Tại sao bạn nên đầu tư vào IPO?

Khi tìm hiểu chi tiết, bạn sẽ biết được đầu tư vào IPO có thể giúp tăng cường danh mục đầu tư của mình như thế nào, khối tài sản của bạn có thể tăng lên ra sao sau khi doanh nghiệp IPO trải qua quá trình thẩm định. Vì vậy, hãy cùng khám phá, vì sao đầu tư vào IPO có thể giúp bạn gia tăng giá trị tài sản hiệu quả.

A. Lợi ích khi đầu tư IPO

1. Hành động sớm

Khi đầu tư vào đợt IPO, bạn có thể bước chân vào “tầng trệt” của một công ty có tiềm năng tăng trưởng cao. IPO được đánh giá là cơ hội để kiếm lợi nhuận lớn trong một khoảng thời gian ngắn. Sau đó, những khoản đầu tư này cũng có thể giúp mang lại lợi nhuận dài hạn.

Giả sử bạn đầu tư vào một công ty còn non trẻ, đang cung cấp dịch vụ/sản phẩm sở hữu về công nghệ đột phá. Nếu công nghệ đó có thể xoay chuyển thị trường và thu về lợi nhuận, bạn cũng sẽ được hưởng lợi từ thành công vang dội này.

2. Đạt được mục tiêu dài hạn

Đầu tư IPO cũng là một dạng đầu tư vào vốn cổ phần. Vì vậy, loại tài sản này có tiềm năng mang lại lợi nhuận lớn trong dài hạn. Số tiền kiếm được có thể giúp bạn hoàn thành các mục tiêu tài chính dài hạn như nghỉ hưu hoặc mua nhà.

Bên cạnh đó, thị trường IPO Ấn Độ đang phát triển mạnh mẽ. Năm 2017, thị trường chứng khoán Ấn Độ đã tạo ra gần 11 tỷ USD thông qua các kỳ IPO.

3. Minh bạch hơn về giá

Giá mỗi loại chứng khoán phát hành sẽ được nêu rõ trong các chứng từ đệ trình xin IPO. Vì vậy, bạn có thể tiếp cận với lượng thông tin tương tự những nhà đầu tư lớn hơn.

Điều này sẽ thay đổi sau kỳ IPO. Giá cổ phiếu sau IPO sẽ phụ thuộc vào sự thay đổi của giá thị trường và mức giá tốt nhất mà nhà môi giới chứng khoán có thể đưa ra.

4. Mua thấp, lợi nhuận cao

Giá cổ phiếu IPO thường là mức giá rẻ nhất nếu bạn đầu tư vào một công ty nhỏ có tiềm năng phát triển lớn, do công ty có thể sẽ đưa ra mức giá chào bán tương đối hấp dẫn khi lần đầu bán ra công chúng. Nếu bỏ lỡ cơ hội IPO, bạn có thể gặp khó khăn khi muốn đầu tư vào công ty đầy triển vọng đó trong thời điểm giá cổ phiếu tăng vọt.

Bạn không tin điều đó? Hãy lấy ví dụ của Amazon. Khi Amazon.com Inc. thực hiện IPO vào năm 1997, mỗi cổ phiếu có giá 18 USD. Nếu bạn đầu tư 5.000 USD vào đợt IPO của Amazon, số cổ phần của bạn sẽ có giá trị 2,5 triệu USD vào tháng 4 năm 2018.

Ví dụ về khả năng gấp bội giá trị vốn đầu tư như thế này không chỉ có Amazon. Hãy cùng điểm qua một số câu chuyện thành công đáng kinh ngạc khác, tất cả đều nhờ vào đợt IPO.

• Sự hối tiếc của một huyền thoại

Một số đợt IPO đã đi vào lịch sử, khiến ngay cả những huyền thoại như Warren Buffett cũng phải hối hận vì đã bỏ lỡ. Buffet không bao giờ đầu tư vào IPO và thường tỏ ra hoài nghi các công ty công nghệ. Vì vậy, khi Jeff Bezos thực hiện IPO cho Amazon vào năm 1997, Buffet đã để cơ hội này trôi qua. Vào thời điểm đó, Amazon là nhà bán lẻ trực tuyến sắp ra mắt, với hoạt động kinh doanh chủ yếu về sách.

