Giá dầu tăng vọt; có thật là các cổ phiếu dầu khí đang bị định giá thấp?

Các yếu tố cung và cầu đã khiến giá dầu tăng cao hơn từ trước khi xung đột địa chính trị Nga-Ukraine khiến giá tăng đột biến trong thời gian gần đây.

Mối quan tâm đến lĩnh vực năng lượng đã ngủ yên trong một thời gian khá dài. Tuy nhiên, chỉ cần một cuộc khủng hoảng và dầu đã quay trở lại tâm trí của mọi người. Chiến tranh ở Ukraine và các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga đã khiến thế giới tự hỏi nguồn cung dầu và khí đốt sẽ đến từ đâu, cũng như điều đó sẽ có thể có ý nghĩa như thế nào đối với giá hàng hóa.

Những sự kiện này có thể đã biến dầu thành chủ đề hàng đầu trong các cuộc trò chuyện. Tuy nhiên, các động lực cơ bản trong dài hạn đã tạo ra xu hướng giá dầu cao hơn và một thị trường thuận lợi cho các cổ phiếu dầu từ vài năm qua. Sau đây là lý do tại sao nhà đầu tư vẫn có lý do để cho rằng các cổ phiếu dầu đang bị định giá thấp ngay cả khi không có cuộc chiến ở Ukraine.

Giải quyết vấn đề “điều chưa biết được biết” lớn nhất

Trước khi thực sự tìm hiểu sâu về giá trị của các công ty dầu mỏ và định giá tương đối của họ, chúng ta hãy xem xét bối cảnh ở đâu. Cuộc chiến ở Ukraine hiện đang có tác động sâu sắc đến thị trường. Và hậu quả của cuộc xung đột đó đang được cảm nhận mạnh mẽ nhất trên thị trường hàng hóa.

Vấn đề của việc sử dụng một xúc tác thị trường mạnh mẽ và đầy biến động như vậy làm cốt lõi của một luận điểm đầu tư là nó phụ thuộc rất lớn vào việc sự kiện đó có thể tiếp tục duy trì hiện trạng trong một thời gian dài. Rõ ràng các nhà đầu tư cá nhân không có đủ thông tin để đưa ra đánh giá chính xác về tình hình, khả năng tình hình sẽ duy trì như vậy trong bao lâu và tác động tối hậu của nó đối với thị trường trong tương lai gần.

Vì vậy, mặc dù cuộc chiến ở Ukraine đang đóng một vai trò rất lớn đối với giá cả hàng hóa, điều đó có thể sẽ không còn quan trọng trong 1, 2 hoặc 5 năm kể từ bây giờ. Đó là kiểu đầu tư mà các nhà đầu tư dài hạn muốn nhắm đến.

Vì vậy, đối với bài tập này, chúng ta hãy tập trung vào các động lực dài hạn quan trọng nhất: nhu cầu sẽ ở đâu trong một vài năm tới? Và liệu nguồn cung có đủ đáp ứng nhu cầu đó không?

Nhu cầu và các động lực của nhu cầu

Khi nói đến triển vọng nhu cầu dầu, bạn luôn có thể tìm thấy một dự báo để hỗ trợ những định kiến ​​của bạn về thị trường. Mới tuần trước, đã có các dự báo về dầu nói rằng nhu cầu dầu sẽ sớm đạt đỉnh vào nửa cuối thập kỷ này trong khi những dự báo khác nói rằng dầu sẽ chỉ đạt đỉnh trong khoảng thời gian từ năm 2040 đến năm 2050. Đó là một phạm vi ước tính rộng đáng kinh ngạc, nhưng tất cả ít nhiều đều nói về cùng một điều:

• Điện khí hóa và các nhiên liệu thay thế, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông đường bộ, sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc làm giảm nhu cầu dầu trên tổng thể.
• Nhu cầu ở các thị trường mới nổi có thể sẽ tăng thêm vài năm nữa trong khi nhu cầu ở các thị trường trưởng thành hơn sẽ bắt đầu giảm dần.

Tất cả các dự báo đều phụ thuộc vào tốc độ xảy ra những điều đó. Một thước đo chính xác cho tốc độ xảy ra những xu hướng này có thể nằm ở số lượng xe động cơ đốt trong (ICE) lăn bánh trên toàn cầu. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng của Mỹ, số lượng xe ICE toàn cầu được dự kiến ​​sẽ chạm đỉnh vào năm 2038. Hầu hết sự gia tăng trong số lượng xe ICE được dự kiến ​​sẽ đến từ các thị trường mới nổi và đang phát triển. Các thị trường trưởng thành có thể đã đạt đỉnh quy mô ICE.

Dĩ nhiên là có rất nhiều thứ khác đòi hỏi hoặc phụ thuộc vào dầu bên ngoài các phương tiện giao thông - hàng không, hóa dầu, nhựa đường, vật liệu xây dựng, v.v. - và những đổi mới trong nhiên liệu tái tạo có thể thay thế dầu thông thường trước khi mức tiêu thụ phương tiện giao thông đạt đỉnh. Tuy nhiên, quy mô phương tiện giao thông ICE trên toàn cầu hiện là một thước đo khá tốt để xác định nhu cầu trong dài hạn đối với dầu. Vì vậy, công bằng mà nói, nhu cầu dầu có khả năng sẽ tăng trong ít nhất một thập kỷ nữa.

