Chuyển động thế giới 22/05/2023

Tuần qua, dư luận thế giới dành sự chú ý tới Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) sau 3 ngày làm việc. Bên cạnh đó là các thông tin về trần nợ công của Mỹ và các tin tức kinh tế khác.

Vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân được xem là chủ đề chính trong chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh G7 lần này, với thông điệp được truyền tải từ chính lựa chọn địa điểm – thành phố Hiroshima, nơi đầu tiên trên thế giới hứng chịu sự tàn phá của bom nguyên tử. Các nhà lãnh đạo G7 đã công bố Tầm nhìn Hiroshima về Giải trừ vũ khí hạt nhân, nhất trí về tầm quan trọng của việc tiếp tục duy trì thế giới không sử dụng vũ khí hạt nhân.

Cũng tại hội nghị lần này, các nhà lãnh đạo G7 đã tiến hành 3 phiên họp mở rộng với lãnh đạo của 8 quốc gia khách mời phía Nam Bán cầu, trong đó có Việt Nam để thảo luận về các vấn đề toàn cầu, bao gồm an ninh năng lượng, lương thực, y tế toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Trong các phiên thảo luận tại hội nghị, các nhà lãnh đạo G7 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, thịnh vượng, an ninh, bao trùm, dựa trên quy định của pháp luật và bảo vệ các nguyên tắc chung gồm chủ quyền, hội nhập, giải quyết hòa bình các tranh chấp.       

Liên quan đến trần nợ công, ngày 21/5, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chỉ trích các đề xuất của đảng Cộng hòa liên quan cuộc khủng hoảng nợ công là "không thể chấp nhận được.” Phát biểu với báo giới bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) ở Nhật Bản, Tổng thống Biden nhấn mạnh đảng Cộng hòa cần từ bỏ lập trường cực đoan bởi các đề xuất của họ là không thể chấp nhận được. Tổng thống Biden cho biết ông sẽ trao đổi trực tiếp với Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy và hy vọng có thể "đạt được thỏa thuận" về vấn đề đau đầu này. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng chính quyền không thể đảm bảo tránh được kịch bản chính phủ vỡ nợ.

Tổng thống Biden cho biết thêm ông đang xem xét kích hoạt điều 4 trong Tu chính án 14, qua đó trao quyền cho Tổng thống nâng mức trần nợ công mà không cần hỏi ý kiến của Quốc hội.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết chính phủ có thể hết tiền và vỡ nợ với khoản nợ 31.000 tỷ USD vào ngày 1/6 tới nếu Quốc hội lưỡng viện, trong đó đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện, không cho phép nâng trần nợ công để chính phủ vay thêm.

Một tín hiệu vui cho ngành kinh doanh không khói. Thái Lan đang chứng kiến những bước đi phục hồi vững chắc về du lịch, khi từ đầu năm đến nay đã đón gần 10 triệu lượt khách du lịch quốc tế, đạt doanh thu 391 tỉ baht (11,3 tỷ USD). Chủ yếu khách đến từ các nước Đông Á, Nam Á và Đông Nam Á tới thăm Thái Lan. Chính phủ đã chỉ đạo  các cơ quan liên quan tăng cường hỗ trợ du khách quốc tế, đặc biệt là khách Trung Quốc, để thúc đẩy tăng trưởng trong ngành công nghiệp không khói. Trong khi đó, Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) dự kiến sẽ đón hơn 5,3 triệu lượt du khách Trung Quốc đến thăm đất nước này. Riêng lượng khách Trung Quốc có thể lên tới 7 triệu nếu được hỗ trợ thêm các ưu đãi du lịch khác.

Cơ quan thông tin Hàng không Thái Lan  cũng cho biết có 12.805 chuyến bay từ Trung Quốc đến Thái Lan trong khoảng thời gian từ tháng 10/2022 đến tháng 4/2023, tăng 98% so với cùng kỳ năm ngoái.

Công ty hàng không vũ trụ thương mại Axiom Space - đối tác của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) – mới đây thông báo về sứ mệnh thứ hai đưa phi hành đoàn tư nhân lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Tên lửa Falcon 9 của SpaceX đưa tàu chở phi hành đoàn Axiom Mission 2 (Ax-2) sẽ rời bệ phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, bang Florida, Mỹ vào lúc 17h37 ngày 21/5 (giờ địa phương, tức khoảng 4h37 ngày 22/5 giờ Việt Nam), dự kiến đáp tại ISS vào 13h30 ngày 22/5. Các phi hành gia này sẽ thực hiện 20 thí nghiệm khóa học trong khoảng thời gian 10 ngày lưu tại ISS, trong đó có một nghiên cứu liên quan đến phản ứng của các tế bào gốc trong môi trường không trọng lực. Ax-2 bao gồm 4 thành viên, trong đó có một cựu phi hành gia của NASA, một chuyên gia nghiên cứu ung thư vú và hai phi công.  

Tuần qua, Tổng thống Moldova Maia Sandu tuyên bố trong vòng 7 năm tới, nước này sẽ trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu (EU). Quốc gia Đông Âu này nộp đơn gia nhập EU từ tháng 3 năm ngoái và chỉ 3 tháng sau đó được trao tư cách ứng cử viên gia nhập liên minh.

Đáp lại, Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola nhấn mạnh EU luôn sẵn sàng tiếp nhận Moldova và quốc gia Đông Âu này sẽ là một mảnh ghép giúp EU mạnh hơn.  Tháng 3/2022, Moldova chính thức nộp đơn xin gia nhập EU và mong muốn tiến trình này được đẩy nhanh. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels vào tháng 6 năm ngoái, EU đã phê chuẩn trao cho Moldova và Ukraine tư cách ứng cử viên gia nhập khối này. Sau đó, Uỷ ban châu Âu đã nêu 9 điều kiện mà Moldova cần thực hiện để được kết nạp.

Hoa Nguyễn