"Dò" BCTC của Tesla: Cẩn thận với quả ‘bom bẩn’ ẩn hiện giữa những con số

Tesla đang thực hiện những thay đổi lớn đối với việc quản lý hàng tồn kho của mình, và điều đó có thể chỉ đến những thách thức trong hoạt động kinh doanh.

Thị trường đã không đặc biệt hài lòng với báo cáo thu nhập Q3/2022 được công bố vào tuần trước của Tesla (TSLA). Công ty đã tiếp tục tăng trưởng, nhưng biên lợi nhuận đã bị thu hẹp và kết quả đã không đáp ứng được kỳ vọng của các nhà phân tích. Tình trạng đó nhìn chung đã khiến giá cổ phiếu sụt giảm.

Điều vướng mắc trong báo cáo là một cuộc thảo luận dài về hàng tồn kho của Tesla và cách họ thay đổi phương thức phân phối trong tương lai. Ban lãnh đạo công ty thừa nhận rằng họ đã gấp rút giao hàng vào cuối quý để tối đa hóa doanh thu và thu nhập. Điều này đã giúp che giấu một số tồn kho trong quý. Vì điều đó sẽ thay đổi trong tương lai, một số dấu hiệu cảnh báo đang nổi lên “đỏ rực”.

Một báo cáo thu nhập đầy cảnh báo nguy hiểm

Những thách thức về hàng tồn kho đã được nhấn mạnh là một điều nhà đầu tư cần chú ý theo dõi trong báo cáo thu nhập vào tuần trước. Hàng tồn kho nhiều hơn và biên lợi nhuận sụt giảm có thể cho thấy những rắc rối, đặc biệt là đối với các công ty sản xuất. Trong báo cáo thu nhập của Tesla, có ba dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, tất cả đều liên quan đến hàng tồn kho:

• Hàng tồn kho tại Tesla đang tăng nhanh chóng, đạt 10,3 tỷ USD trong Q3/2022, tăng từ mức 8,1 tỷ USD trong Q2 và 5,2 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái.
• Biên lợi nhuận gộp của Tesla đã giảm từ mức 30,5% một năm về trước xuống còn 27,9% trong Q3/2022. Biên lợi nhuận sụt giảm là một dấu hiệu cho thấy các công ty không có khả năng định giá, và khi kết hợp với hàng tồn kho nhiều hơn, đó là một vấn đề tiềm ẩn đối với toàn bộ ngành ô tô.
• Tesla đã công khai thừa nhận rằng họ đã quản lý bảng cân đối kế toán theo kết quả hàng quý, và họ sẽ ngừng làm như vậy, nói rõ với nhà đầu tư rằng hàng tồn kho sẽ tăng mạnh trong tương lai như một hệ quả của việc này.

Tính riêng lẻ, không có xu hướng nào trong ba xu hướng này là đáng lo ngại. Nhưng cùng nhau, chúng là một mối quan ngại đối với một công ty sản xuất. Và nếu một cuộc suy thoái đang thực sự xảy ra, các điều kiện có thể trở nên tồi tệ hơn rất nhiều trước khi trở nên tốt hơn.

Câu chuyện về hàng tồn kho của Tesla

Từ lâu đã có những suy đoán rằng Tesla đã “chơi” với những con số hàng tồn kho để làm cho kết quả trông tốt hơn mỗi quý. Nhưng báo cáo thu nhập này đã cho thấy công ty sẵn sàng đi xa đến đâu để giao được càng nhiều hàng tồn kho càng tốt trước khi kết thúc quý. Điều này có nghĩa là Tesla đã quản lý bảng cân đối kế toán của mình vào cuối quý tốt hơn một cách giả tạo so với bất kỳ thời điểm nào khác trong quý.

CFO Zachary Kirkhorn đã cho biết trong cuộc gọi thu nhập: “khoảng 2/3 số lượng giao hàng trong Q3 của chúng tôi đã diễn ra vào tháng 9 và 1/3 trong hai tuần cuối cùng”.

