Chuyển động thế giới ngày 02/06/2023

Thế giới tiếp tục hướng về nước Mỹ sau khi dự luật về trần nợ công được thông qua, dự luật được thông qua chỉ vài ngày trước khi nước Mỹ có thể rơi vào cảnh lần đầu tiên vỡ nợ quốc gia. Bên cạnh đó nhiều thông tin đáng chú ý khác sẽ có trong Chuyển động thế giới hôm nay.

Tin sốt dẻo đầu tiên mà cả thế giới quan tâm là việc bầu tân Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc. Theo đó, Ngày 1/6, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã bầu Đại sứ Dennis Francis, Trưởng Phái đoàn thường trực Trinidad và Togago, làm Chủ tịch ĐHĐ LHQ Khóa 78. Chủ đề được tân Chủ tịch ĐHĐ LHQ lựa chọn xuyên suốt nhiệm kỳ là “Hòa bình, thịnh vượng, tiến bộ và bền vững”. Trong bài phát biểu của mình, Đại sứ Dennis Francis đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục, đầu tư vào con người đối với củng cố kinh tế, phát triển xã hội, thúc đẩy các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs). Ông cũng cam kết trong nhiệm kỳ của mình sẽ thúc đẩy đối thoại giữa các quốc gia, chủ nghĩa đa phương, tăng cường đoàn kết quốc tế, vượt qua các thách thức toàn cầu hiện nay.

Liên quan đến vấn đề dự luật về trần nợ công của Mỹ, Một ngày sau khi Hạ viện Mỹ thông qua dự luật đình chỉ áp trần nợ công trong 2 năm, Thượng viện Mỹ cũng đã thông qua dự luật này. Dự luật được thông qua chỉ vài ngày trước khi nước Mỹ có thể rơi vào cảnh lần đầu tiên vỡ nợ quốc gia nếu không kịp thông qua trước thời hạn chót vào ngày 5/6 tới. Với 63 phiếu thuận trên 36 phiếu chống, dự luật vừa được Thượng viện Mỹ thông qua sẽ đình chỉ việc áp mức trần nợ công 31,4 nghìn tỷ USD đến đầu tháng 1/2025. Về cơ bản, dự luật này cho phép Bộ Tài chính Mỹ vay tiền để thanh toán các chi tiêu quốc gia trong khoảng thời gian trên, nhưng Nhà Trắng sẽ phải cắt giảm chi tiêu chính phủ ít nhất 1.000 tỷ USD. Ngoài ra, dự luật giữ nguyên mức chi tiêu quốc phòng trong tài khóa 2024 và sẽ tăng thêm 1% vào năm sau, phù hợp với ngân sách quốc phòng mà Tổng thống Joe Biden đề xuất. Dự luật được Quốc hội lưỡng viện thông qua giúp cho Chính phủ Mỹ tránh được kịch bản bị vỡ nợ.

Liên quan đến vấn đề năng lượng tái tạo, Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) đã dự báo công suất năng lượng tái tạo sẽ tăng kỷ lục trong năm nay do giá nhiên liệu hóa thạch cao và những lo ngại về an ninh năng lượng đã thúc đẩy việc phát triển năng lượng mặt trời và năng lượng gió. Báo cáo của IEA cho biết năng lượng tái tạo trên toàn cầu dự kiến ​​sẽ tăng thêm 107 GW lên hơn 440 GW vào năm 2023, trong đó năng lượng mặt trời sẽ đóng góp 2/3 mức tăng trưởng. Trung Quốc sẽ là xung lực tăng trưởng chính của năng lượng tái tạo, chiếm 55% tổng bổ sung toàn cầu trong năm nay và năm tới.

Ngày 1/6, Liên Hợp quốc đã lên tiếng tỏ ý lo ngại trước việc Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen đang bị hạn chế có thể ảnh hưởng tới an ninh lương thực toàn cầu. Tuyên bố được đưa ra sau khi có thông tin cho biết phía Nga đã hạn chế hoạt động đăng ký đối với các tàu đến các cảng của Ukraine. Người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ, ông Stephane Dujarric cho biết, trong thời gian qua, các chuyến khởi hành của các tàu theo thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen đã giảm dần. Theo đó, chỉ có 33 tàu rời các cảng của Ukraine trong tháng 5, chỉ bằng một nửa so với tháng trước đó, trong khi số lượng đoàn kiểm tra tại Trung tâm điều phối chung cũng đã giảm từ 3 đoàn xuống còn 2 đoàn, khiến cho tỷ lệ kiểm tra trung bình hằng ngày đối với các tàu đã giảm xuống chỉ còn 3 tàu mỗi ngày. Lượng xuất khẩu ngũ cốc và các thực phẩm khác trong tháng 5 chỉ đạt 1,3 triệu tấn, chưa bằng một nửa so với tháng 4. Người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ cảnh báo thực trạng trên là tình huống nghiêm trọng trong bối cảnh nạn đói trên toàn cầu đang gia tăng, biến động trên thị trường lương thực thế giới có nguy cơ đe dọa tất cả các quốc gia trên thế giới.

Theo quyết định mới của Chính phủ Hàn Quốc, từ ngày 1/6, nghĩa vụ cách ly bắt buộc với người được xác nhận mắc COVID-19 được bãi bỏ. Chính phủ Hàn Quốc cũng đã hạ mức độ nguy hiểm của dịch bệnh từ "nghiêm trọng" xuống "cảnh báo" kể từ 0h cùng ngày. Khi mức độ nguy hiểm được hạ xuống, nghĩa vụ cách ly 7 ngày áp dụng cho người mắc bệnh COVID-19 sẽ được thay đổi thành khuyến nghị cách ly 5-7 ngày tùy hoàn cảnh cụ thể. Trong các cơ sở y tế và môi trường dễ lây nhiễm, nghĩa vụ cách ly do cơ quan kiểm dịch áp đặt cũng sẽ được loại bỏ. Nghĩa vụ đeo khẩu trang tại các phòng khám và hiệu thuốc cũng đã được thay đổi thành khuyến nghị. Tuy nhiên, việc đeo khẩu trang vẫn phải thực hiện tại các cơ sở y tế cấp bệnh viện trở lên và các cơ sở điều trị nội trú có nguy cơ lây nhiễm cao.

Hoa Nguyễn