Nhìn lại tuần qua [Tuần 3 tháng 12]: Nguy cơ khủng hoảng vận tải quốc tế

• IMF sắp có thêm nguồn lực tài chính hàng trăm tỷ USD
• Hơn 20 nước tham gia liên minh bảo vệ tuyến vận tải ở Biển Đỏ
• Indonesia thu hút hơn 2,6 tỷ USD vốn đầu tư vào thủ đô mới
• Malaysia duy trì thặng dư thương mại 43 tháng liên tiếp
• Mỹ: Nhóm người trên 70 tuổi chiếm 30% tài sản quốc gia trong quý III/2023
• Hàn Quốc giảm thuế nhập khẩu với 77 sản phẩm công nghiệp - thực phẩm
• Lufthansa đặt mua 80 máy bay từ Boeing và Airbus trị giá 9 tỷ USD
• Adobe hủy bỏ thỏa thuận trị giá 20 tỷ USD với Figma
• Công ty sản xuất xe tự lái của GM cắt giảm gần 25% nhân sự
• Goldman Sachs: Chỉ số S&P 500 có thể chạm 5.100 điểm trong năm 2024

Một cuộc khủng hoảng mới đang nhen nhóm tại một trong những cung đường thương mại huyết mạch của thế giới, có nguy cơ làm đảo lộn chuỗi cung ứng cũng như đẩy giá dầu và lạm phát đi lên, ở thời điểm mà tăng trưởng kinh tế đang giảm tốc.

Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào các tàu thương mại gia tăng trong thời gian gần đây đã khiến tập đoàn dầu BP và một số các công ty vận tải biển lớn nhất thế giới dừng vận chuyển hàng hóa qua khu vực Biển Đỏ. Điều này đồng nghĩa các công ty này cũng phải tránh cả tuyến đường trọng yếu qua Kênh Suez.

Biển Đỏ là tuyến đường giao thông nối liền với kênh đào Suez, tại đây eo biển Bab al-Mandab - tuyến đường biển hẹp gần Yemen có ý nghĩa chiến lược quan trọng, là tuyến hàng hải huyết mạch của khoảng 30% thương mại hàng hóa bằng tàu container, tức khoảng 10-15% thương mại toàn cầu. Đây là cửa ngõ dẫn đến kênh đào Suez.

Một số tàu đã và đang chuyển sang cung đường chạy qua Mũi Hảo Vọng ở nam châu Phi. Tuy nhiên, việc kênh đào Suez đóng cửa trong thời gian dài sẽ khiến chi phí vận tải biển gia tăng và kéo dài thời gian vận chuyển. Hiện các tàu vận chuyển đã chuyển hướng lượng hàng hóa trị giá khoảng hơn 30 tỷ USD khỏi khu vực Biển Đỏ, trước nguy cơ bị tấn công bởi lực lượng Houthi.

Tâm điểm thị trường: Thị trường M&A dự kiến ghi nhận năm tồi tệ nhất trong 10 năm

Thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) dự kiến sẽ kết thúc một năm tồi tệ nhất trong một thập niên trong bối cảnh các ngân hàng ngần ngại cho vay và bất ổn địa chính trị. Theo Bloomberg, giá trị của các giao dịch M&A và các giao dịch liên quan giảm khoảng 25% trong năm nay xuống còn 2.700 tỷ USD vào kỳ nghỉ lễ. Đây là tổng giá trị thương vụ M&A hàng năm thấp nhất kể từ năm 2013, và dưới mức 3.000 tỷ USD trong một năm dương lịch.

Hoạt động M&A giảm sút phần lớn là do hoạt động ảm đạm của các công ty cổ phần tư nhân vào năm 2023. Các công ty mua lại đã chi ít hơn 36% cho việc mua lại trong năm nay so với năm 2022, trong bối cảnh khó khăn trong việc đảm bảo tài chính nợ cho các giao dịch lớn và bất đồng về giá với người bán, ngay cả khi cung cấp mức phí cao.

