trước đến nay, dường như không có điều gì có thể ngăn cản được người tiêu dùng Mỹ.

Họ đã “vung” số tiền tiết kiệm trong giai đoạn dịch COVID-19 để mua xe đạp tập thể dục tại nhà và các khoản mua sắm khác. Số liệu điều chỉnh công bố ngày 18/6 cho hay doanh số bán lẻ danh nghĩa (chưa điều chỉnh theo lạm phát) của Mỹ tăng nhẹ 0,1% trong tháng 5/2024, sau khi giảm 0,2% trong tháng Tư; doanh số bán lẻ thực tế (đã điều chỉnh theo lạm phát) tăng 0,1% trong tháng 5/2024, so với mức giảm 0,5% trong tháng 4/2024.

Kết quả doanh số bán lẻ thực tế giữ vai trò quan trọng trong việc thể hiện tỷ trọng chi tiêu tiêu dùng trong Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Mặc dù số liệu trên cho thấy tình hình chi tiêu tiêu dùng trong tháng Năm có sự cải thiện đôi chút so với tháng Tư, song nhìn chung các số liệu kinh tế từ đầu năm cho thấy doanh số bán lẻ yếu dần.

Ngay cả các thương hiệu tên tuổi từ hãng đồ ăn nhanh McDonald's, nhà cung cấp bánh mì kẹp thịt, đến 3M, nhà sản xuất băng dính, đều lưu ý rằng khách hàng đang đóng hầu bao. Trong bối cảnh này, chi nhánh Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tại Atlanta hạ dự báo tăng trưởng GDP hàng năm đi gần 1 điểm phần trăm.

Bất chấp lãi suất tăng, tổng chi phí trả nợ mua nhà vẫn ở mức thấp vì nhiều người mua nhà trả góp theo hình thức nợ vay dài hạn với lãi suất thấp hơn trước đó.

Nói chung, một phần ba số nợ thế chấp đã được thực hiện trong giai đoạn 2020-21, do người đi vay tận dụng lãi suất thấp. Các hộ gia đình Mỹ đang chi một phần thu nhập nhỏ hơn để trả nợ hơn bất kỳ thời điểm nào trong những năm 2010.

Những người sở hữu nhà và cổ phiếu cũng đang được hưởng lợi từ giá tài sản tăng cao cũng như thu nhập từ tiền thuê nhà và cổ tức đi kèm. Điều quan trọng đối với nền kinh tế tổng thể là có bao nhiêu người tiêu dùng cuối cùng phải vật lộn để kiếm sống. Thu nhập tăng cao, cùng với tiền tiết kiệm sau đại dịch, là những yếu tố đã thúc đẩy chi tiêu gia tăng mạnh tại Mỹ. Tuy nhiên, với tỷ lệ tiết kiệm thấp, việc tiếp tục chi tiêu sẽ phải được thúc đẩy bởi thu nhập cao hơn nữa.

Hoa Nguyễn