Những sự thiếu hụt tiềm ẩn của nguồn cung

Có một nguyên lý cốt lõi của việc cung cấp và sản xuất dầu: Bạn phải thay thế những gì bạn khai thác. Các hồ chứa dầu đang cạn kiệt và các công ty cần chi tiêu để thăm dò, đánh giá và phát triển các nguồn khai thác mới để thay thế những nguồn đang suy giảm. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, sản lượng tại các mỏ dầu hiện có đang giảm với tốc độ khoảng 8% đến 9% trong mỗi 4 năm.

Tuy nhiên, trong vài năm qua, ngày càng ít tiền được chi cho việc thăm dò và phát triển. Một lần nữa, từ IEA, các khoản đầu tư vào hoạt động thượng nguồn toàn cầu - thăm dò và sản xuất - chỉ đạt 1,2 nghìn tỷ USD trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến năm 2019, ít hơn 31% so với con số được ghi nhận trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến năm 2014. Hơn nữa, tổng chi tiêu trong năm 2020 và 2021 là mức chi tiêu thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Trong những năm này, các nhà sản xuất dầu đã ghi nhận những khoản lỗ hàng tỷ đô la và phải cố gắng cắt giảm chi phí để duy trì hoạt động. Vì vậy, số tiền đầu tư vào việc phát triển các nguồn dầu mới để bù đắp sụt giảm của các nguồn hiện hữu và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong 7 năm qua là cực kỳ thấp. Điều đó đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ có ít nguồn dầu mới được khai thác hơn trong những năm tới.

Tình hình có thể thay đổi, và giá dầu cao hơn có khả năng sẽ khiến các công ty chi tiêu nhiều hơn để phát triển nguồn dự trữ và tăng sản lượng. Tuy nhiên, tăng sản lượng không giống như mở một cái vòi. Ví dụ, quá trình phát triển một mỏ dầu ở Guyana của ExxonMobil (XOM) đã mất 5 năm để đi từ giai đoạn phát hiện đến sản xuất thương mại. Và đó đã là một trong những dự án dầu ngoài khơi được phát triển nhanh nhất trong lịch sử của toàn ngành.

Khoảng thời gian dài cần thiết để tăng sản lượng cho thấy chúng ta sẽ tiếp tục sống trong thời kỳ giá dầu cao hơn trong vài năm nữa. Điều đó có thể không đồng nghĩa với những mức giá cao như những gì chúng ta đã thấy gần đây, nhưng chắc chắn cũng đủ cao để các nhà sản xuất biện minh cho việc tăng ngân sách chi tiêu vốn của họ và tạo ra lợi nhuận cho các nhà đầu tư.

Các cổ phiếu dầu mỏ đang bị định giá thấp?

Ngay cả khi vắng bóng các sự kiện thời sự toàn cầu, có rất nhiều lực lượng thị trường trong dài hạn cho thấy giá dầu sẽ tiếp tục cao hơn trong một thời gian nữa. Chi tiêu vốn thấp hơn trong vài năm qua đang bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng bù đắp sụt giảm nguồn cung của ngành và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Sự kết hợp giữa nguồn cung yếu hơn và nhiều năm cắt giảm chi phí đã giúp nhiều nhà sản xuất dầu tạo ra dòng tiền tự do lớn đáng kể với giá dầu cao trong thời gian qua. Ví dụ, công ty dầu mỏ Devon Energy (DVN) ước tính họ sẽ có thể tạo ra biên lợi nhuận dòng tiền tự do đến 15% ở mức giá 95 USD/thùng. Tạo ra dòng tiền tự do hàng năm bằng đến 15% toàn bộ vốn hóa thị trường của công ty là một điều phi lý trong môi trường bình thường. Tuy nhiên, con số này cho thấy rằng, nếu mức giá đó có thể được duy trì trong một thời gian nữa, Devon có lẽ là một cổ phiếu dầu đang bị định giá thấp. Đó là một ví dụ, và có thể có một số công ty khác cũng cung cấp các loại lợi nhuận tương tự trên thị trường ngoài kia.

Tuy nhiên, có một vấn đề. Như những năm vừa qua đã cho thấy, thị trường có thể đảo chiều rất nhanh. Vì vậy, bất kỳ khoản đầu tư nào vào ngành dầu khí nên đi kèm với một số giả định rất thận trọng về tương lai. Có khả năng sẽ có một số lợi nhuận lớn đáng kể đối với các cổ phiếu dầu ở thời điểm hiện tại dựa trên các chỉ số cơ bản của ngành trong dài hạn. Tuy nhiên, các sự kiện đang diễn ra có thể dẫn đến biến động rất mạnh trong ngắn hạn. Nhà đầu tư hãy chuẩn bị sẵn sàng và thận trọng.

Huân Hà - Theo fool.com