Phi tập trung và tác động của nó tới giá trị của Bitcoin

Một trong những lý do khiến Bitcoin là một khoản đầu tư hấp dẫn, đó là do nó là tài sản tiền tệ khó nhất từng được tạo ra.

“Khó nhất” ở đây có nghĩa là “khó nhất để tạo ra thêm”, tức là một tài sản tiền tệ mà nguồn cung có hạn. Nó giống như vàng, nhưng tốt hơn.

Mặc dù tỷ lệ nguồn cung hàng năm của cả vàng và Bitcoin hiện đều vào khoảng 2% so với số lượng đã được khai thác, nhưng thường cứ 4 năm một lần, tốc độ sản xuất hàng năm của Bitcoin lại giảm 50% cho đến khi về 0 vào thế kỷ tới. Do đó, dựa trên lịch trình cung cấp hiện tại, tỷ lệ phát hành hàng năm của Bitcoin sẽ bằng một nửa vàng, và tỷ lệ này sẽ tiếp tục giảm đi, khiến nó trở nên khan hiếm hơn đáng kể so với vàng.

Sự khan hiếm của vàng – yếu tố đem tới giá trị cho kim loại quý – bị hạn chế bởi chi phí sản xuất cao. Việc sản xuất, dù bằng hình thức khai thác hay bằng phản ứng tổng hợp hạt nhân, đều quá đắt. Trong khi đó, nguồn cung của Bitcoin bị hạn chế bởi sự phi tập trung của nó, điều này bắt nguồn từ thiết kế ban đầu và lịch sử của đồng tiền kỹ thuật số này.

Phi tập trung là chìa khoá quyết định

Bản thân sự phi tập trung không phải là một mục tiêu. Thay vào đó, nó là chìa khóa quyết định, giúp mạng Bitcoin có khả năng chống lại sự tấn công một cách tối đa từ bất kỳ ai muốn tìm cách thay đổi chính sách tiền tệ của nó, và do đó, đe dọa sự khan hiếm vốn có của đồng tiền số này.

Không có loại tiền kỹ thuật số nào khác đạt được mức độ phân quyền của Bitcoin, và có vẻ như sẽ không có loại tiền kỹ thuật số nào làm được như vậy.

Vậy điều gì khiến Bitcoin trở thành tài sản kỹ thuật số phi tập trung nhất?

Người sáng lập ẩn thân

Cách đơn giản nhất để thay đổi một tổ chức là tác động đến người lãnh đạo của tổ chức đó. Bitcoin không có nhà lãnh đạo. Người sáng lập Satoshi Nakamoto vẫn là một ẩn số trong hơn một thập kỷ qua. Và kể từ khi Satoshi ngừng giao tiếp với cộng đồng Bitcoin, không có cá nhân hoặc nhóm nào có thể tạo ra đủ ảnh hưởng để thực hiện những thay đổi đáng kể đối với chính sách tiền tệ của Bitcoin.

Không có tài sản kỹ thuật số nào khác có thể có một thành tích lâu dài mà không có sự ảnh hưởng của người lãnh đạo như vậy. Không có người đứng đầu để cưỡng chế, không có ủy ban để hối lộ, và không có các đợt bỏ phiếu nào đủ mạnh để thay đổi nó.

Chạy một node rất dễ dàng

Một trong những yếu tố phân quyền quan trọng nhất của Bitcoin là người dùng có thể dễ dàng chạy một nút (node). Các node như vậy vừa chuyển tiếp các giao dịch thông qua mạng, vừa xác minh toàn bộ lịch sử giao dịch. Điều này cho phép bất kỳ ai cũng có thể xác minh toàn bộ lịch sử giao dịch của Bitcoin, và cũng đảm bảo rằng các giao dịch trong tương lai tuân thủ các quy tắc của giao thức – bao gồm thực tế là không có Bitcoin nào được chi tiêu hai lần và nguồn cung tổng thể bị giới hạn nghiêm ngặt. Tất cả điều này có thể được thực hiện chỉ bằng thiết bị máy tính trị giá dưới 300 USD và kết nối internet băng thông thấp.

