ARM tìm kiếm cánh cửa mới ngoài điện thoại thông minh

Nhà thiết kế chip hướng đến thị trường AI, điện toán đám mây và ô tô để thúc đẩy tăng trưởng. Thương hiệu này đang trên đường tìm kiếm mức định giá 60 tỷ USD trong đợt IPO đầy kỳ vọng.

Hiếm có một công ty chuẩn bị ra mắt thị trường chứng khoán đầy tiềm năng mà có thể giành được 99% thị phần tại một thị trường tiêu dùng trung tâm và sinh lợi nhất thế giới.

Nhưng đó là những gì mà các chuyên gia đang nói về Arm - nhà thiết kế chip thuộc sở hữu của SoftBank. Sự thống trị áp đảo của bộ xử lý điện thoại thông minh vừa là tài sản lớn nhất vừa là thách thức lớn nhất để đạt được mức định giá hơn 60 tỷ USD trong đợt IPO.

Arm hiện có “Thị phần chiếm ưu thế” trên thị trường điện thoại di động và điện tử tiêu dùng. Tuy nhiên, trong báo cáo hồ sơ IPO được công bố, thương hiệu này cảnh báo “có thể hạn chế cơ hội tăng trưởng trong tương lai.”

Trong khi các thị trường khác, chẳng hạn như chip ô tô và bộ xử lý cho điện toán đám mây, hứa hẹn cho Arm, các nhà phân tích cho rằng Arm không bao giờ có thể hy vọng tái lập được vị thế gần như độc quyền trong lĩnh vực di động.

Đồng thời, Arm phần lớn đã “đứng ngoài” những làn sóng sôi động nhất của thị trường bán dẫn năm nay: tạo ra chip để xử lý các mô hình trí tuệ nhân tạo khổng lồ như GPT 4 của OpenAI, một thị trường do Nvidia thống trị.

Geoff Blaber, giám đốc điều hành của nhóm nghiên cứu công nghệ CCS Insight nhận định rằng: “Thật khó để thấy rằng Arm sẽ thấy bất kỳ sự tăng trưởng đáng kể nào trong lĩnh vực di động ngoài vị thế hiện tại. Không gì có thể vượt qua được iPhone, vì vậy Arm có khả năng sẽ là nạn nhân của chính thành công mình tạo ra, giống như Apple vậy”.

Câu chuyện liên quan tới Apple

Arm và Apple đã đồng hành với nhau trong ba thập kỷ. Nhà thiết kế chip của Anh được thành lập vào năm 1990 dưới hình thức liên doanh giữa Apple và Acorn Computers, một nhà sản xuất PC của Anh, cùng với nhà sản xuất chip VLSI có trụ sở tại Thung lũng Silicon.

Công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Cambridge này đã đi tiên phong trong một loại kiến trúc chip mới ưu tiên tốc độ và sự đơn giản hơn sức mạnh xử lý thô. Các kế hoạch chi tiết về chip tiêu thụ điện năng thấp đã mở ra lý tưởng cho điện thoại di động chạy bằng pin, đầu tiên là vào thời Nokia, và sau đó là khi iPhone khơi dậy một làn sóng tăng trưởng thậm chí còn lớn hơn bắt đầu từ năm 2007.

Mặc dù Apple đã hỗ trợ tài chính cho việc tạo ra nó nhưng mối quan hệ của Arm với nhà sản xuất iPhone ngày nay rất phức tạp.

Mặc dù là một trong những nhà phát triển chip dựa trên Arm thành công nhất, Apple chỉ nhận được một vài tài liệu tham khảo trong hồ sơ IPO của Arm và iPhone chỉ được nhắc đến một lần.

Arm có một số mô hình cấp phép cho công nghệ của mình. Ở góc độ là quyền truy cập không giới hạn vào toàn bộ danh mục sở hữu trí tuệ của Arm – gọi tắt là “Thỏa thuận truy cập toàn diện”.

Mặt khác là giấy phép kiến trúc hẹp hơn nhiều, cung cấp cho khách hàng những khối xây dựng cơ bản mà họ cần để phát triển các chip có khả năng tùy chỉnh cao nhưng thường mang lại doanh thu thấp hơn cho Arm. Apple có giấy phép kiến trúc lâu đời, rót hàng tỷ USD vào việc phát triển bộ xử lý mang tính đột phá, dựa trên Arm và hiện giờ là máy tính Mac.

Dylan Patel, nhà phân tích chính của SemiAnalysis, một công ty tư vấn, cho biết: “Điều khiến Arm bị tổn thương là họ đã đưa ra một số giao dịch hấp dẫn.”

Arm lập luận rằng họ có thể phát triển bằng cách quảng cáo nhiều công nghệ hơn vào mỗi chiếc điện thoại thông minh. Jay Goldberg, người sáng lập công ty tư vấn chip D2D Advisory, cho biết trong một báo cáo nghiên cứu mới đây rằng công ty chỉ trích được “một phần nhỏ từ giá trị mà nó đóng góp”.

Ông chỉ ra tỷ lệ tiền bản quyền 2,7% của Arm từ 30 tỷ chip chạy bằng Arm mà khách hàng của họ đã mua trong năm tài chính vừa qua, tương đương 0,11 USD mỗi chip.

Patel cho biết thêm những thỏa thuận giống như thỏa thuận với Apple và sự tập trung của ngành công nghiệp điện thoại thông minh vào một số nhà sản xuất thiết bị cầm tay lớn đã hạn chế khả năng định giá của Arm mặc dù thiếu các lựa chọn thay thế cho công nghệ của họ.

Tuy nhiên, thực tế là những khách hàng đó sẽ không đi biến mất. Arm ước tính rằng 46% doanh thu bản quyền trong năm tài chính vừa qua đến từ các sản phẩm được phát hành từ năm 1990 đến năm 2012, cho thấy sự bền vững tiềm ẩn trong mô hình kinh doanh hiện tại. Nhưng điều đó có thể không đủ để lôi kéo các nhà đầu tư định giá một doanh nghiệp có doanh thu giảm 1% xuống còn 2,7 tỷ USD vào năm ngoái với con số hơn 60 tỷ USD.

Sự thâm nhập vào các thị trường mới

Malcolm Penn, giám đốc điều hành của Future Horizons, một công ty sản xuất chip cho biết: “Họ cần phải thâm nhập vào các thị trường mới”.

“Họ không còn ở vị trí như trước khi quay lại thị trường điện thoại di động. Việc hoạt động trên sân chơi này không còn dễ dàng như hồi đầu vì không có một khách hàng lớn nào khác.”

Arm cho biết ba khách hàng lớn nhất đóng góp tới 44% tổng doanh thu của hãng. Arm China, khách hàng lớn nhất của hãng thiết kế chip, chiếm 24% doanh thu, còn Qualcomm, tập đoàn đang bị kiện vì vi phạm giấy phép, chiếm 11% doanh số bán hàng của Arm.

Thị trường IPO công nghệ phần lớn không yên ắng trong 20 tháng qua và không có giao dịch đầu tư mạo hiểm đáng chú ý nào kể từ tháng 12/2021. Tháng 10/2022, Intel đã niêm yết công ty công nghệ xe tự lái Mobileye, nhưng cổ phiếu Mobileye chỉ tăng 17% kể từ ngày đầu chào sàn.

Một số nhà đầu tư công nghệ có thể xem cổ phiếu của Arm như một dấu hiệu về nhu cầu sản phẩm mới. Instacart - một trong những startup giao hàng mới thành lập - cũng được cho là chuẩn bị nộp hồ sơ IPO lên Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC).

Hoa Nguyễn - theo ft