Chuyển động thế giới 26/09/2022

Trong tuần này, thế giới tiếp tục chứng kiến những thông tin quan trọng về cuộc khủng hoảng lương thực, cách đối phó với mùa đông lạnh giá sắp tới tại châu Âu, hay việc giá cả leo thang ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là tại Mỹ.

Mới đây, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết giá thực phẩm tăng cao đang khiến cho tem phiếu thực phẩm, với giá trị trung bình khoảng 231 USD/người/tháng trong năm 2022, đang giảm dần giá trị khi số lương thực mà người dân nhận được ngày càng ít hơn so với trước đây. Trong khi đó, theo Cơ quan Thống kê Lao động, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đối với thực phẩm ở hộ gia đình trong tháng 8/2022 đã tăng 13,5% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức tăng lớn nhất trong 12 tháng kể từ năm 1979. Tỷ lệ đói nghèo trong mùa Hè này cũng đã tăng lên mức chưa từng thấy kể từ đầu đại dịch COVID-19, hệ quả của các đợt phong tỏa xã hội khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng đã thông báo sẽ mua bổ sung lượng thực phẩm trị giá vào khoảng 943 triệu USD đến năm 2024 bằng nguồn từ Quỹ tín dụng nông sản, thường được dành cho khoản vay và thanh toán cho nông dân Mỹ để bù đắp khi xảy ra thảm họa hoặc giá trị hàng hóa thấp.

Trong khi đó, tại Anh, Thủ tướng Liz Truss đang chuẩn bị tiến hành xem xét hệ thống thị thực của nước này trong một động thái nhằm giải quyết tình trạng thiếu lao động trầm trọng trong các ngành công nghiệp chủ chốt của Anh. Nhiều khả năng Thủ tướng Anh có thể sẽ phải đi ngược lại quan điểm chống nhập cư của một số thành viên trong Nội các bằng cách điều chỉnh danh sách các ngành nghề đang thiếu hụt lao động, từ đó cho phép một số ngành nghề thu hút nguồn lao động nhập cư từ nước ngoài.

Bên cạnh đó, London cũng có thể xem xét việc nới lỏng yêu cầu nói tiếng Anh trong một số lĩnh vực nhằm tạo điều kiện thu hút nguồn lực lao động từ nước ngoài nhiều hơn. Dự kiến, Bộ Nội vụ Anh sẽ đưa ra một bản cập nhật trong những tuần tới.

Trong năm tới, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) sẽ ưu tiên giải quyết các vấn đề nghiêm trọng về nợ, an ninh lương thực và năng lượng, đặc biệt là môi trường. Đây là tuyên bố của Ngoại trưởng Ấn Độ, quốc gia sẽ đảm nhiệm vị trí Chủ tịch G20 vào tháng 12 tới. Phát biểu tại phiên họp cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ), Ngoại trưởng Subrahmanyam Jaishankar cho biết Ấn Độ rất quan tâm tới những thách thức mà các nước đang phải đối mặt cũng như cải cách phương thức quản trị các tổ chức đa phương. Vì thế đây sẽ là ưu tiên cốt lõi của Ấn Độ. Ngoài ra, ông Jaishankar cũng nói rõ cách tiếp cận của Ấn Độ là dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng chủ quyền quốc gia và sự phát triển bền vững cho tất cả. Người đứng đầu ngành ngoại giao Ấn Độ nói rõ New Delhi quan ngại về tình hình ổn định và an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trước những động thái gần đây của các cường quốc. Ấn Độ kêu gọi đối thoại xây dựng và thực thi các biện pháp ngoại giao để giải quyết xung đột vì lợi ích của tất cả các bên.

Trở lại với cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng tồi tệ hiện nay. Rất có thể mối lo ngại này sẽ phá vỡ sự đoàn kết trong Liên minh châu Âu (EU) và dẫn đến những bất ổn xã hội. Đây là nhận định được Ban lãnh đạo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAE) đưa ra trong tuần này khi những khó khăn về nguồn cung năng lượng đang bủa vây các nước châu Âu trong bối cảnh mùa Đông đang đến gần. Theo Giám đốc điều hành IAE Faith Birol, khi những quan ngại về tình trạng thiếu hụt năng lượng tiếp tục gia tăng, các nước thành viên EU có thể sẽ buộc phải hạn chế hoạt động thương mại, thậm chí ngừng hợp tác nội khối. Điều này sẽ gây ra những tác động cực kỳ tiêu cực lên cả tình hình kinh tế, năng lượng và chính trị ở các nước trong liên minh có lịch sử lâu đời này. Châu Âu và nhiều quốc gia trên thế giới đang phải hứng chịu những tác động đáng kể của việc thiếu nguồn cung năng lượng và giá cả tăng cao. Cuộc xung đột Nga – Ukraine đã châm ngòi cho một loạt biện pháp trả đũa lẫn nhau giữa Nga và phương Tây, khiến thị trường năng lượng và lương thực đình đốn.

Mazda và Toyota - hai hãng sản xuất ô tô lớn của Nhật Bản – đang cân nhắc việc ngừng sản xuất tại thị trường Nga do chuỗi cung ứng phụ tùng bị gián đoạn khiến hoạt động gặp nhiều khó khăn . Một số hãng sản xuất ô tô khác của Nhật Bản cũng để ngỏ quyết định tương tự trong bối cảnh Chính phủ Nhật Bản đang áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt Nga liên quan đến chiến dịch quân sự tại Ukraine. Theo truyền thông Nhật Bản, hiện Mazda đang đàm phán với đối tác tại Nga là tập đoàn Sollers Auto về việc ngừng hoạt động nhà máy liên doanh sản xuất ô tô ở phía Đông Vladivostok. Trên thực tế, hoạt động tại nhà máy này đã bị đình chỉ khi chưa có quyết định nào được đưa ra về việc kết thúc bán hàng hoặc bảo trì. Trước đó, ngày 23/9, hãng ô tô lớn nhất thế giới của Nhật Bản là Toyota cũng đã thông báo quyết định đóng cửa nhà máy lắp ráp ở ngoại ô St. Petersburg. Theo giải thích của Toyota, nhà máy đã ngừng hoạt động vào đầu tháng 3 năm nay do thiếu linh kiện nước ngoài.

Hoa Nguyễn