Giờ Không Phải Lúc Cho Tranh Chấp Thương Mại Boeing-Airbus!

Cuối ngày thứ Hai, chính quyền ông Trump quyết định gia tăng tranh chấp thương mại dai dẳng giữa Boeing Co. và Airbus SE. Cụ thể, Hoa Kỳ đe dọa sẽ áp thuế lên 11 tỷ USD giá trị một loạt các sản phẩm của châu Âu, từ máy bay đến phô mai.

Tranh chấp này không dính líu đến vụ hai vụ rơi máy bay Boeing 737 Max. Tuy nhiên khi ngành hàng không thương mại đang chìm trong hỗn loạn, điều này có vẻ như càng đổ thêm dầu vào lửa. Nó có nguy cơ khiến nước Mỹ trông giống như một kẻ chuyên đi bắt nạt buộc phải tấn công bất ngờ.

Tranh chấp giữa Boeing và Airbus tại Tổ chức Thương mại Thế giới đã có từ nhiều năm trước. Hai bên không ngừng cáo buộc rằng bên kia được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp không công bằng. Đây là một câu chuyện phức tạp và trên thực tế, chẳng bên nào vô tội. Rốt cuộc, phát triển một ngành công nghiệp hàng không vũ trụ mang tính cạnh tranh là một điều vô cùng khó khăn nếu không có một số hình thức hỗ trợ của chính phủ.

Cả hai bên lẽ ra nên giải quyết chuyện này từ lâu, nhưng đều không thể. Hoa Kỳ dường như không thể tha thứ cho Airbus vì hãng này đã phá vỡ thế thống trị của nước Mỹ trên thị trường sản xuất máy bay thương mại. Mỗi bên hiện chiếm khoảng 50% thị trường.

Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như luôn nhìn WTO bằng nửa con mắt, cho đến khi tổ chức này đem lại cho ông chút lợi ích. Tạo ra các mối đe dọa khi nền kinh tế châu Âu có dấu hiệu suy yếu, ông chắc chắn có ý định phô trương sức mạnh của mình. Ông dường như tin rằng các chính phủ quốc tế có thể buộc phải nhượng bộ về mặt thương mại và sau đó ông sẽ tự huyễn, coi nó như là một “chiến thắng” của mình.

Xuất khẩu xe hơi của Đức không phải là một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, nhưng tuyên bố rằng nó là mối đe dọa chính là một chiến thuật đàm phán hữu ích. Tương tự, một phần chỉ trích của chính quyền ông Trump chĩa mũi rìu vào Airbus liên quan đến các khoản vay phát triển mà các chính phủ châu Âu cung cấp cho siêu máy bay A380 - mẫu máy bay hiện “đắp chiếu” do thiếu đơn đặt hàng.

Hôm thứ Hai, cổ phiếu Airbus chạm đỉnh mới bởi giới đầu tư kỳ vọng rằng hãng có thể sẽ hưởng lợi từ lệnh cấm bay kéo dài đối với mẫu máy bay 737 Max (mặc dù công ty này phải nhấn mạnh rằng hãng sẽ không cố gắng lợi dụng thảm kịch này.) Hôm thứ Ba, giá cổ phiếu Airbus giảm nhẹ trước thông tin Mỹ có thể đánh thuế lên hàng hóa từ châu Âu. Nếu Mỹ thực hiện các hành động trừng phạt, châu Âu chắc chắn sẽ trả đũa và làm tổn thương Boeing.

Hoa Kỳ có vẻ không mấy khôn ngoan khi đẩy mạnh tranh chấp thương mại khi Boeing - công ty hàng không vũ trụ đứng đầu của nước này - đang tranh thủ sự ủng hộ của các cơ quan hàng không trên khắp thế giới để đưa 737 Max trở lại bầu trời. Hoài nghi gia tăng khi Cục Hàng không Liên bang phải đối mặt với những câu hỏi về sự nghiêm ngặt của mình trong việc kiểm duyệt máy bay và về việc tại sao cơ quan này lại chậm trễ đưa ra lệnh cấm bay đối với mẫu máy bay Boeing 737 Max.

Thảm kịch rơi máy bay đã lấy đi nhiều mạng sống. Bởi những thảm kịch này và bởi tầm quan trọng của việc tìm ra nguyên nhân gây ra tai nạn, bàn về tranh chấp thương mại hàng không vũ trụ hẳn sẽ khiến nhiều người cảm thấy khó chịu. Nhưng, trong hoàn cảnh như vậy, sẽ thật thiếu sót nếu không nhắc đến điều đó.

Trở lại năm 2011, khi Airbus bắt đầu giành được một loạt đơn đặt hàng cho mẫu máy bay một lối đi tiết kiệm nhiên liệu mới, chiếc A320neo, Boeing cũng không chịu kém cạnh khi cố gắng tung ra một sản phẩm để đáp trả. Nhưng rồi thực tế chứng minh rằng 737 Max của Boeing không hề an toàn và mẫu máy bay này bị cấm bay không biết đến bao giờ. Có lẽ, thật may mắn khi ngành hàng không thương mại không phải là ngành độc quyền.

Thu Trang - Theo bloomberg