Nhiều nhà đầu tư khác đã tỏ ra khôn ngoan hơn Buffett – ít nhất là trong trường hợp cụ thể này. Thành công của đợt IPO đã đưa Bezos, chủ sở hữu Amazon, vượt mặt Buffett về mặt giá trị tài sản ròng trong một khoảng thời gian ngắn.

Và sau đó, chính Buffett cũng đã thừa nhận sai lầm của mình.

• Thành công giữa khủng hoảng

Visa International thực hiện IPO vào năm 2008. Thị trường lúc đó hỗn loạn vì cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, bất chấp tình hình khó khăn của thị trường tài chính, đợt IPO này đã không làm mọi người thất vọng.

Visa đã thu về 17,9 tỷ USD trong ngày IPO từ thị trường chứng khoán. Kết thúc ngày giao dịch đầu tiên trên sàn đại chúng, cổ phiếu Visa International có mức giá 44 USD. Ngay ngày hôm sau, giá đóng cửa đã tăng lên 66 USD - ghi nhận mức tăng vọt 50% chỉ trong một ngày, thậm chí là ngay cả trong thời điểm khó khăn của nền kinh tế nói chung!

• Câu chuyện ở Trung Quốc

Năm 2006, Ngân hàng Công thương Trung Quốc ra mắt lên sàn công chúng và huy động được 19,1 tỷ USD thông qua đợt IPO. Ngân hàng này đã phát hành 48,39 tỷ cổ phiếu với mức giá rất thấp, chỉ 39 cent/cổ phiếu. Họ chọn cách tiếp cận này thay vì bán số lượng cổ phiếu nhỏ hơn với giá cao hơn.

Nhu cầu về các hợp đồng tương lai - tức là các thỏa thuận mua hoặc bán cổ phiếu vào một ngày trong tương lai - đối với cổ phiếu này đã vượt quá 500 tỷ USD, một con số gấp đôi giá trị vốn hóa của Citigroup, ngân hàng lớn nhất thế giới vào thời điểm đó.

• Và ngay cả với doanh nghiệp bất động sản

DLF (trước đây là DLF Universal) đã tiến hành IPO vào năm 2007. Các chỉ số chuẩn ở Ấn Độ vào thời điểm đó đang hướng tới mức cao chưa từng thấy.

Đợt IPO đã thu về hơn 9.000 Rs crore cho công ty. Vào ngày niêm yết trên sàn chứng khoán, giá cổ phiếu đã tăng 35% - một thương vụ béo bở cho những nhà đầu tư vào đợt IPO này.

• Câu chuyện vẫn còn tiếp tục

Ấn Độ đã trở thành điểm nóng toàn cầu về IPO.

Các nhà đầu tư trên thế giới cũng có lý do để quan tâm đến thị trường Ấn Độ. Một số đợt IPO được niêm yết gần đây đang mang lại lợi nhuận hàng năm ở mức ba chữ số.

Ví dụ, hãy xem xét trường hợp của Macpower CNC Machines Limited. Kể từ khi niêm yết vào ngày 22 tháng 3 năm 2018, cổ phiếu công ty đang ghi nhận mức tỷ suất sinh lời hàng năm là 359,12%. Với giá chào bán là 140 Rs và giá niêm yết là 149 Rs, cổ phiếu này đã vượt mốc 560 Rss khi thị trường đóng cửa vào tuần trước.

Một ví dụ thành công khác là Mahickra Chemicals Limited. Cổ phiếu này thậm chí còn có hiệu suất mạnh mẽ hơn với tỷ suất sinh lời hàng năm là 773,49% trong khoảng thời gian chỉ 47 ngày.

• Điểm mấu chốt

IPO mang lại một trong những cơ hội lớn nhất cho nhà đầu tư làm giàu. Một vài tên tuổi mới xuất hiện có thể sẽ thay đổi cục diện trận đấu. Khi tìm thấy cái tên chiến thắng, bạn chỉ cần yên vị và tận hưởng lợi nhuận từ khoản đầu tư của mình.

