Chuyển động thế giới 07/07/2023

Thế giới đang trải qua những đợt nắng nóng kỷ lục khiến nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh bị ảnh hưởng buộc các Quốc gia phải có kế hoạch điều chỉnh nhằm thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu trong thời gian tới. Bên cạnh đó, các thông về trí tuệ nhân tạo cũng sẽ có trong bản tin Chuyển động thế giới hôm nay.

Liên quan đến vấn đề biến đổi khí hậu. Theo cơ quan giám sát khí hậu Cô-pơ-ni-cớtx của Liên minh châu Âu (EU), thế giới vừa trải qua tháng 6 nóng nhất từ trước đến nay, cao hơn 0,5 độ so với giai đoạn 1991-2020 và vượt mức kỉ lục ghi nhận hồi tháng 6/2019. Copernicus cho biết nhiệt độ tháng trước đã đạt kỷ lục ở khắp khu vực Tây Âu và Bắc Âu, trong khi một số vùng của Canada, Mỹ, Mexico, châu Á và miền Đông Australia "ấm hơn đáng kể so với bình thường". Copernicus cũng ghi nhận thời tiết tháng 6 mát hơn bình thường ở miền Tây Australia, miền Tây nước Mỹ và miền Tây nước Nga.

Việc thế giới liên tiếp ghi nhận những mức nhiệt cao kỷ lục, phản ánh tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu do khí nhà kính tạo ra từ các hoạt động của con người. Theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ, ngày 4/7 vừa qua đã trở thành ngày nóng nhất khi nhiệt độ trung bình toàn cầu đạt kỷ lục mới trong ngày thứ hai liên tiếp. Đây cũng là dấu hiệu mới cho thấy tác động của tình trạng biến đổi khí hậu do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch.

Không chỉ ở khu vực Châu Âu, tại Trung Quốc, cơ quan dự báo thời tiết nước này tiếp tục ban hành nhiều khuyến cáo do nắng nóng ở khắp khu vực phía Bắc, trong bối cảnh một số khu vực dự kiến sẽ ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C. Trước diễn biến thời tết khó lường này, Bắc Kinh đã ban bố cảnh báo màu đỏ, mức nghiêm trọng nhất trong hệ thống cảnh báo thời tiết gồm 3 cấp của Trung Quốc. Nhiệt độ tại đa số các khu vực của thành phố sẽ tăng lên hơn 40 độ C. Sở Văn hóa và Du lịch Bắc Kinh yêu cầu các hướng dẫn viên du lịch hạn chế các chuyến tham quan ngoài trời. Cục Khí tượng Trung Quốc ban bố cảnh báo cam, mức cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo, chủ yếu tại miền Bắc với nhiệt độ được dự báo vượt 40 độ C. Cảnh báo màu cam cũng được ban bố trên khắp miền Trung và Đông Bắc Trung Quốc.  

Về việc cấp chứng nhận hoạt động cho ô tô bay tại Mỹ, mới đây Cơ quan Hàng không liên bang Mỹ (FAA) đã cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện bay dành cho mẫu ô tô bay Model A do một công ty khởi nghiệp ở California thiết kế. Từ ý tưởng cho tương lai, những chiếc “ô tô bay" sẽ sớm được lưu thông ngoài đời thật giống như nhiều phương tiện hoạt động cả trên đường bộ và trong không trung khác, mẫu xe Model A của Alef Areonautics có một khoang hành khách đủ lớn để chở 2 người và trang bị 8 động cơ đẩy cung cấp cho phương tiện chạy bằng điện khả năng cất hạ cánh thẳng đứng.

Nếu các mẫu khác có động cơ đẩy lộ ra ngoài thì Alef lại giấu tất cả phía sau phần thân giống xe hơi của Model A. Với các tấm ốp thân xe tạo thành tấm lưới trùm qua cánh quạt, không khí được truyền qua phương tiện và hướng xuống dưới để tạo ra lực đẩy. Hoạt động nhờ motor điện, chiếc xe có tầm hoạt động 322 km trên đường và 177 km trong không trung, với vận tốc khoảng 40 km/h khi chạy trên mặt đường nhựa.

Công ty Alef khẳng định mẫu thiết kế Model A đã có khả năng bay được, song sẽ phải mất một thời gian nữa người dân mới có thể thấy mẫu xe này được lưu hành do một vài yếu tố, đặc biệt liên quan đến các quy định giao thông.

Cũng liên quan đến lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, hiện nay tập đoàn OpenAI, vướng vào rắc rối pháp lý liên quan đến bản quyền. Hai tác giả đã đệ đơn kiện tập đoàn này vì đã sử dụng nội dung các cuốn sách có bản quyền của họ để đào tạo ChatGPT - công cụ trò chuyện được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) gây nhiều chú ý trong thời gian qua.

Nguyên đơn là Paul Tremblay, tác giả cuốn "The Cabin at the End of the World" và Mona Awad, tác giả cuốn "Bunny” và “13 Ways of Looking at a Fat Girl". Đơn kiện có nội dung nói rằng ChatGPT đã tạo ra "những bản tóm tắt rất chính xác" về tác phẩm của họ mà không có sự cho phép của tác giả và đó là hành vi vi phạm bản quyền. 

Vụ kiện được gửi lên tòa án liên bang San Francisco, Mỹ . Trong đó, hai tác giả cáo buộc rằng dữ liệu đào tạo của OpenAI sử dụng "nhiều" tài liệu có bản quyền. Tuy nhiên, khó có thể chứng minh được một cách chính xác liệu các tác giả chịu thiệt hại tài chính như thế nào từ hoạt động như vậy của ChatGPT. Được phát triển bởi tập đoàn OpenAI có trụ sở ở San Francisco, ChatGPT có thể tự động tạo ra văn bản dựa trên những yêu cầu của người dùng. Tuy nhiên, OpenAI không cho biết những dữ liệu chính xác nào được sử dụng để đào tạo ChatGPT.

Đây là vụ kiện đầu tiên nhằm ChatGPT liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, làm lộ ra "những ranh giới pháp lý" không rõ ràng trong quá trình sử dụng các ứng dụng AI tạo sinh hiện nay.

Về lĩnh vực chuyển đổi năng lượng, theo Ủy ban châu Âu EC, mỗi năm, Liên minh châu Âu (EU) sẽ cần khoản đầu tư hơn 700 tỷ euro, tức hơn 762 tỷ đô-la Mỹ, để thực hiện các mục tiêu về chuyển đổi năng lượng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

EC cho rằng khối này cần tới các khoản đầu tư gồm 620 tỷ euro/mỗi năm để hiện thực hóa các mục tiêu trong Thỏa thuận Xanh và Kế hoạch tiết kiệm năng lượng RE Power EU. Bên cạnh đó, EU cũng cần 92 tỷ euro mỗi năm để hoàn tất các mục tiêu trong Đạo luật Công nghiệp Net-Zero giai đoạn 2023-2030 mà khối này công bố hồi tháng 3 vừa qua. 

Hoa Nguyễn