Thượng đỉnh Mỹ - Trung mở màn với tín hiệu gia hạn đình chiến thương mại

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo thỏa thuận đình chiến thương mại với Trung Quốc sẽ được kéo dài đến ngày 10/1/2027. Bắc Kinh chưa lập tức xác nhận việc gia hạn, nhưng Chủ tịch Tập Cận Bình mở đầu hội nghị thượng đỉnh bằng những phát biểu hòa dịu về thương mại.

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung bước vào các hoạt động chính ngày 24/9, trong bối cảnh Washington thông báo kế hoạch kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại hiện hành. Tại lễ đón ở Nhà Trắng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ ủng hộ việc xây dựng quan hệ song phương ổn định và tăng cường giao thương.

Trước đó, ngày 23/9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo hai nước sẽ gia hạn thêm hai tháng đối với thỏa thuận dự kiến hết hiệu lực vào tháng 11. Việc gia hạn đưa thời hạn mới cho các cuộc đàm phán thương mại sang đầu năm 2027.

Trung Quốc chưa lập tức xác nhận thông tin gia hạn. Tuy nhiên, theo bản dịch phát biểu tại hội nghị, ông Tập ủng hộ “mối quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng với sự ổn định chiến lược”, đồng thời đề xuất tăng các chuyến bay để “tạo thuận lợi cho việc đi lại và thương mại hai chiều”.

Trả lời Fox News, ông Bessent cho biết thời gian gia hạn sẽ kéo dài đến ngày 10/1/2027, nhằm “cho chúng tôi thêm thời gian để xem có thể làm gì trên mặt trận kinh tế”. Ông cũng đề cập khả năng hai nước đạt được một thỏa thuận lớn hơn trong những tháng tới.

Sau cuộc gặp Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Washington ngày 23/9, ông Bessent nói với các phóng viên rằng phía Trung Quốc “đã đưa ra ý tưởng về một thỏa thuận lớn hơn”. Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết Washington sẵn sàng xem xét hướng đi này.

Trong khi đó, đội ngũ của Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc áp mức thuế mới 7,5% đối với Trung Quốc liên quan đến vấn đề dư thừa công suất. Việc triển khai đã được hoãn đến sau cuộc gặp trong tuần này. Theo Yale Budget Lab, mức thuế suất luật định hiệu dụng mà Mỹ hiện áp dụng đối với hàng hóa Trung Quốc là 26,54%.

Cả ông Bessent và ông Trump nhiều lần nhấn mạnh Washington có thể chấp nhận việc gia hạn các thỏa thuận thương mại hiện hành hoặc tiến hành đàm phán mới. Trong lễ khai mạc tại Nhà Trắng ngày 24/9, ông Trump nói: “Các nhóm của chúng tôi đã làm việc để thúc đẩy một mối quan hệ thương mại cân bằng hơn”.

Thỏa thuận đang được thảo luận là lệnh đình chiến thương mại kéo dài một năm, được công bố tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái. Thỏa thuận bao gồm việc đình chỉ một số loại thuế và các cam kết của Chính phủ Trung Quốc về xuất khẩu đất hiếm.

Trong khuôn khổ điều chỉnh quan hệ song phương, Mỹ giảm một nửa một số mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, còn Bắc Kinh tạm dừng trong một năm kế hoạch hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm. Hai bên cũng nhất trí đình chỉ một số khoản phí vận tải biển, nới lỏng các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và tăng lượng đậu tương Mỹ được Trung Quốc thu mua.

Ông Bessent và ông Trump đều nhấn mạnh đậu tương cùng các vấn đề nông nghiệp rộng hơn tiếp tục là ưu tiên. Tổng thống Mỹ cho biết một mục tiêu của hội nghị tuần này là mở thêm khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân và người chăn nuôi Mỹ.

Trao đổi với Fox News, ông Bessent cho biết Trung Quốc đang thực hiện các cam kết mua đậu tương. Đối với các cam kết mua nông sản khác, ông nói: “Chúng tôi cho rằng họ đang hơi chậm so với tiến độ”.