Chuyển động thế giới 29/05/2023

Mọi con mắt đang hướng về nước Mỹ khi nền kinh tế lớn nhất thế giới đang lâm vào tình trạng vỡ nợ nếu Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Hạ viện không đạt được thỏa thuận. Bên cạnh đó vấn đề về cuộc xung đột giữa Nga – Ukraine cũng như tuyên bố phóng vệ tinh của Triều Tiên cũng sẽ có trong bản tin hôm nay.

Về tính hình tài chính, ngân sách của Mỹ. Ngày 29/5, Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy của đảng Cộng hòa đã đạt được một thỏa thuận tạm thời đình chỉ trần nợ và giới hạn một số chi tiêu liên bang để ngăn chặn kịch bản vỡ nợ của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Kết quả đột phá này đạt được sau cuộc đàm phán nước rút trước thềm hạn chót đạt thỏa thuận nâng trần nợ công vào tháng Sáu tới. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen đã điều chỉnh dự báo về thời hạn chót để nâng giới hạn nợ liên bang, cho rằng Chính phủ Mỹ có thể vỡ nợ sớm nhất là vào ngày 5/6 tới thay vì ngày 1/6 đưa ra trước đó. Các bên hiện đã sẵn sàng chuyển thỏa thuận này lên Quốc hội để bỏ phiếu. Việc gia hạn nợ sẽ kéo dài đến hết năm 2024, đồng nghĩa là Quốc hội sẽ không phải lại đối mặt vấn đề gây chia rẽ sâu sắc này cho đến sau cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11/2024. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận gay gắt về cách phân bổ tiền theo giới hạn chi tiêu mới vẫn sẽ diễn ra tại Quốc hội trong năm nay.

Liên quan đến chiến sự tại Ukraine, hãng tin TASS của Nga dẫn lời Đại sứ nước này tại Anh Andrei Kelin khẳng định Nga sẵn sàng đàm phán hòa bình với Ukraine nhưng sẽ không từ bỏ các điều kiện của mình. Đại sứ Kelin nêu rõ Moskva muốn hòa bình nhưng phải với một số điều kiện nhất định. Đó là sẽ không có bất cứ mối đe dọa nào từ phía Ukraine đối với Nga và người Nga ở Ukraine phải được đối xử bình đẳng như công dân tất cả các nước khác. Đại sứ Kelin cho rằng trong nhiều năm trở lại đây, ở Ukraine đã bùng nổ chủ nghĩa dân tộc cực đoan, vi phạm Tuyên bố nhân quyền và các văn bản có liên quan khác. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov một lần nữa cảnh báo các quốc gia phương Tây đang “đùa với lửa” khi đồng ý cung cấp tiêm kích F-16 của Mỹ cho Ukraine. Phía Nga coi hành động này là “sự leo thang không thể chấp nhận được” trong cuộc xung đột hiện nay.

Về tình hình thiếu lao động tại tại Canada, một báo cáo mới đây của Cơ quan thống kê Canada đã chỉ ra rằng thị trường lao động ở nước này không thiếu lao động trình độ cao, mà chỉ thực sự “khát” người làm ở phân khúc yêu cầu bằng cấp thấp hơn. Trong báo cáo phân tích dữ liệu lao động từ năm 2016-2022, Cơ quan thống kê Canada đã so sánh tỷ lệ thất nghiệp và vị trí việc làm còn trống xếp theo trình độ chuyên môn và học vấn để phác họa rõ hơn về bức tranh thị trường lao động ở nước này. Kết quả cho thấy ở phân khúc lao động đòi hỏi người làm có trình độ từ cử nhân trở lên, nhu cầu tuyển dụng trong quý IV năm ngoái là 113.000 vị trí, trong khi thực tế có tới 227.000 người ở trình độ tương đương đang thất nghiệp.

Tuy nhiên, ở phân khúc chỉ yêu cầu trình độ người lao động thấp hơn, tình trạng thiếu hụt đã manh nha xuất hiện từ quý III/2021. Thế nhưng nguyên nhân dẫn đến sự thiếu hụt này không phải do thiếu lực lượng lao động, mà là do không tìm được người có kỹ năng phù hợp và mức lương chưa thỏa đáng. Các công ty tuyển dụng lao động ở phân khúc này thường chấp nhận để trống nhiều vị trí việc làm và chỉ muốn trả mức lương thấp để tối thiểu hóa chi phí và tối đa hóa lợi nhận.Xu hướng này khiến cho bức tranh thị trường việc làm ở Canada không hoàn toàn chuẩn xác, đồng thời làm tăng chỉ tiêu nhập cư hàng năm. Canada hiện đang có kế hoạch tiếp nhận khoảng 500.000 người nhập cư mỗi năm từ nay đến năm 2025.

Về kế hoạch phóng vệ tinh của Triều Tiên, sáng 29/5, truyền thông Nhật Bản đưa tin Triều Tiên đã thông báo cho Tokyo về kế hoạch phóng vệ tinh trong khoảng thời gian từ ngày 31/5 đến ngày 11/6. Động thái diễn ra trong bối cảnh có thông tin cho rằng Bình Nhưỡng đang chuẩn bị đưa vệ tinh do thám quân sự đầu tiên vào quỹ đạo. Theo hãng tin Kyodo của Nhật Bản, Triều Tiên đã thông báo cho chính phủ Nhật Bản về kế hoạch thiết lập vùng biển nguy hiểm trong khoảng thời gian trên. Bên cạnh đó, theo đài NHK, Triều Tiên cũng thông báo cho Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) về kế hoạch phóng vệ tinh của nước này.

Về vấn đề năng lượng mặt trời, hiện nay Trung Quốc đang vươn lên dẫn đầu thế giới với tốc độ lắp đặt liên tục bùng nổ, trong bối cảnh nhu cầu về năng lượng sạch ngày càng tăng và chi phí lắp đặt đang giảm dần. Thống kê cho thấy, trong 4 tháng đầu năm nay, công suất lắp đặt điện mặt trời của Trung Quốc đã vượt qua công suất của cùng kỳ năm ngoái. Dự báo công suất lắp đặt năng lượng mặt trời đạt khoảng 150 GW ở Trung Quốc trong năm nay và có khả năng tăng lên tới 180 GW nếu chi phí thấp hơn thúc đẩy nhu cầu tăng cao. Mức công suất này sẽ vượt qua Mỹ khi tổng sản lượng điện mặt trời tích lũy của Mỹ đạt tổng cộng 144 GW tính đến đầu năm 2022. 

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời với tốc độ nhanh hơn nhiều so với khả năng lưu trữ năng lượng, và có dấu hiệu cho thấy một số lưới điện đã rơi vào tình trạng quá tải.

Hoa Nguyễn