Nhà khai thác là người phân phối coin

Quá trình khai thác Bitcoin đòi hỏi chi phí cho cả thiết bị và năng lượng. Điều này đã dẫn tới sự phân phối Bitcoin từ các thợ đào tới các chủ sở hữu cá nhân trong những năm qua, vì các thợ đào đã buộc phải bán một số lượng đáng kể Bitcoin để chi cho hoạt động khai thác. Hệ thống này trái ngược với các hệ thống Bằng chứng cổ phần (PoS) – có xu hướng thưởng cho các nhóm nhỏ những người sáng lập bằng những đồng coin miễn phí khi bắt đầu, sau đó cho phép họ duy trì cổ phần theo thời gian và tránh được việc bán coin để chi cho phí năng lượng cần thiết cho hoạt động khai thác.

Hơn nữa, việc phân phối coin từ các thợ đào đến các nhà đầu tư mới cũng được tăng cường bởi hoạt động bán ra của các nhà đầu tư ban đầu. Cũng giống với các công ty như Amazon, các nhà đầu tư ban đầu thường bán bớt lượng cổ phần của họ theo thời gian khi giá trị của những cổ phần này tăng lên. Với Bitcoin cũng vậy. Thực tế là Bitcoin đã tồn tại được 13 năm và tổng giá trị mạng lưới đạt gần 1 nghìn tỷ USD cho thấy rằng đồng tiền số này đã có sức lan tỏa đáng kể. Cùng với việc giá trị của Bitcoin tăng lên, những người nắm giữ lớn có thể sẽ đa dạng hóa danh mục đầu tư khỏi Bitcoin, khi những người tham gia mới xây dựng vị trí của mình.

13 năm xung đột đã chứng minh tính phi tập trung của Bitcoin

Bitcoin đã tồn tại qua nhiều thử thách trong lịch sử 13 năm của mình, mà đỉnh điểm là cuộc chiến Kích thước khối (Block Size Wars). Trong cuộc xung đột này, một nhóm các công ty có lợi ích từ Bitcoin đã cố gắng thay đổi giao thức để cho phép tăng số lượng giao dịch mỗi giây. Một nhóm nhỏ các nhà khai thác và phát triển node đã chống lại sự thay đổi này, một phần là do rủi ro việc tăng kích thước khối sẽ làm tăng kích thước của blockchain – khiến việc chạy một node trở nên khó khăn hơn. Một sự thay đổi như vậy có thể làm giảm số lượng các node trong mạng, do đó làm giảm sự phân quyền của nó.

Bài học rút ra từ cuộc xung đột này là: Bitcoin sẽ không bị thay đổi bởi một nhóm cá nhân mạnh mẽ về kinh tế muốn tìm cách áp đặt ý muốn của họ, trước sự phản đối của những người dùng bình thường trong mạng lưới. Các nhà tài phiệt buộc phải cúi đầu trước ý chí của một nhóm người có tiếng nói. Và quan trọng là, sức mạnh này đã chứng minh sự phi tập trung của Bitcoin.

Kết luận

Nhờ thiết kế tập trung vào việc triển khai, thiếu danh tính lãnh đạo, ít rào cản trong việc chạy một node, và đã được lịch sử chứng minh về khả năng chống thao túng, Bitcoin đã trở thành mạng tiền tệ phi tập trung nhất thế giới. Điều này làm cho nó trở thành tài sản tiền tệ có độ khan hiếm được ghi nhận.

Trong một thế giới mà tiền pháp định dường như đang mất đi sức mua do lạm phát cao, những phẩm chất này khiến Bitcoin trở thành một tài sản tiền tệ hấp dẫn để nắm giữ, và là cơ hội đầu tư tốt trong dài hạn.

Đỗ Hiền - Theo fool.com