Tuy nhiên, nhiều người bày tỏ lạc quan rằng hoạt động M&A sẽ tăng vào quý IV/2023 do những dấu hiệu cho thấy thị trường đang đoán định chu kỳ tăng lãi suất sắp kết thúc.

Một số tin tức thị trường tài chính quan trọng trong tuần

• Ngày 18/12: Vàng hướng tới năm tăng giá đầu tiên kể từ 2020 

Vàng đang hướng tới năm tăng giá đầu tiên kể từ 2020, với sự hỗ trợ từ đồng USD yếu hơn và kỳ vọng ngày càng tăng vào việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất trong năm 2024.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng liên tục kể từ đầu năm 2022, và đợt tăng mạnh kể từ tháng 6 đã đẩy giá vàng giảm xuống từ khu vực gần mức cao kỷ lục. Hiện lợi suất trái phiếu vẫn đang ở mức cao nhất trong 8 năm qua, nhưng đây không phải là rào cản lớn đối với việc giá vàng vượt mốc 2.000 USD/ounce.

Giá vàng hiện vẫn thấp hơn khoảng 20% so với mức cao kỷ lục đã điều chỉnh theo lạm phát là trên 2.500 USD/ounce hồi năm 1980. Các nhà đầu tư hiện đang chờ đợi một loạt đợt cắt giảm lãi suất và những tín hiệu bất ổn chính trị, kinh tế trong năm tới. Đây là những yếu tố có thể khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư.  

• Ngày 19/12: BoJ đi ngược kỳ vọng của thị trường 

Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) quyết định duy trì chính sách lãi suất siêu thấp để đảm bảo tăng trưởng tiền lương và lạm phát ổn định, một động thái ngược lại kỳ vọng của thị trường.

Trong tuyên bố chính sách được đưa ra ngày 19/12, BoJ cho biết lãi suất ngắn hạn sẽ vẫn ở mức -0,1%. Hướng dẫn lãi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm được giữ nguyên quanh khoảng 0%, đồng thời cho phép lợi suất tăng trên 1% như đã quyết định trong cuộc họp chính sách trước đó vào tháng 10/2023.

BoJ sẽ tiếp tục mua các quỹ ETF và quỹ tín thác đầu tư bất động sản của Nhật Bản khi cần thiết, với mức trần hàng năm lần lượt là khoảng 12.000 tỷ yen (83,5 tỷ USD) và khoảng 180 tỷ yen.

Bất chấp kỳ vọng của thị trường về việc chấm dứt chính sách lãi suất âm, BoJ vẫn kết thúc năm 2023 với lập trường ôn hòa nhằm đảm bảo tăng trưởng tiền lương và lạm phát ổn định.

• Ngày 20/12: Lạm phát tại Anh giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm 

Chỉ số giá tiêu dùng tại Anh tăng 3,9% trong tháng 11/2023, mức tăng thấp nhất kể từ tháng 9/2021, sau khi tăng 4,6% trong tháng 10/2023, nhờ đó làm giảm bớt cuộc khủng hoảng sinh hoạt phí sau khi lãi suất tăng mạnh. Yếu tố chính kéo lạm phát giảm mạnh là giá nhiên liệu giảm sau khi tăng trong cùng kỳ năm ngoái. Giá thực phẩm cũng góp phần đưa đến sự sụt giảm chung, khi tăng chậm hơn nhiều.

Mức lạm phát của tháng 11 thấp hơn nhiều so với con số dự báo là 4,3%, nhưng vẫn gần gấp đôi mức mục tiêu 2% mà Ngân hàng trung ương Anh (BoE) đặt ra. Số liệu lạm phát được công bố một tuần sau khi BoE giữ nguyên lãi suất ở mức cao nhất trong 15 năm là 5,25%, cảnh báo lãi suất sẽ vẫn ở mức cao để có thể hạ nhiệt giá cả.