Nói một cách dễ hiểu, điều này có nghĩa là 7,2 tỷ USD doanh thu đã được tạo ra trong hai tuần cuối cùng của quý. Giả sử việc giao hàng, doanh thu và tiền mặt thanh toán cho các sản phẩm xảy ra đồng thời, Tesla đã có gần 13,9 tỷ USD tiền mặt vào ngày 23 tháng 9 năm 2022, trái ngược với 21,1 tỷ USD tiền mặt được báo cáo vào ngày 20 tháng 9 năm 2022. Số dư tiền mặt vào cuối tháng 8 có thể chỉ đạt dưới 10 tỷ USD, dựa trên lượng hàng tồn kho đã được tích lũy.

Việc bôi trơn giao hàng vào cuối quý sẽ có tác động gì đến bảng cân đối kế toán? Hình dưới đây được trích ra từ thư báo cáo thu nhập Q3/2022 của Tesla. Và mặc dù biểu đồ không có thang đo trên trục y, chúng ta cũng có thể suy luận rằng Tesla sẽ có lượng hàng tồn kho cao hơn so với hiện tại trong tương lai.

Số lượng xe đang được vận chuyển đến khách hàng. Nguồn hình ảnh: Tesla

Bất kể bạn nhìn vào vấn đề như thế nào thì Tesla cũng đang nói với nhà đầu tư rằng họ sẽ có lượng hàng tồn kho được báo cáo cao hơn vào cuối quý trong các quý tương lai. Điều đó có nghĩa là ít tiền mặt hơn trên bảng cân đối kế toán, vốn luôn là một trong những luận điểm để bán cổ phiếu Tesla.

Tại sao hàng tồn kho có thể là một lý do để quan ngại

Có ba lý do chính để quan ngại về hàng tồn kho tại bất kỳ công ty nào:

1. Hàng tồn kho tăng “giam” tài sản từ các bộ phận khác của công ty. Tác động tiềm tàng: ít tiền mặt hơn.
2. Hàng tồn kho tăng có thể cho thấy nhu cầu không khớp với nguồn cung, và việc giảm giá có thể là cần thiết để di chuyển hàng tồn kho qua chuỗi cung ứng. Tác động tiềm tàng: biên lợi nhuận thấp hơn.
3. Tesla vẫn kỳ vọng tăng trưởng sản lượng khoảng 50% mỗi năm, nhưng hàng tồn kho tăng và biên lợi nhuận giảm cho thấy có thể không có nhu cầu tăng trưởng như vậy từ người tiêu dùng. Tác động tiềm tàng: tăng trưởng chậm hơn.

Chúng ta đã thấy những hệ quả số 1 và số 2 đang xảy ra, và Tesla đang cho chúng ta biết hàng tồn kho sẽ tiếp tục tăng. Nếu biên lợi nhuận tiếp tục giảm, điều đó sẽ đồng nghĩa với việc không chỉ lợi nhuận mà tăng trưởng sẽ là chỉ số tiếp theo sụt giảm.

Trong nhiều năm, Tesla đã được hưởng lợi từ việc ngành công nghiệp ô tô chậm áp dụng xe điện, tình trạng thiếu chip và một mô hình kinh doanh tốt hơn. Tuy nhiên, cạnh tranh có khả năng sẽ bắt kịp công ty ngay khi nền kinh tế toàn cầu suy yếu, làm ảnh hưởng đến nhu cầu đối với các loại xe đắt tiền. Đây là những vùng nước đầy biến động mà Tesla chưa từng vượt qua trước đây. Và đó là lý do tại sao những tiết lộ về hàng tồn kho của Tesla lại là một cú sốc lớn như vậy.

Trong vài quý tới, chúng ta sẽ tìm hiểu xem liệu những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm này có trở thành vấn đề lớn hơn đối với Tesla hay không.

Huân Hà - theo fool