Nhà sản xuất ô tô Porsche IPO: bom tấn hay bom xịt?

Đợt IPO của Porsche có vẻ sẽ định giá thương hiệu xe thể thao nổi tiếng nhất của Đức lên tới 75 tỷ euro (khoảng 73,2 tỷ USD) khi cổ phiếu này được đưa lên sàn chứng khoán vào cuối tháng 9. Theo thông tin chia sẻ từ công ty mẹ Volkswagen với các nhà đầu tư, cổ phiếu ưu đãi sẽ có giá từ 76,50 EUR-82,50 EUR.

Cổ phiếu Porsche sẽ bắt đầu được giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán Frankfurt vào ngày 29/09/2022. Đây có thể là đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn thứ hai mọi thời đại ở Đức. IPO là một cách để công ty tư nhân huy động tiền bằng cách chào bán cổ phiếu ra công chúng. Đó là một kênh dẫn vốn không có rủi ro, mặc dù vậy trong trường hợp của Porsche, quá trình này là đôi bên cùng có lợi.

Với giá trị doanh nghiệp (thước đo giá trị tổng thể của hãng) khoảng 75 tỷ euro (gần 73,2 tỷ USD), Porsche sẽ là nhà sản xuất ô tô có giá trị thứ 5 thế giới, cao hơn cả GM, Ford, Mercedes và BMW và chỉ thấp hơn khoảng 20 tỷ EUR so với giá trị của công ty mẹ.

IPO có ý nghĩa gì đối với Porsche?

Trên thực tế, Porsche cũng sẽ không có nhiều thay đổi trong ngắn hạn. Công ty này sẽ không trở thành một nhà sản xuất ô tô độc lập. Chỉ một phần tư cổ phần doanh nghiệp này được bán ra cho công chúng và trong số đó chỉ một nửa (hoặc 12,5% trên tổng số) được chào bán cho các nhà đầu tư bên ngoài. Tỷ lệ 12,5% còn lại sẽ được Porsche Automobil Holding SE (hay viết tắt là Porsche SE) mua lại. Porsche SE được xem là phương tiện đầu tư do gia đình Porsche và Piëch sáng lập, vốn đã sở hữu đến 53% cổ phần của Tập đoàn Volkswagen (VW). Với tỷ lệ sở hữu đa số, Porsche SE sẽ quyết định toàn bộ các quyền biểu quyết.

Vì vậy, quyền sở hữu và quyền kiểm soát của gia đình Porsche đối với Tập đoàn VW sẽ không thay đổi. Đổi lại, Tập đoàn VW sẽ giữ lại 75% cổ phần và quyền biểu quyết trong Porsche AG (nhà sản xuất ô tô), vì vậy dù sao gia đình này vẫn nắm quyền kiểm soát. Tuy nhiên, gia đình Porsche-Piechs sẽ có thêm 12,5% cổ phần trực tiếp và 25% quyền biểu quyết trong một công ty mà tổ tiên của họ thành lập, và đây là số cổ phần mà họ mong muốn khôi phục từ lâu kể từ khi mất quyền kiểm soát trực tiếp sau khi Porsche thất bại trong việc tiếp quản VW vào năm 2009.

Tại sao đợt IPO của Porsche lại diễn ra ngay thời điểm này?

Nguyên nhân lớn nhất đằng sau đợt IPO này chính là VW cần tiền mặt. Porsche có lợi nhuận rất cao với tỷ suất lợi nhuận khoảng 15%, và công ty này đã tạo ra một phần ba lợi nhuận cho Tập đoàn VW vào năm ngoái. Tuy nhiên, Tập đoàn VW cần tài trợ cho các dự án phát triển dòng sản phẩm hoàn toàn mới và các phần mềm của họ, và ít nhất sáu nhà máy sản xuất pin mới.

Tập đoàn này vốn đã là công ty đại chúng, nhưng giá trị doanh nghiệp hiện tại của họ chỉ bằng khoảng hai lần lợi nhuận, do đó, nếu bán thêm cổ phiếu của chính VW thì sẽ làm pha loãng nghiêm trọng cổ phần của các cổ đông lớn, nếu không phải nói là quyền biểu quyết của họ, chỉ để tăng số tiền mặt cần thiết. Với 20% cổ phần trong VW, Bang Lower Saxony chắc chắn sẽ bảo vệ cổ phần của họ một cách mãnh liệt giống như gia đình Porsche-Piechs.

Bán bớt một phần của công ty con với tỷ suất sinh lời cao nhất sẽ hợp lý hơn rất nhiều. Giá trị thương hiệu khổng lồ của Porsche và tính khan hiếm của cổ phiếu này sẽ càng đẩy mức giá của họ lên cao hơn nữa. Các nhà đầu tư bên ngoài sẽ không thích khi quyền biểu quyết của họ quá yếu, nhưng dù sao đi nữa Porsche vẫn đang được quản trị rất tốt. Và mặc dù với quy mô công nghiệp lớn hơn, Porsche có khả năng được định giá hợp lý hơn Ferrari, nhưng những nhà đầu tư bên ngoài đó sẽ hy vọng rằng giá cổ phiếu của hãng sẽ tăng nhanh như Ferrari sau khi hãng xe này IPO vào năm 2015.

Một chi tiết thú vị khác trong thương vụ này là chỉ một nửa số tiền bán được, khoảng 10 tỷ EUR (hay gần 9,8 tỷ USD), là được giữ lại để Tập đoàn VW đầu tư cho tương lai. Một nửa còn lại được phân phối cho các cổ đông, trong đó 53% thuộc về Porsche SE. Vì vậy, gia đình Porsche-Piech sẽ có thêm quyền sở hữu và quyền kiểm soát Porsche AG chỉ với một nửa số vốn mà họ phải bỏ ra ngay từ đầu. Chiêu bài này là một nước cờ rất thông minh.

Khi các công ty ô tô IPO: bom tấn hay bom xịt?

Các thương hiệu khác cũng đã có một thời từng được chào bán lần đầu trên thị trường chứng khoán:

Tesla (2010): Bom tấn

Tesla là bom tấn chính hiệu. Kể từ khi IPO vào năm 2010, Tesla đã trở thành công ty có giá trị thứ sáu trên thế giới, với giá trị vốn hóa thị trường (giá trị của tất cả cổ phiếu) là 1,1 nghìn tỷ USD.

Ferrari (2015): Bom tấn

Thị trường coi Ferrari như một công ty sản xuất hàng xa xỉ chứ không phải là một nhà sản xuất ô tô đắt đỏ. Hiện công ty này có giá trị vốn hóa doanh nghiệp gấp 22 lần thu nhập, trong khi cổ phiếu VW chỉ có giá gấp đôi thu nhập. Porsche cũng luôn có lợi nhuận cao và giá trị thương hiệu khổng lồ.

Aston Martin (2018): Bom xịt

Aston hy vọng sẽ tái lập thành công của Ferrari trong kỳ IPO, nhưng khi được chào bán công khai vào năm 2018, phản ứng của thị trường cho thấy rằng mặc dù những chiếc xe của họ có thể tốt tương đương như Ferrari, nhưng hoạt động kinh doanh thì không. Vốn hóa thị trường của Aston đã giảm từ 4 tỷ GBP vào ban đầu xuống chỉ còn hơn 1 tỷ GBP.

Đăng Khoa-Theo topteknews