Lạm phát tại Anh ở mức đỉnh của 41 năm là 11,1% vào tháng 10/2022, do giá năng lượng tăng mạnh sau khi nổ ra xung đột tại Ukraine.

• Ngày 21/12: "Điểm tựa" cho nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng trưởng 

Theo Bộ Thương mại Mỹ, số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới của nước đã tăng nhẹ trong tuần trước, song vẫn gần mức thấp nhất trong lịch sử, dấu hiệu cho thấy thị trường lao động tiếp tục vững chắc và là điểm tựa cho tăng trưởng kinh tế, giúp cho nền kinh tế Mỹ không bị suy thoái vào năm tới.

Trên cơ sở điều chỉnh theo mùa, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu của Mỹ trong tuần tính đến ngày 16/12 đã tăng 2.000 đơn, lên mức 205.000 đơn. Tuy nhiên, số đơn xin trợ cấp chưa được điều chỉnh lại giảm 9.225 đơn, xuống còn 239.865 đơn. Số đơn xin tiếp tục nhận trợ cấp sau một tuần thất nghiệp đầu tiên, chỉ số cho thấy tình hình tuyển dụng, cũng giảm 1.000 đơn, xuống còn 1,865 triệu đơn trong tuần tính đến ngày 9/12.

Nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 199.000 việc làm trong tháng 11/2023, ít hơn mức trung bình hàng tháng là 240.000 trong năm 2023, nhưng nhiều hơn 150.000 việc làm được tạo ra trong tháng 10/2023.

Bộ Thương mại Mỹ đã điều chỉnh ước tính tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của quý III xuống còn 4,9%, thay cho mức tăng trưởng 5,2% được dự báo trước đó, song vẫn là mức tăng trưởng cao nhất kể từ quý IV/2021. Tăng trưởng chi tiêu tiêu dùng, chiếm hơn 66% hoạt động kinh tế Mỹ, cũng được điều chỉnh giảm xuống còn 3,1%, thay vì 3,6% như ước tính.

• Ngày 22/12: Ngân sách năm tài chính 2024 của Nhật Bản lần đầu tiên sụt giảm sau 12 năm 

Chính phủ Nhật Bản ngày 22/12 phê duyệt dự thảo ngân sách khoảng 112.00 tỷ yen (789 tỷ USD) cho năm tài chính 2024. Dự thảo ngân sách này đánh dấu sự sụt giảm chi tiêu đầu tiên sau 12 năm tài chính do nguồn tài trợ liên quan đến COVID-19 bị hạn chế, nhưng phải đối mặt với những thách thức trong việc duy trì kỷ luật tài chính trong khi phải tăng chi tiêu quốc phòng và an sinh xã hội ở mức kỷ lục.

Khoản ngân sách này thấp hơn khoảng 2.310 tỷ yen so với năm tài chính hiện tại, không bao gồm ngân sách bổ sung. Tuy nhiên, quy mô ngân sách vẫn ở mức lớn trong lịch sử, cho thấy khó khăn trong việc giảm chi tiêu xuống mức trước đại dịch, “thời bình”, như chính phủ dự kiến.

Năm tài chính 2024 là năm thứ hai trong kế hoạch 5 năm của chính phủ cho đến năm tài chính 2027 nhằm tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng lên tổng cộng 43.000 tỷ yen. Các chi phí liên quan đến an sinh xã hội cho lương hưu, chăm sóc y tế và điều dưỡng cho dân số già đang đạt mức kỷ lục khoảng 37.720 tỷ yen. Doanh thu thuế được giả định ở mức kỷ lục 69.610 tỷ yen.

Những sự kiện kinh tế quan trọng trong tuần qua đã tác động đáng kể đến thị trường tài chính toàn cầu và chiến lược giao dịch của các nhà đầu tư. Hãy tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin nhanh nhất, mới nhất và chính xác cùng Investo!