ECB sẽ tạm dừng tăng lãi suất vào tháng tới

Kết quả cuộc thăm dò ý kiến của hãng tin Reuters cho thấy Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nhiều khả năng sẽ tạm dừng tăng lãi suất vào tháng Chín tới, để tránh làm tổn thương hơn nữa các nền kinh tế thành viên, vốn đang "vật lộn" để tăng trưởng. Đáng chú ý, một trong những đầu tàu kinh tế tại khu vực là Đức đang được ví như “thành viên bị ốm” của đại gia đình EU.

Liên quan đến vấn đề lãi suất đang gây xôn xao dư luận, trong số 70 nhà kinh tế tham gia khảo sát, 37 người, dự đoán rằng sẽ không có quyết định tăng lãi suất tại cuộc họp của ECB ngày 14/9. Điều đó có nghĩa là ECB sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức hiện tại 3,75%, phù hợp với kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, các nhà kinh tế nhận định, đến cuối năm 2023, lãi suất sẽ có thể vẫn tiếp tục tăng, do lạm phát giữ ở mức cao.

Kể từ tháng 7/2022, ECB đã liên tục có 9 đợt tăng lãi suất. Nhưng sau khi tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng Bảy, Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã bắt đầu “dọn đường” cho việc “đóng băng” lãi suất, bằng việc đưa ra một số nhận định mang tính báo hiệu.

Các nhà kinh tế nhận định rằng hành động của ECB phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế thực tế. Dữ liệu sơ bộ, công bố vào tuần trước, cho thấy lạm phát lõi của Khu vực đồng euro (Eurozone), không bao gồm lương thực và năng lượng, đứng ở mức 5,5% trong tháng Bảy. Trong khi đó, lạm phát toàn phần giảm nhẹ xuống còn 5,3%, nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 2%.

Theo kết quả cuộc thăm dò của Reuters, lạm phát cơ bản của EU được dự báo ở mức trung bình 5% trong năm 2023 và 2,9% trong năm 2024. Các nhà kinh tế đánh giá lạm phát khó có thể trở về mức mục tiêu 2% trước năm 2025 và hơn 90% chuyên gia cho rằng sẽ không có đợt cắt giảm lãi suất nào diễn ra trước quý II/2024.

Trong số các quốc gia thành viên của EU, Đức là một trong những nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tác động lan tỏa từ cuộc xung đột Nga – Ukraine và giá năng lượng cao, gây khó khăn cho toàn bộ nền kinh tế khu vực đồng euro. Áp lực tăng giá - ban đầu xuất phát từ chi phí năng lượng cao - nay đã "ngấm" vào nền kinh tế rộng lớn hơn và tiếp tục đè nặng lên nhu cầu của người tiêu dùng.

Cuộc khảo sát cho thấy nền kinh tế Eurozone được dự báo sẽ tăng trưởng lần lượt là 0,1% và 0,2% trong quý III/2023 và quý IV/2023, sau đó đạt mức tăng trưởng trung bình 0,9% trong cả năm 2024.

Theo chuyên gia kinh tế của ngân hàng Deutsche, Michael Kirker, nền kinh tế sẽ trì trệ trên diện rộng trong vài quý tới, do Eurozone phải đối mặt với một số trở ngạị như tình trạng bất ổn gia tăng, tác động có độ trễ của chu kỳ thắt chặt tiền tệ của ECB và sự hỗ trợ tài chính giảm.

Nước Đức – nền kinh tế số một của EU – đang chứng kiến hoạt động kinh tế giảm tốc. Bà Lagarde cho biết dữ liệu kinh tế sắp được công bố sẽ là cơ sở quan trọng để ECB đưa ra các quyết định trong tương lai.

Đánh giá về triển vọng lãi suất, 53% số chuyên gia tham gia khảo sát dự báo rằng lãi suất tiền gửi sẽ tăng lên 4% trong năm nay. Chiến lược gia về kinh tế vĩ mô tại ngân hàng Rabobank, Bas van Geffen, nhận định ECB hướng tới việc dừng chính sách thắt chặt tiền tệ trong một thời gian dài. Tuy nhiên, để lạm phát giảm, ngân hàng này sẽ buộc phải tăng lãi suất vào cuối năm nay.

Giới phân tích nhận định, một số rắc rối của Đức hiện nay có thể bắt nguồn từ chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Ngân hàng trung ương đã làm giảm hoạt động kinh tế một cách có ý thức thông qua lãi suất cao hơn trong nỗ lực đưa lạm phát, có thời điểm vào năm ngoái chạm mức hai con số, về mục tiêu 2%.

Doanh nghiệp Đức gặp khó khăn do lãi suất

Chi phí đi vay cao hơn gây thiệt hại nặng nề cho các nhà sản xuất vì họ phụ thuộc vào đầu tư và không có quốc gia nào trong khu vực đồng euro có nền công nghiệp lớn hơn Đức.

Chuyên gia Richard Portes nhận định, "Nới lỏng chính sách tiền tệ vì Đức đang ở trong tình thế khó khăn sẽ là không khôn ngoan nhưng thắt chặt nó sẽ gây thêm áp lực vĩ mô cho chính những áp lực cấp vi mô đang bủa vây nền kinh tế này."

Điều này đặt ECB vào một tình huống phải dự tính kết thúc chu kỳ thắt chặt của mình trước khi chứng kiến lạm phát cơ bản giảm liên tục mà họ mong muốn.

Việc tạo ra mối liên hệ rõ ràng như vậy giữa lạm phát cơ bản và nhu cầu tiếp tục tăng lãi suất có thể gây khó xử cho ECB, hiện đang phân vân giữa việc tăng chi phí đi vay hay đơn giản là giữ chúng ở mức cao.

Carsten Brzeski, bộ phận vĩ mô toàn cầu của ING Research, cho biết: “Họ đã phạm sai lầm khi nhấn mạnh lạm phát cơ bản quá nhiều. Rủi ro nữa là họ đã đi quá xa." Còn với Ricardo Reis, giáo sư tại Trường Kinh tế London, ông cho rằng ECB cần bắt đầu xem xét lộ trình lạm phát dự kiến "12 hoặc 18 tháng kể từ bây giờ" - như truyền thống đã làm - thay vì các giải pháp hiện tại.

Investo - Trang tin tức chứng khoán thế giới hàng đầu Việt Nam.

Hoa Nguyễn-Theo reuters