Nhưng hãy nhớ rằng, không phải tất cả các đợt IPO đều thành công, một số cái tên đã phải lặng lẽ biến mất khỏi thị trường.

B. Tại sao một số kỳ IPO thất bại?

1. Lòng tham của nhóm các nhà đầu tư ban đầu

Trong đợt IPO, một số nhà đầu tư ban đầu bán hết cổ phần của họ ra công chúng với mong muốn kiếm càng nhiều tiền càng tốt. Đó có thể là những nhà đầu tư mạo hiểm đã rót vốn vào công ty trong những ngày đầu thành lập. Họ muốn thoát khỏi dự án kinh doanh này với một khoản lợi nhuận khổng lồ và đầu tư vào một số hoạt động kinh doanh khác. Đôi khi, lòng tham này có thể làm hỏng cơ hội thành công của đợt IPO.

2. Các chỉ số kinh doanh cơ bản không đáng tin

Trong trường hợp của Reliance Power, công ty muốn huy động tiền để tài trợ cho 5 dự án điện mới. Tuy nhiên, đây không thể gọi là mở rộng kinh doanh khi mà vào thời điểm đó, công ty không có hoạt động kinh doanh nào cả. Nếu một công ty thực hiện IPO mà không trung thực về các yếu tố cơ bản thì khả năng thất bại là rất lớn.

3. Thời điểm IPO

Giá cổ phiếu của Reliance Power quá cao vào thời điểm IPO, với mục đích là để nhà đầu tư ban đầu chốt lời thông qua IPO. Tuy nhiên, thật không may cho các nhà đầu tư, sự kiện lên sàn diễn ra khi thị trường toàn cầu bắt đầu chậm lại. Công ty không hoàn toàn chịu trách nhiệm về vấn đề này, nhưng thời gian lại giữ vai trò vô cùng quan trọng trong sự thành công của đợt IPO.

4. Định giá

Bản thân các công ty là người hiểu rõ nhất “giá trị” của họ. Trong quá trình IPO, người đứng đầu công ty sẽ thảo luận về định giá với các chủ ngân hàng đầu tư. Nếu định giá không hợp lý, các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức sẽ chịu rủi ro lớn. Đây là lý do tại sao rất nhiều cổ phiếu được giao dịch dưới mức giá phát hành ngay cả khi thị trường tăng giá.

5. Yếu tố bí ẩn

Café Coffee Day, Monte Carlo, UFO Movies và Adlabs cũng gặp phải thất bại khi tiến hành IPO. Điều thú vị là không có cái tên nào trong số này có hoạt động kinh doanh kém lành mạnh, cũng không phải do định giá quá cao. Thông tin của của các nhà đầu tư ban đầu cũng khá minh bạch và đáng tin cậy, không có sự thiếu uy tín hay bị phóng đại đến nỗi quá mức. Tuy nhiên, có gì đó đã không đúng ở đây. Đó là một phần của sự không chắc chắn vốn nằm trong bản chất của thị trường.

Mấu chốt là không có cách nào chắc chắn để IPO thành công và không có gì đảm bảo rằng IPO sẽ không thất bại.

C. Thế nên, bạn cần chú ý điều gì khi quyết định đầu tư IPO?

1. Yếu tố rủi ro

Không có khoản đầu tư nào là không có rủi ro. Ngay cả khoản tiền gửi của bạn trong ngân hàng nhà nước cũng không an toàn tuyệt đối. Vì vậy, nếu đang đầu tư vào IPO, bạn hãy chuẩn bị đối phó với một mức rủi ro nhất định. Hãy nhớ rằng, công ty thuộc sở hữu tư nhân cho đến khi IPO. Công ty có thể có tiềm năng tăng trưởng, nhưng tiềm năng không đảm bảo cho sự thành công trong tương lai.

