Chuyển động thế giới 16/06/2023

Vấn đề lãi xuất tiếp tục là chủ đề nóng ở giai đoạn hiện nay. Mặc dù hôm qua Chủ tịch FED Jerome Powell đã tuyên bố tạm dừng tăng lãi suất sau 10 lần tăng liên tiếp, tuy nhiên ông lại “úp mở” tiết lộ thông tin rằng FED sẽ còn 2 lần tăng lãi suất trong năm 2023.

Trong hai ngày (15-16/6), các nền kinh tế hàng đầu thế giới gồm Mỹ, Liên minh châu Âu EU và Nhật Bản đã thông báo các biện pháp điều chỉnh lãi suất khác nhau để kiềm chế lạm phát.

Đáng chú ý, sau chuỗi tăng 10 lần liên tiếp kể từ tháng 3 năm ngoái, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên mức lãi suất 5 điểm%, giúp phần nào giảm bớt áp lực của thị trường.

Giới chuyên gia kinh tế đánh giá quyết định của FED được xem là “khoảng dừng” cần thiết để ngân hàng này đánh giá, xem xét tác động của chính sách lãi suất đối với hệ thống tài chính, ngân hàng nói riêng và thị trường nói chung.

Fed sẽ có 6 tuần thăm dò phản ứng của thị trường, trước khi nhóm họp lần tiếp theo vào ngày 25-26/7 tới để bàn và đưa ra quyết sách mới về chính sách tiền tệ của Mỹ.

Ngược lại, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 15/6 tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm lên mức 3,5% mức cao nhất trong vòng 22 năm. Đây là lần thứ 8 liên tiếp ECB quyết định nâng lãi suất và có khả năng sẽ tiếp tục duy trì chính sách này trong những tháng tới để nhanh chóng trở về mức 2%.

Về vấn đề kinh tế tại các nước G20

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), trong quý I năm nay, ước tính GDP của Nhóm các nước G20 đã tăng trưởng 0,9% so với quý trước đó.

Báo cáo của OECD cho biết, tăng trưởng kinh tế của G20 trong quý I chủ yếu nhờ vào việc mở cửa trở lại của nền kinh tế Trung Quốc khi tăng trưởng GDP của nước này trong quý  đạt 2,2%, cao hơn mức tăng trưởng 0,6% của quý 4/2022.

Trong số các quốc gia thuộc Nhóm BRICS, GDP của Ấn Độ và Brazil đều đạt con số tăng trưởng là 1,9%, trong khi của Nam Phi là 0,4%.

Báo cáo cũng cho biết, tăng trưởng GDP của Mỹ đạt 0,3% trong quý I, chậm lại so với mức 0,6% trong quý 4/2022, trong khi kinh tế Đức suy thoái kỹ thuật do GDP nước này đã giảm 2 quý liên tiếp.

Như vậy, tăng trưởng GDP ở khu vực G20 đã vượt mức trước đại dịch COVID-19, ngoại trừ Anh và Đức.

Liên quan đến vấn đề biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới liên tục ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục. Liên hợp quốc kêu gọi đẩy mạnh hành động chống biến đổi khí hậu.

Tổng thư ký Guterres kêu gọi các chính phủ, ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch và các bên liên quan khác thực hiện nghiêm túc các cam kết.

Tổng thư ký Guterres nhấn mạnh rằng, các nước phát triển phải tuân thủ các cam kết về tài chính, thích ứng và đền bù cho những tổn thất, thiệt hại; phải thúc đẩy các ngân hàng phát triển đa phương tận dụng nguồn tài chính tư nhân nhiều hơn với chi phí hợp lý cho các nước đang phát triển, để giúp các quốc gia này tăng đầu tư mạnh mẽ cho năng lượng tái tạo.

Về vấn đề an ninh lương thực

Theo truyền thông Mỹ, mặc dù thế giới đang ngập trong gạo với kho dự trữ toàn cầu ở mức gần kỷ lục. Tuy nhiên, sự xuất hiện của hiện tượng khí hậu El Nino có thể ảnh hưởng tới kho dự trữ này.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo, dự trữ gạo của thế giới sẽ giảm 5% xuống còn 173,5 triệu tấn trong niên vụ này. El Nino thường mang đến điều kiện thời tiết nóng và khô hơn ở khu vực châu Á, nơi sản xuất và tiêu thụ đến 90% nguồn cung cấp gạo toàn cầu.

Thái Lan, nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới vừa qua đã yêu cầu nông dân giảm vụ thứ hai do lượng mưa thấp. Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan đánh giá, nguồn cung gạo trong năm nay không đến mức thiếu hụt nhưng chắc chắn sẽ giảm. Do đó, các nhà nhập khẩu bắt đầu tâm lý đề phòng khi tăng cường mua gạo trong những tháng gần đây.

Về vấn đề khí thải tại nước EU

Ban cố vấn Liên minh Châu Âu về biến đổi khí hậu đã khuyến nghị khối này nên cắt giảm 95% lượng khí thải ròng đến năm 2040. Trong bối cảnh EU đang chuẩn bị cho mục tiêu mới nhằm củng cố nỗ lực đóng góp của khối trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Cụ thể, Ủy ban châu Âu (EC) đang soạn thảo mục tiêu giảm khí thải mang tính ràng buộc pháp lý đầu tiên của EU cho đến năm 2040, nhằm giúp nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới đạt mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2050.

Ban cố vấn của EU về biến đổi khí hậu cho biết mục tiêu mà các nước cần hướng tới là đến năm 2040, cắt giảm từ 90-95% lượng khí thải ròng so với mốc năm 1990.

EU sẽ phải mở rộng quy mô năng lượng tái tạo, chuyển sang điện khí hóa các ngành gây ô nhiễm và thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng các nguồn năng lượng khác như hydro.

Hoa Nguyễn