Chuyển động thế giới 16/05/2022

Ngày 16/5, một thông tin quan trọng liên quan đến căng thẳng tại Ukraine hiện nay là EU sẽ phê duyệt thêm 500 triệu euro viện trợ quân sự cho Ukraine. Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), ông Borrell cho biết ngoại trưởng các nước EU và Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba sẽ thảo luận về tình hình xung đột Ukraine tại Brussels (Bỉ) trong ngày 16/5.Tại cuộc họp lần này, các nước EU dự kiến phê duyệt thêm 500 triệu euro viện trợ quân sự cho Ukraine. Khoản viện trợ này nhằm mua các khí tài quân sự như xe tăng và đạn pháo, nâng tổng giá trị gói viện trợ quân sự của EU cho Kiev từ trước đến nay lên đến 2 tỷ euro.  Khoản viện trợ này sẽ được cung cấp thông qua Quỹ Hỗ trợ hòa bình châu Âu (EPF). Ngoài ra, ông Borrell khẳng định đề xuất của Ủy ban châu Âu về cấm vận dầu và khí đốt từ Nga có thể được thông qua trong tuần này.

Tình hình căng thẳng tại Ukraine đã ảnh hưởng rất lớn tới thị trường vàng đen. Tập đoàn năng lượng Aramco của Saudi Arabia, đầu tháng 3 vừa qua, đã ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế cao nhất trong một thập kỷ qua. Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ quốc tế, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm nay của nước này có thể tăng trưởng 7,6%.

Cụ thể, lợi nhuận của Aramco tăng tới 82% trong quý I/2022 do giá dầu mỏ trên thị trường thế giới tăng phi mã. Đây tiếp tục là tin tức kinh tế tích cực đối với Saudi Arabia, quốc gia đã chứng kiến ngành dầu mỏ bùng nổ với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong một thập kỷ qua. Trong báo cáo công bố ngày 15/5, Aramco cho biết trong quý vừa qua, thu nhập ròng của hãng là 39,5 tỷ USD, tăng mạnh so với doanh thu 21,7 tỷ USD của cùng kỳ năm ngoái. Trước đó 4 ngày, Aramco đã "soán ngôi" của tập đoàn công nghệ Apple của Mỹ để trở thành công ty có giá trị vốn hóa trên thị trường cao nhất thế giới - đạt 2.420 tỷ USD, trong khi giá trị của "Trái táo cắn dở" là 2.370 tỷ USD. Trong tháng 3 vừa qua, Aramco thông báo lợi nhuận ròng tăng 124% trong năm 2021. Dầu thô vẫn là một trong những thị trường giao dịch sôi động bởi có liên quan đến các đòn trừng phạt của nhiều quốc gia liên quan tới căng thẳng tại Ukraine.

Thụy Điển thúc đẩy xin gia nhập NATO

Cũng trong ngày 16/5, Thủ tướng Thụy Điển Magdalena Anderson đang tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi để nước này gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO. Tuyên bố được đưa ra sau khi Phần Lan thông báo chính thức nộp đơn gia nhập liên minh quân sự này.

Thủ tướng Anderson cho biết an ninh của Thụy Điển và người dân nước này được đảm bảo tốt nhất khi gia nhập NATO. Bà nhấn mạnh việc không nhằm chống lại Nga.  

Để chính thức nộp đơn gia nhập NATO, Chính phủ Thụy Điển cần có sự ủng hộ rộng rãi của quốc hội. Đảng Dân chủ Xã hội cầm quyền và cả phe đối lập cũng đã ủng hộ động thái này.

Bước đi của Thụy Điển diễn ra sau khi Phần Lan cũng đã thông báo chính thức nộp đơn gia nhập NATO. Phản ứng về các bước đi của Helsinki, Nga cho biết sẽ tăng cường quân đội ở biên giới Nga - Phần Lan trong trường hợp NATO triển khai vũ khí tấn công ở quốc gia Bắc Âu này.

Trước đó, Phần Lan xác nhận việc xin gia nhập NATO. Phát biểu từ Helsinki, Tổng thống Niinisto nhấn mạnh ông đã cùng với Ủy ban Chính sách đối ngoại Chính phủ Phần Lan quyết định nộp đơn xin gia nhập NATO sau khi tham vấn quốc hội. Tổng thống Niinisto cũng cho biết đã điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để trao đổi về các kế hoạch gia nhập NATO, và Tổng thống Putin cho rằng quyết định này sẽ làm tổn hại quan hệ song phương. Tuy nhiên, ông Niinisto tin tưởng việc nói thẳng thắn các ý định tới những bên quan tâm là lựa chọn đúng đắn. Động thái này đánh dấu bước chuyển quan trọng về chính sách của Phần Lan, một quốc gia luôn duy trì quan điểm trung lập, tránh tham gia các liên minh quân sự.

Doanh thu bán lẻ Trung Quốc hạ nhiệt

Tình hình dịch bệnh căng thẳng tại Trung Quốc, cùng những biện pháp phong tỏa chặt chẽ đã khiến cho nhiều lĩnh vực kinh tế bị ảnh hưởng. Doanh thu bán lẻ của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong 2 năm qua, với sản lượng công nghiệp sụt giảm.

Theo Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc, doanh số bán lẻ trong tháng 4 năm nay đã giảm 11,1% so với cùng kỳ năm ngoái, đây là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 3 năm 2020. Trong khi đó, tăng trưởng sản xuất công nghiệp cũng giảm 2,9% so với kỳ năm ngoái, cũng là mức thấp nhất kể từ đầu năm 2020.Tình hình thất nghiệp cũng trở nên xấu hơn ở Trung Quốc trong tháng 4, khi tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị lên đến 6,1%. Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc thừa nhận dịch COVID-19 đã có tác động lớn đến hoạt động kinh tế của nước này, lớn hơn đáng kể so với dự báo. Tuy nhiên cơ quan này khẳng định các tác động này chỉ là ngắn hạn và quá trình phục hồi đã dần bắt đầu.

Hoa Nguyễn