Cổ phiếu Fintech đáng đầu tư hơn: PayPal hay Upstart?

Nền tảng fintech nào có thể phục hồi trong thị trường khó khăn hiện tại?

PayPal (PYPL) và Upstart (UPST) đại diện cho hai cách rất khác nhau để đầu tư vào thị trường fintech. PayPal xử lý các khoản thanh toán kỹ thuật số cho các doanh nghiệp và cá nhân, trong khi Upstart giúp người cho vay phê duyệt các khoản vay bằng dữ liệu phi truyền thống như lịch sử giáo dục, lĩnh vực học tập, điểm trung bình, điểm các bài thi chuẩn và lịch sử làm việc của khách hàng.

Cả hai cổ phiếu đều thu hút rất nhiều người mua trong đợt tăng trưởng của nhóm cổ phiếu tăng trưởng do đại dịch kích hoạt vào năm ngoái. Và cả hai cũng đều ‘xì hơi’ khi lãi suất tăng và các thách thức vĩ mô khác đè bẹp thị trường. Cổ phiếu PayPal đã đạt mức đỉnh lịch sử 308,53 USD vào tháng 7 năm ngoái nhưng hiện giao dịch ở mức giá khoảng 80 USD. Upstart cũng đã đóng cửa ở mức đỉnh lịch sử 390 USD vào tháng 10 năm ngoái nhưng hiện đang giao dịch ở mức giá 23 USD. Liệu một trong hai cổ phiếu fintech bị vùi dập nặng nề này có thể phục hồi? Hãy cùng nhìn lại các hoạt động kinh doanh của họ để tìm hiểu.

PayPal đã lạc lối như thế nào

Các vấn đề của PayPal đã bắt đầu vào năm 2018, khi eBay (EBAY) – công ty mẹ cũ và một đối tác bán lẻ lớn – bắt đầu chuyển các đơn đặt hàng của họ sang nhà cung cấp phần mềm phụ trợ nhỏ hơn của Hà Lan Adyen (ADYE.Y) trong một quá trình chuyển đổi kéo dài ba năm.

Doanh thu của PayPal đã tăng 19% trong năm 2019 nhưng đã tăng tốc lên mức tăng trưởng 21% vào năm 2020 khi đại dịch thúc đẩy doanh số bán hàng trực tuyến và tạm thời bù đắp cho việc mất hoạt động kinh doanh với eBay. Được khuyến khích bởi sự tăng tốc đó, PayPal tuyên bố rằng họ có thể tăng gần gấp đôi số tài khoản đang hoạt động của mình từ 377 triệu vào năm 2020 lên 750 triệu vào năm 2025 trong ngày hội nhà đầu tư vào tháng 2 năm ngoái.

Tuy nhiên, doanh thu của PayPal chỉ tăng 18% trong năm 2021 và được dự kiến ​​chỉ tăng 10% trong năm nay. Sự giảm tốc đó đã khiến công ty từ bỏ mục tiêu đạt được 750 triệu tài khoản đang hoạt động vào tháng 2 này. Thay vào đó, họ thừa nhận rằng việc mất eBay vào tay Adyen đã làm giảm tốc độ tăng trưởng doanh thu và họ đang phải vật lộn để lấp đầy khoảng trống đó với những khách hàng mới trong một thế giới hậu đại dịch.

Biên lợi nhuận hoạt động sau điều chỉnh của PayPal đã sụt giảm vào năm 2021 và nửa đầu năm 2022 do công ty tăng cường chi tiêu cho các tính năng mới, cũng như phải đối mặt với những thách thức từ biến động tiền tệ và những so sánh tăng trưởng bất lợi với năm 2021, khi họ giải phóng dự trữ tín dụng sau đại dịch. Vì lý do đó, PayPal hiện dự kiến ​​thu nhập trên một cổ phiếu (EPS) sau chiều chỉnh sẽ giảm 14% đến 16% trong cả năm 2022.