2. Khẩu vị rủi ro

Bạn có thể chấp nhận bao nhiêu phần trăm rủi ro? Nếu câu trả lời ban đầu của bạn là rất ít, hãy suy nghĩ lại. Đánh giá tình hình tài chính, trách nhiệm pháp lý, độ tuổi và các mối quan tâm khác của bạn. Điều này sẽ giúp bạn quyết định mức độ rủi ro mà mình có thể chấp nhận được.

Mẹo nhỏ cho bạn: Có một cách tiếp cận thú vị là tuân theo quy tắc: Trừ tuổi của bạn cho 100. Con số bạn nhận được là số vốn đầu tư nên nằm trong thị trường cổ phiếu. Đừng để số vốn đầu tư của bạn vào IPO vượt qua giới hạn này.

3. Lý do huy động vốn

Mọi ngân hàng đầu tư đều công bố bản cáo bạch cho đợt IPO sắp diễn ra. Hãy đọc hiểu bản cáo bạch đó một cách cẩn thận. Tài liệu này sẽ đề cập đến lý do tại sao công ty lại cần huy động vốn, nếu lý do là mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh thì đó là tin tốt. Nếu là để trả nợ hoặc mua cổ phần từ chủ sở hữu thì hãy cẩn thận. Có thể có rủi ro khi đầu tư vào một công ty như vậy. Nếu một công ty không thể trả nợ khi không huy động vốn từ công chúng thì công ty đó cũng có thể không hoạt động tốt trong tương lai.

4. Bên môi giới gặp khó khăn khi chào bán

Nhà đầu tư cá nhân hầu như không bao giờ có thể tiếp cận trực tiếp với IPO. Nếu bên môi giới miễn phí đầu tư vào IPO đó cho bạn, điều đó có nghĩa là những nhà đầu tư tổ chức được ngân hàng đầu tư tiếp cận ban đầu đã bỏ qua cơ hội. Hãy coi đây như một dấu hiệu về sức khỏe và triển vọng tài chính của công ty.

5. Thông tin được công khai

Rất khó để có được nhiều thông tin về một công ty chưa được niêm yết. Vì vậy, có thể hơi khó để tìm ra chính xác tình hình của công ty đó. Mặc dù bản cáo bạch IPO của công ty cung cấp thông tin chi tiết về tài sản, nợ phải trả, tình hình tài chính tổng thể và triển vọng tăng trưởng, bạn nên tìm kiếm thêm những báo cáo và phân tích của bên thứ ba trên báo, tạp chí hoặc kênh trực tuyến. Hãy tiếp tục tìm kiếm để tìm hiểu những thông tin mà bản cáo bạch sẽ không bao giờ cho bạn biết.

6. Thời hạn lock-up

Tìm hiểu về thời hạn lock-up, nếu có. Giai đoạn lock-up là khung thời gian mà tại đó cổ đông nội bộ và các cổ đông chính của công ty bị cấm bán cổ phiếu của họ. Vì vậy, bạn có thể khó đánh giá liệu số cổ phiếu mà các nhà đầu tư này đang nắm giữ có mang lại nhiều giá trị cho họ như giá IPO hay không. Có thể là khi giai đoạn lock-up kết thúc, những nhà đầu tư này sẽ bán tháo cổ phiếu của mình trên thị trường. Điều này có thể khiến giá cổ phiếu giảm mạnh. Vì vậy, có thể sẽ khôn ngoan hơn nếu tạm dừng đầu tư vào công ty cho đến khi thời hạn này kết thúc.

7. Sự phấn khích ban đầu

Vụ IPO của Facebook là một trường hợp thú vị. Năm 2012, Facebook công bố IPO một cách hoành tráng. Giá cổ phiếu tăng vọt ngay sau khi thị trường mở cửa. Nhưng sự phấn khích ban đầu không kéo dài được lâu. Cổ phiếu Facebook chỉ nhỉnh hơn giá IPO một chút vào thời điểm đóng cửa ngày đầu tiên. Và giá cổ phiếu đã giảm 9 trong 13 ngày tiếp theo. Vì vậy, nhà đầu tư có thể chờ thị trường ổn định trước khi bắt đầu nhảy vào.

Vân Anh - theo kotaksecurities