Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, đàm phán với Mỹ vẫn dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ

Tehran, ngày 21/6 – Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với hoạt động vận tải biển nhằm đáp trả những gì nước này gọi là việc Israel tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ được nối lại tại Thụy Sĩ vào ngày 22/6.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, Bộ Tư lệnh Quân sự Hỗn hợp Iran cho biết việc đóng cửa Hormuz là bước đi đầu tiên nhằm phản ứng trước các cuộc tấn công của Israel tại miền Nam Lebanon.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Thông tin mới ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng và ảnh hưởng tới thị trường dầu mỏ thế giới.

Tuy nhiên, mức độ thực thi của quyết định này hiện vẫn chưa rõ ràng. Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), trong ngày 21/6 vẫn có 55 tàu thương mại đi qua Hormuz, vận chuyển hơn 17 triệu thùng dầu.

Ông Daniel Shapiro, cựu Đại sứ Mỹ tại Israel, nhận định Iran có thể đang sử dụng Hormuz như một công cụ gây sức ép chính trị trong quá trình đàm phán.

"Việc Iran tuyên bố đóng eo biển chưa đồng nghĩa với việc hoạt động vận tải thực sự bị ngăn chặn. Đồng thời, việc Tehran vẫn cử phái đoàn tới Thụy Sĩ cho thấy họ không muốn đánh mất những lợi ích có thể đạt được từ tiến trình đàm phán," ông nói.

Về mặt ngoại giao, Pakistan xác nhận Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng Tham mưu trưởng Asim Munir sẽ tham dự các cuộc đàm phán tại Burgenstock, Thụy Sĩ từ ngày 22/6.

Phái đoàn Iran gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết các đặc phái viên Mỹ đã có mặt tại Thụy Sĩ để chuẩn bị cho các cuộc thảo luận kỹ thuật, đồng thời bày tỏ tin tưởng lệnh ngừng bắn hiện nay có thể được duy trì.

Trước đó, thị trường từng kỳ vọng hoạt động hàng hải tại Hormuz sẽ sớm trở lại bình thường sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt các biện pháp phong tỏa lẫn nhau.

Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy tiến trình hòa bình tại Trung Đông vẫn còn nhiều bất ổn, đặc biệt khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.

Trong phiên giao dịch cuối tuần, giá dầu Brent tăng khoảng 0,9% lên gần 80 USD/thùng. Dù vậy, giá dầu vẫn cao hơn khoảng 30% so với đầu năm do lo ngại kéo dài về nguồn cung từ Trung Đông.

Các nhà phân tích cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Hormuz cũng như kết quả các cuộc đàm phán Mỹ - Iran trong những ngày tới. Bất kỳ dấu hiệu leo thang căng thẳng nào cũng có thể khiến giá dầu biến động mạnh khi thị trường mở cửa trở lại vào đầu tuần sau.