Hơn 70% công ty nước ngoài chưa xem xét dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc

Mới đây, công ty kiểm toán PwC Trung Quốc đã tiến hành cuộc khảo sát “Góc nhìn chuyên sâu từ giám đốc điều hành các công ty xuyên quốc gia ở Trung Quốc: Định hình lại chuỗi cung ứng châu Á-Thái Bình Dương” tại 18 thành phố. Kết quả cho thấy, hơn 70% công ty nước ngoài ở Trung Quốc chưa tính đến việc chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi nước này.

Phần lớn giám đốc điều hành các công ty xuyên quốc gia ở Trung Quốc thừa nhận lợi thế đặc biệt của chuỗi cung ứng Trung Quốc và cho biết sẽ tiếp tục khai thác sâu thị trường này. 

Chuỗi cung ứng toàn cầu đang dần được định hình lại, ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Trung Quốc, nhu cầu điều chỉnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng, hàng hóa và dịch vụ của các công ty ngày càng bức thiết. Bên cạnh đó, Chính phủ Trung Quốc cũng đặc biệt chú trọng đến vai trò của vốn đầu tư nước ngoài trong nền kinh tế, sức bền của chuỗi cung ứng. 

PwC Trung Quốc đã tổ chức một hội nghị dành cho giám đốc điều hành các công ty xuyên quốc gia tại Trung Quốc vào tháng 3/2023 với chủ đề định hình lại chuỗi cung ứng khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tại hội nghị, công ty kiểm toán này đã khảo sát hơn 100 giám đốc điều hành công ty xuyên quốc gia để tìm hiểu đánh giá của họ về sức hấp dẫn của chuỗi cung ứng Trung Quốc, cũng như kế hoạch và thách thức trong tương lai mà các công ty xuyên quốc gia phải đối mặt về phương diện chiến lược chuỗi cung ứng Trung Quốc.

Về phương diện sức hấp dẫn và thách thức của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng của các công ty xuyên quốc gia, hơn 80% công ty tham gia cuộc khảo sát coi thị trường khổng lồ là nhân tố xem xét trong việc thiết lập và duy trì chuỗi cung ứng ở Trung Quốc. Tiếp đó, chuỗi sản xuất hoàn thiện và các cơ sở đồng bộ liên quan (40%), cơ sở hạ tầng hoàn thiện (36%) lần lượt đứng vị trí thứ hai và thứ ba. Ngoài ra, mức độ nhanh nhạy của chuỗi cung ứng tương đối cao (32%), nguồn nhân lực phong phú (22%) và mức độ số hóa công nghiệp, thương mại khá cao (22%) cũng là những nhân tố quan trọng thu hút các công ty xuyên quốc gia.     

Về phương diện thách thức, gần 80% công ty coi tình hình địa chính trị không rõ ràng là thách thức lớn nhất của chuỗi cung ứng mà họ phải đối mặt ở Trung Quốc. Thách thức lớn thứ hai và thứ ba lần lượt là tốc độ tăng trưởng của thị trường chậm lại (43%) và chi phí sản xuất như nhân lực, kho vận (logistics) tăng (39%). Ngoài ra, cạnh tranh của các nước có chi phí thấp (25%), chính sách đưa ngành sản xuất trở về trong nước của Mỹ và châu Âu (20%), thiếu hụt nhân lực (18%) và chính sách bảo vệ môi trường (17%) cũng là những thách thức chủ yếu mà các công ty xuyên quốc gia đối diện.  

Xét từ góc độ hoạch định chuỗi cung ứng và cân nhắc của các công ty xuyên quốc gia, phần lớn các công ty xuyên quốc gia vẫn muốn ở lại thị trường Trung Quốc. Hơn 70% công ty tham gia khảo sát cho biết chưa xem xét đến việc chuyển sản xuất hoặc bộ phận mua sắm ra khỏi Trung Quốc; 18% công ty được phỏng vấn cho biết đang xem xét có nên di dời hay không, nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng; 12% công ty được phỏng vấn cho biết đã hoặc đang chuyển một phần chuỗi cung ứng hoặc bộ phận mua sắm ra khỏi Trung Quốc.  

Đối với một số công ty đã, đang hoặc xem xét chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, thì Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia là ba điểm đến hàng đầu. Lý do mà các công ty đưa ra là dân số của ba nước này đông, thị trường lớn và nguồn cung lao động dồi dào. Những năm gần đây, chính phủ ba nước này đã lần lượt ban hành các chính sách cải cách và xúc tiến đầu tư để thu hút đầu tư nước ngoài.  

Về khía cạnh cân nhắc điều chỉnh chuỗi cung ứng, kết quả khảo sát cho thấy, chi phí là nhân tố xem xét hàng đầu khi lựa chọn địa điểm của các công ty xuyên quốc gia. Vấn đề chi phí lao động và khả năng sẵn sàng được các công ty quan tâm nhất, chiếm 65%, chi phí logistics và thời gian giao hàng (46%) cũng như các vấn đề thương mại và thuế quan (41%) chiếm vị trí thứ hai và thứ ba. Gần 70% các công ty được khảo sát đã lựa chọn đồng thời ba nhân tố, xem xét tương đối toàn diện. 

Tóm lại, mặc dù một số chi phí nhân tố của Trung Quốc đã vượt xa các nước Đông Nam Á, nhưng nhờ hiệu quả lao động cao, khả năng cạnh tranh mạnh mẽ trong lĩnh vực logistics và mức thuế quan tổng thể thấp, nên Trung Quốc vẫn có sức hấp dẫn khá cao trong ngành sản xuất ở châu Á - Thái Bình Dương, thậm chí toàn cầu.

Yến Anh