Nhiều công ty Trung Quốc đang chuyển chuỗi cung ứng khỏi Đại lục để quản lý rủi ro

Trung Quốc đã là công xưởng của thế giới trong hơn 4 thập kỷ - Tuy nhiên, điều đó có thể sớm thay đổi, vì ngay cả các công ty Trung Quốc cũng đang chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi đất nước. Trong khi các nước phương Tây đã làm điều này từ năm 2018 sau khi Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Donald Trump phát động cuộc chiến thương mại chống Trung Quốc, và giờ đây các công ty Trung Quốc đang theo bước họ.

Chắc chắn các nhà sản xuất Trung Quốc sẽ không chuyển toàn bộ hoạt động sản xuất của họ ra khỏi Đại lục. Nhưng sự kết hợp của các rủi ro địa chính trị - chẳng hạn như căng thẳng với Mỹ - và chi phí gia tăng đang thúc đẩy họ tìm kiếm các giải pháp thay thế.

Shay Luo, Giám đốc Công ty tư vấn Kearney, cho biết: “Chúng tôi đã thấy rất nhiều nhà sản xuất có trụ sở tại Trung Quốc đang tích cực tìm cách thiết lập các cơ sở sản xuất ở nước ngoài trước những thách thức về chuỗi cung ứng và rủi ro chính trị”.

Trong khi Ấn Độ - quốc gia được dự đoán sẽ vượt Trung Quốc trở thành quốc gia đông dân nhất vào giữa năm 2023 - có thể sẽ là nước hưởng lợi chính từ sự chuyển đổi này, phần lớn sự chuyển dịch đang hướng đến các quốc gia Đông Nam Á láng giềng như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Indonesia.

Xa hơn nữa, những thiên đường có chi phí thấp hơn gần các thị trường tiêu thụ quan trọng hơn - chẳng hạn như Mexico đối với thị trường Mỹ và Đông Âu - cũng đang trở nên phổ biến.

Dưới đây là 6 quốc gia mà các chuỗi cung ứng này đang hướng đến:

Ấn Độ và Bangladesh có đất đai rộng lớn và dân số trẻ

Các quốc gia Nam Á như Ấn Độ và Bangladesh là những ứng cử viên hàng đầu cho các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển đến nhờ những vùng đất rộng lớn và dân số trẻ.

Trong khi Ấn Độ chủ yếu định vị mình là một giải pháp thay thế cho các nhà sản xuất quốc tế muốn đa dạng hóa sản phẩm bên ngoài Trung Quốc, thì nước này cũng đang cố gắng thu hút các công ty Trung Quốc nhắm vào thị trường nước này.

Các công ty Trung Quốc đã vận hành các cơ sở sản xuất ở Ấn Độ bao gồm các nhà sản xuất điện thoại thông minh Oppo và Vivo và hãng sản xuất ô tô SAIC.

Bangladesh, một gã khổng lồ sản xuất hàng may mặc, đã thu hút được khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài trị giá 770 triệu USD từ Trung Quốc - nhiều nhất trong số các nhà đầu tư nước ngoài (theo ông Md Sirazul Islam, Chủ tịch điều hành của Cơ quan Phát triển Đầu tư Bangladesh) .

Việc thành lập cơ sở sản xuất ở Bangladesh đã hấp dẫn ngay cả trước khi xảy ra đại dịch COVID-19 và căng thẳng địa chính trị gia tăng khi tiền lương ở Trung Quốc ngày càng tăng.

Sự khác biệt về chi phí là đáng kể - mức lương trung bình hàng tháng của một công nhân ở Bangladesh là khoảng 120 USD, chưa bằng 1/5 so với 670 USD mà một công nhân nhà máy kiếm được ở Quảng Châu, trung tâm sản xuất ở miền Nam Trung Quốc.

Thái Lan - trung tâm sản xuất ô tô của Đông Nam Á

Là nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, Thái Lan đã và đang nâng cao chuỗi giá trị trong sản xuất và là trung tâm sản xuất phụ tùng ô tô, phương tiện và thiết bị điện tử, với các công ty đa quốc gia như Sony và Sharp đang thiết lập cơ sở tại đây.

Và các công ty Trung Quốc cũng không bị tụt lại quá xa.

Ví dụ, các công ty Trung Quốc đã chuyển một phần chuỗi cung ứng của họ sang Thái Lan. Tờ “South China Morning Post” hồi tháng 7/2022 cho biết các công ty sản xuất tấm pin mặt trời, như JinkoSolar của Thượng Hải, đang chuyển hoạt động sản xuất sang quốc đảo này để tận dụng chi phí thấp hơn và tránh căng thẳng địa chính trị.

Theo hãng tin Bloomberg, các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Trung Quốc cũng đang tìm đường đến Thái Lan do áp lực từ các khách hàng nước ngoài hiện đang lo ngại phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc và căng thẳng địa chính trị.

