Chuyển động thế giới 24/03/2023

Tuần này thế giới tiếp tục đón nhận những tin tức liên quan đến ngành ngân hàng, chính sách của Fed và các giải pháp về năng lượng để đối phó với tình trạng nguồn cung khan hiếm.  

Ngày 22/3 theo giờ địa phương, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã công bố đợt tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm. Động thái này lập tức gây biến động trên các sàn giao dịch tại thị trường phố Wall. Các thị trường tài chính và sàn giao dịch chứng khoán đã có phản ứng tức thì và rung lắc mạnh sau khi Ủy ban Thị trường mở Liên bang, cơ quan hoạch định chính sách của FED, công bố quyết định nói trên. Hầu hết các mã chứng khoán chủ chốt như S&P 500, NASDAQ Composite, Dow Jones đều giảm điểm. Xu thế giảm điểm chững lại vào cuối phiên, song khối lượng giao dịch hầu hết đều giảm, phản ánh tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư. Sắc đỏ cũng chiếm chủ đạo trên sàn giao dịch dầu mỏ. Với việc tăng nhẹ lãi suất, FED đã phần nào điều chỉnh linh hoạt chính sách tiền tệ, tránh siết chặt quá mức, để chống lạm phát. Trong bối cảnh ngành ngân hàng của Mỹ đang chao đảo thì việc FED nâng nhẹ lãi suất là bước đi hợp lý, phần nào có tác dụng trấn an thị trường ngân hàng.

Còn tại châu Âu, mới đây, Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde cảnh báo những rối loạn tài chính gần đây có thể làm gia tăng “các nguy cơ xấu” trong Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), song nhấn mạnh các nhà hoạch định chính sách vẫn tập trung kiềm chế lạm phát đang ở mức cao. Trong phát biểu tại thành phố Frankfurt (Đức), bà Lagarde cho biết sự sụp đổ của 3 ngân hàng Mỹ và việc ngân hàng lớn nhất Thụy Sĩ UBS phải mua lại đối thủ Credit Suisse mới đây đã đẩy các thị trường vào hỗn loạn và làm dấy lên những lo ngại về một cuộc khủng hoảng trong ngành ngân hàng. Các dự báo mới nhất của ECB, trong đó bao gồm dự báo lạm phát giảm và nâng dự báo triển vọng tăng trưởng trong năm nay, đã không tính đến những diễn biến này. Những rối loạn trên thị trường gần đây đã khiến các ngân hàng trung ương phải tính toán thận trọng giữa việc tiếp tục các nỗ lực giảm chi phí tăng cao và tìm cách đảm bảo những biện pháp này không khiến tình hình thêm hỗn loạn.

Trong khi đó, EU cũng đang chia rẽ về vấn đề động cơ chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Trước đó, Chính phủ Đức đã phản đối một văn bản kế hoạch khí hậu quan trọng của EU nhằm chấm dứt việc bán các loại ô tô mới chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2035 để đạt được mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Một số quốc gia khác, trong đó có Italy cũng bày tỏ quan ngại của mình khi cho rằng việc liên kết với các công nghệ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc, không thúc đẩy khả năng cạnh tranh của khối. Một số nhà lãnh đạo EU khác cũng cho rằng các nhà sản xuất ô tô cần có sự chắc chắn để triển khai các khoản đầu tư lớn cần thiết nhằm chuyển đổi ngành công nghiệp của họ. Ngoài ra, các lãnh đạo EU vẫn còn bất đồng về vai trò của năng lượng hạt nhân trong quá trình khử carbon. Theo chương trình nghị sự, ngày 24/3, nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ các nước thành viên EU sẽ thảo luận về cải cách thị trường điện châu Âu.

Vụ sáp nhập giữa ngân hàng UBS và Credit Suisse được dàn xếp để ngăn chặn nguy cơ sụp đổ tài chính toàn cầu, song quy mô của ngân hàng mới có thể đặt ra những vấn đề không nhỏ đối với Thụy Sĩ. Thống đốc SNB Thomas Jordan cho biết phương án UBS mua lại đối thủ cạnh tranh lớn nhất của mình đã giúp tránh được một cuộc khủng hoảng ngân hàng khắp thế giới. Tuy nhiên, ông thừa nhận điều này khiến UBS sẽ trở thành một ngân hàng rất lớn và vấn đề cạnh tranh đặt ra cũng không hề nhỏ. Ông nhấn mạnh cần phải đảm bảo rằng trong tương lai tại Thụy Sĩ sẽ có đủ sự cạnh tranh trong việc cung cấp dịch vụ ngân hàng, vì lợi ích của mọi người, kể cả UBS”. UBS và Credit Suisse đều nằm trong số 30 ngân hàng trên thế giới thuộc diện "quá lớn để  sụp đổ”, do đó được coi là những ngân hàng quan trọng trong hệ thống toàn cầu (GSIB). Các ngân hàng này được xếp hạng theo mức độ quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu và phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt hơn, như mức vốn phải dành ra để ứng phó khi xảy ra khủng hoảng. Cơ quan chức năng Thụy Sĩ sẽ phải nghiên cứu cách quản lý một ngân hàng lớn hơn, với những nguy cơ mang tính hệ thống cao hơn.

Hoa Nguyễn