Elon Musk thoát bẫy “margin call” nhờ quyết định sáng suốt

CEO Tesla (TSLA) Elon Musk tuy có thể tiếc nuối vì đã trót mua Twitter, nhưng ít nhất ông không phải hối hận về biện pháp tìm vốn tài trợ cho thương vụ thâu tóm này.

Nếu Elon Musk thực hiện thỏa thuận ban đầu mà ông đã ký với các tổ chức ngân hàng để cấp vốn cho thương vụ mua lại Twitter của mình, có lẽ ông đã bị gọi ký quỹ (call margin) lần đầu tiên. Khi bị gọi ký quỹ, đối tượng chủ thể có nghĩa vụ phải nộp thêm tiền mặt hoặc cung cấp thêm tài sản thế chấp. Nhưng hóa ra, nhà tài phiệt này đã tuân thủ theo lời khuyên của chính mình.

Elon Musk trên thực tế đã gần như bị gọi ký quỹ. Quyết định mua Twitter của ông đã phát sinh một số vấn đề, nhưng thương vụ này đáng lẽ có thể còn tồi tệ hơn nếu ông tiếp tục thực hiện thỏa thuận ban đầu bằng cách vay ký quỹ gần 12,5 tỷ USD để mua Twitter.

Vay thế chấp bằng chứng khoán không phải là chuyện hiếm, thậm chí cũng chẳng bị cấm. Các lãnh đạo điều hành của Tesla cũng được phép vay tới 25% giá trị cổ phiếu Tesla mà họ đang sở hữu, từ đó sử dụng cổ phiếu cá nhân làm tài sản thế chấp cho khoản vay. Trong thỏa thuận cho vay ban đầu từ tháng 4, khoản vay trị giá 12,5 tỷ USD là một phần tiền vốn của Elon Musk dành ra để mua Twitter. Tuy nhiên, tỷ lệ cho vay trên giá trị chứng khoán cơ sở là 20%. Điều đó có nghĩa là khoản vay 12,5 tỷ USD cần được bảo đảm bằng 62,5 tỷ USD tài sản thế chấp bằng cổ phiếu.

Elon Musk đáng lẽ đã bị gọi ký quỹ nếu căn cứ theo thỏa thuận ban đầu khi tỷ lệ cho vay trên giá trị chứng khoán cơ sở giảm xuống dưới ngưỡng 35%. Giả sử nhà tỷ phú này đã nhận toàn bộ số tiền khi thương vụ mua lại Twitter hoàn tất, cổ phiếu Tesla sẽ phải giảm khoảng 43% thì tỷ lệ cho vay trên giá trị chứng khoán cơ sở mới chạm mức 35%. Cổ phiếu Tesla đã giảm 44% kể từ thời điểm Elon Musk mua Twitter đến lúc giá đóng cửa ở mức 125,35 USD vào ngày 22/12, vì vậy ông đáng lẽ đã bị “call margin” lần đầu tiên trong bảy ngày trở lại đây.

Khi bị gọi ký quỹ, Elon Musk buộc phải chỉnh tỷ lệ cho vay trên giá trị chứng khoán cơ sở trở lại mức 25%.

Khi một người bị call margin sẽ có ba lựa chọn: trả lại một phần khoản vay, nộp thêm tài sản thế chấp hoặc kết hợp cả hai. Đối với khoản vay ban đầu, điều đó có nghĩa là tỷ phú Elon Musk phải trả lại khoảng 3,7 tỷ USD tiền vay ký quỹ, thế chấp thêm 15 tỷ USD cổ phiếu Tesla cho khoản vay, hoặc thực hiện một phần bằng cả hai cách.

Rất may, nhà tài phiệt này đã không cần phải đưa ra những lựa chọn khó khăn đó. Ông đã cắt giảm phần vay ký quỹ của khoản cấp vốn vào tháng 5 và sau đó loại bỏ hoàn toàn khoản vay ký quỹ, đồng ý rót thêm tiền mặt để thực hiện thương vụ thâu tóm, và nước cờ này có khả năng làm hài lòng các nhà đầu tư Twitter và Tesla trong lúc họ đang lo lắng về tác động của khoản nợ ký quỹ.

Song, Elon Musk vẫn huy động được một số tiền bằng cách sử dụng cổ phiếu Tesla của cá nhân ông làm tài sản thế chấp, nhưng trạng thái ký quỹ của khoản vay này cũng như bất kỳ khoản tiền mặt nào khác huy động được để tài trợ cho thương vụ Twitter (nếu có), vẫn còn là một bí ẩn. Theo các tài liệu pháp lý, Elon Musk đã ứng khoảng 267 triệu cổ phiếu Tesla cho các khoản vay ký quỹ. Ông nắm giữ khoảng 423 triệu cổ phiếu Tesla, cũng như một số quyền chọn cổ phiếu được ưu đãi cho cấp quản lý. Các nhà đầu tư sẽ dễ dàng biết được thông tin cập nhật về những số liệu đó trong hồ sơ mà Tesla nộp định kỳ lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ.

Elon Musk đã bán khoảng 3,6 tỷ USD cổ phiếu Tesla vào đầu tháng. Ông đã không đưa ra câu trả lời nào khi được chất vấn về hành động bán cổ phiếu hoặc về rủi ro bị gọi ký quỹ. Vị tỷ phú này đăng đàn trên Twitter nói rằng ông sẽ không bán cổ phiếu Tesla trong 18 đến 24 tháng tới.

Chuỗi giảm kéo dài bảy phiên gần đây đã khiến cổ phiếu Tesla mất giá khoảng 31%, đẩy tỷ lệ cho vay trên giá trị chứng khoán cơ sở xuống dưới ngưỡng 35%. Kỉ lục đó đã chấm dứt vào thứ Tư khi Tesla tăng trở lại 3,3%. Tesla tăng 8,1% vào hôm thứ Năm, đóng cửa ở mức gần 122 USD một cổ phiếu. Trong lúc đó, chỉ số S&P 500 và chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones lần lượt tăng 1,8% và 1,1%.

Quyết định tránh xa khoản vay ký quỹ có thể là một lý do khiến Elon Musk gửi email tới các nhân viên của Tesla vào hôm thứ Tư, khuyên họ nên phớt lờ trước những biến động về giá cổ phiếu của công ty và tập trung vào việc bán được càng nhiều ô tô càng tốt khi thời điểm cuối quý và cuối năm ngày càng đến gần.

Tesla đã không hồi đáp khi được đề nghị bình luận về email trên.

Đó có thể là lời khuyên đúng đắn của ông chủ Tesla cho nhân viên dựa trên hiệu suất gần đây của cổ phiếu này. Trước khi bước sang phiên giao dịch vào ngày thứ Năm, cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 68% tính từ đầu năm và giảm khoảng 58% trong ba tháng qua.

Bức email đó không hẳn là lời khuyên đầu tư đầu tiên mà Elon Musk đưa ra trong tháng này. Vào ngày 08/12, ông đã khuyến nghị các nhà đầu tư nên tránh xa các khoản vay ký quỹ khi triển vọng kinh tế rất bất định, và đây cũng chính là tôn chỉ mà ông đã tự mình tuân theo.

Đăng Khoa-Theo barrons