Một nhà cung cấp linh kiện sạc xe điện nói với Bloomberg rằng họ đã được một khách hàng châu Âu thúc đẩy thành lập một nhà máy mới ở nước ngoài. Nhà cung cấp này nêu rõ: “Có vẻ như chúng tôi không còn lựa chọn nào khác. Chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, hoặc kinh doanh thua lỗ”.

Việt Nam thu hút sự quan tâm từ các nhà sản xuất tấm pin mặt trời Trung Quốc

Làn sóng đầu tư nước ngoài đang đổ vào nền kinh tế Việt Nam.

Hãng tin Reuters hôm 16/3 đưa tin, với việc nền kinh tế Trung Quốc mở cửa trở lại sau 3 năm áp dụng các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt để phòng chống đại dịch COVID-19, đã có rất nhiều công ty Trung Quốc thành lập cơ sở tại Việt Nam.

Michael Chan, Giám đốc cấp cao về cho thuê tại Công ty Cổ phần Phát triển Công nghiệp BW Industrial Development (nền tảng bất động sản công nghiệp và dịch vụ hậu cần cho thuê hàng đầu Việt Nam), nói với Reuters: “Nhu cầu từ các công ty Trung Quốc về đầu tư sản xuất tại Việt Nam đã tăng theo cấp số nhân trong quý cuối cùng của năm ngoái”. Ông Chan cho biết làn sóng đầu tư chủ yếu phục vụ các công ty lớn hơn đã có mặt ở đó.

Theo các nguồn tin trong ngành, ngành công nghiệp tấm pin mặt trời của Việt Nam - do các công ty Trung Quốc thống trị - đang thu hút các nhà cung cấp nguyên liệu, phụ tùng, linh kiện phụ trợ như nhà sản xuất khuôn nhựa, nhà sản xuất khuôn đúc và nhà cung cấp lưu trữ năng lượng.

Các công ty Trung Quốc đã chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam bao gồm Growatt, Công ty lưu trữ năng lượng có trụ sở tại Thâm Quyến, và Hangzhou First Applied Material, nhà sản xuất linh kiện bảng điều khiển năng lượng mặt trời.

Mexico - cơ sở sản xuất quan trọng ở Bắc Mỹ

Mexico đang trở thành một địa điểm đắc địa cho các nhà sản xuất Trung Quốc di dời hoạt động sản xuất - đặc biệt vì Mỹ là thị trường tiêu thụ trọng điểm.

Trong báo cáo Chỉ số Reshoring năm 2022 được công bố hôm 13/4, Công ty tư vấn Kearney cho biết: “Chúng tôi thấy ngày càng nhiều công ty Trung Quốc sản xuất hàng hóa thành phẩm ở Mexico để phục vụ khách hàng Mỹ, “tự miễn dịch” trước mối quan hệ ngày càng xấu đi giữa Mỹ và Trung Quốc”. Theo chân họ, các nhà cung cấp Trung Quốc cấp hai và cấp ba cũng đang chuyển đến Mexico để tiếp tục phục vụ khách hàng OEM của họ”.

Khu công nghiệp Hofusan của Mexico - được phát triển bởi gia đình Santos người Mexico và các nhà đầu tư Trung Quốc Holley Group và Futong Group – minh chứng cho việc các công ty Trung Quốc đang tiến gần hơn đến những người tiêu dùng chính của họ bằng cách đặt trụ sở tại một quốc gia lân cận.

Theo Bloomberg, các công ty Trung Quốc xuất khẩu từ Mexico sang Mỹ cũng có thể giảm giá cước do giá năng lượng tang và lách mức thuế cao của Mỹ áp đặt đối với một số sản phẩm từ Trung Quốc.

Ba Lan - cơ hội để Trung Quốc đẩy mạnh phát triển xe điện ở châu Âu

Các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Trung Quốc cung cấp cho các nhà sản xuất ô tô châu Âu cũng đang tìm kiếm các địa điểm để đặt nhà máy ở nước ngoài.

Minth, công ty phụ tùng ô tô có trụ sở tại phía Đông thành phố Ninh Ba, đã động thổ xây dựng một nhà máy ở Ba Lan vào tháng 9/2022.

Phát biểu tại một sự kiện ở Thượng Hải hồi tháng 2 vừa qua, Liu Yanchun, Giám đốc điều hành Minth, nói: “Tất cả chúng ta đều đã thấy một số xu hướng toàn cầu hóa đảo ngược gần đây. Chúng tôi sẽ có nhiều quân bài để chơi và sẽ không bao giờ bị khuất phục”.

Nhà sản xuất xe điện BYD có trụ sở tại Thâm Quyến - được hỗ trợ bởi nhà đầu tư Warren Buffett - đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất xe điện đầu tiên của họ ở châu Âu.

Stella Li, Phó Chủ tịch điều hành BYD cho biết: “Chúng tôi đang thực hiện các nghiên cứu khả thi cho các kế hoạch trong tương lai”. Nhà sản xuất xe điện này đã công bố kế hoạch đầy tham vọng nhằm tăng doanh số bán hàng trên khắp lục địa châu Âu vào cuối năm 2022.

Yến Anh-Theo scmp