Sự giảm tốc của PayPal là đáng thất vọng. Tuy nhiên, công ty vẫn đang tăng trưởng, và cổ phiếu của họ cuối cùng đã có vẻ rẻ với giá cao gấp 17 lần thu nhập dự phóng. Mặc dù vậy, sự ra đi của CFO lâu năm John Rainey vào tháng 5 vừa rồi, động thái mở rộng tích cực vào thị trường BNPL (mua ngay, trả sau) đầy rủi ro và đề xuất gây tranh cãi về việc phạt các tài khoản cá nhân 2.500 USD cho mỗi lần vi phạm phát tán “thông tin sai lệch” (mà công ty đã vội vàng thu hồi) đều đang giương cao lá cờ đỏ cảnh báo nguy hiểm cho tương lai của công ty.

Tại sao Upstart lại rơi xuống vực

Upstart đang cố gắng khuynh đảo các công ty chấm điểm tín dụng truyền thống như FICO (FICO), công ty giúp người cho vay phê duyệt các khoản vay bằng cách đánh giá mức thu nhập, lịch sử tín dụng và các dữ liệu truyền thống khác của ứng viên. Cách tiếp cận phi truyền thống của Upstart có thể giúp những người cho vay đó phê duyệt các khoản vay bổ sung cho những khách hàng có lịch sử việc làm và tín dụng hạn chế.

Doanh thu của Upstart đã tăng 42% trong năm 2020 nhờ mức tăng trưởng 40% trong các khoản cho vay có nguồn gốc ngân hàng, và sau đó tăng vọt đến 264% trong năm 2021 khi các khoản cho vay có nguồn gốc ngân hàng tăng 338% lên 1,3 triệu. Doanh thu của công ty đã tăng 70% so với cùng kỳ năm ngoái trong nửa đầu năm 2022, nhưng các nhà phân tích kỳ vọng tăng trưởng chỉ đạt 6% trong cả năm do doanh thu giảm mạnh trong nửa cuối năm.

Upstart lý giải sự giảm tốc là do lãi suất tăng, làm hạn chế nhu cầu đối với các khoản vay mới trong khi buộc các ngân hàng đối tác, liên minh tín dụng và đại lý ô tô ngừng cấp vốn cho rất nhiều khoản vay. Do đó, hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty – tính phí dịch vụ những người cho vay truy cập vào nền tảng chấm điểm tín dụng – sẽ tiếp tục xấu đi chừng nào lãi suất còn tăng.

Ban đầu, Upstart chỉ kết nối các đối tác cho vay của mình với các khách hàng tiềm năng. Điều này đã giữ cho khoản nợ đó nằm ngoài bảng cân đối kế toán của công ty. Nhưng vào tháng 8 vừa rồi, họ tuyên bố sẽ tự tài trợ cho một số khoản vay đó cho đến khi tình hình vĩ mô được cải thiện. Thay đổi mô hình kinh doanh đột ngột này rất rủi ro vì tốc độ tăng trưởng doanh thu của công ty đã sụt giảm nhanh chóng và các nhà phân tích dự đoán công ty sẽ không có lãi trong năm nay.

Cổ phiếu Upstart có vẻ rẻ với giá chỉ bằng hai lần doanh thu năm nay. Tuy nhiên, mức định giá thấp đó cho thấy nhiều nhà đầu tư đang không hoàn toàn tin tưởng rằng mô hình kinh doanh của công ty có thể tồn tại sau những đợt tăng lãi suất sắp tới.

Lựa chọn mua tốt hơn: PayPal

Cả hai cổ phiếu này đều nên được xem xét thận trọng ở thời điểm hiện tại. Lịch sử của PayPal về việc hứa hẹn quá mức và thất hứa đã tạo nên một đám mây đen bao phủ các ước tính của công ty trong tương lai. Mô hình kinh doanh của Upstart rõ ràng cũng không được thiết kế để chịu được các mức lãi suất tăng đột biến như hiện tại. Nhưng nếu phải chọn một trong hai, PayPal có lẽ đáng gắn bó hơn vì công ty này tăng trưởng nhanh hơn với lợi nhuận vững chắc và cổ phiếu tương đối rẻ. Cơ sở người dùng khổng lồ của PayPal với 429 triệu tài khoản đang hoạt động cũng mang lại cho họ nhiều không gian để triển khai các dịch vụ mới và tăng doanh thu – với điều kiện ban lãnh đạo công ty không tiếp tục tự vấp ngã trên đôi chân của chính mình.

Huân Hà - theo fool