Thời Khắc Quyết Định Của Chính Trị Hoa Kỳ Đang Đến Gần

Khó có thể đoán được ai sẽ đắc cử Tổng thống - Donald Trump hay Joe Biden.

Vào thời điểm này trong năm, mùa bóng chày gồm 162 trận đấu sẽ kết thúc và chuẩn bị bước sang giai đoạn postseason. Các đội sau cùng sẽ so tài tại World Series diễn ra vào cuối tháng 10.

Tuy nhiên, đây là năm 2020 và không có gì là bình thường cả. Sau khi rút gọn lại còn 60 trận do ảnh hưởng của Covid-19, danh sách mở rộng gồm 16 đội sẽ tranh tài ở vòng loại trực tiếp. World Series sẽ kết thúc tại Arlington, Texas, quê hương của Rangers, một đội thậm chí sẽ không có mặt trong vòng loại trực tiếp.

Cuộc đua vào Nhà Trắng: giai đoạn cam go

Tuần này, cuộc đua vào Nhà Trắng sẽ bước vào giai đoạn cuối cùng và cũng là giai đoạn quan trọng nhất. Tổng thống đương nhiệm đến từ Đảng Cộng hòa Donald Trump sẽ đối đầu với đối thủ đến từ Đảng Dân chủ, cựu Phó Tổng thống Joe Biden trong lần tranh biện đầu tiên diễn ra vào tối thứ Ba (29/9). Đây được xem là cao trào của một quá trình kéo dài tưởng như vô tận, thậm chí còn dài hơn cả một mùa giải bóng chày bình thường. Quá trình này bắt đầu với cuộc tranh biện đầu tiên giữa các ứng cử viên của Đảng Dân chủ vào giữa năm 2019.

Trong vài tuần qua, các hoạt động bầu cử tổng thống và bầu cử quốc hội đã chi phối thị trường tài chính. Tuy nhiên, sức nóng của chúng giờ đây lan tỏa hơn bao giờ hết. Thứ Sáu tới (2/10) là ngày công bố báo cáo việc làm tháng 9, đây là dữ liệu việc làm cuối cùng được công bố trước Ngày Bầu cử (3/11). Ảnh hưởng của các số liệu kinh tế lần này đến giới chính trị có thể còn nhiều hơn đến thị trường bởi quyết định bầu cử của các cử tri bị chi phối bởi túi tiền của họ.

Việc kiểm phiếu có thể bị trì hoãn và gây nhiều tranh cãi

Tuy nhiên, dù gọi là “Ngày bầu cử”, nhưng thời gian kiểm phiếu có thể kéo dài đến vài ngày, vài tuần bởi các cử tri thực hiện bỏ phiếu qua đường bưu điện và bỏ phiếu sớm. Nước Mỹ có thể sẽ đối mặt với bất ổn bởi việc kiểm phiếu có thể bị trì hoãn và gây nhiều tranh cãi. Điều này được thể hiện qua việc định giá các quyền chọn có ngày đáo hạn sau 3/11.

Theo Peter Cecchini, sáng lập viên của Alpha-Omega Advisors, biểu đồ thể hiện mức độ biến động hàm ý của các hợp đồng quyền chọn chỉ số S&P 500 hòa vốn cho thấy có điểm “gấp khúc” trong các hợp đồng đáo hạn trong hai đến ba tháng tới.

Các quyền chọn có ngày đáo hạn xa hơn có nhiều rủi ro hơn

Sau đó, đường cong dốc xuống biểu thị niềm tin rằng rủi ro sẽ giảm xuống. Trong khi đó, cách đây một năm, đường cong biến động có xu hướng hơi dốc lên; thể hiện các quyền chọn có ngày đáo hạn xa hơn có nhiều rủi ro hơn. 

Trong một email, vị chuyên gia này viết “Dĩ nhiên, không chỉ có bầu cử mà còn có đại dịch và suy thoái nữa.” Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, ông Jerome Powell đã quyết liệt kêu gọi bổ sung thêm chính sách tài khóa để giải cứu nền kinh tế. Theo Cecchini, điều đó cho thấy sự thiếu hụt “chính sách tiền tệ”.

Ngân hàng trung ương áp mức lãi suất mục tiêu của quỹ liên bang gần 0%; chi 120 tỷ USD mỗi tháng để mua Trái phiếu và các khoản vay thế chấp có đảm bảo. Ngoài ra, việc Trump từ chối cam kết chuyển giao quyền lực một cách hòa bình nếu thua trong cuộc bầu cử cũng khiến thị trường quyền chọn không yên ả. 

Khả năng một gói tài khóa được tung ra trước thềm bầu cử là rất thấp

Sắp tới hai đảng sẽ nỗ lực đưa người của mình lên vị trí còn trống trong Tòa Án Tối cao sau khi Thẩm phán Ruth Bader Ginsburg qua đời. Tuy nhiên, hôm thứ Năm (24/9), Bộ trưởng Bộ Tài chính Steven Mnuchin cho biết ông và Chủ tịch Hạ viện Dân chủ Nancy Pelosi đang tiếp tục đàm phán về dự luật kích thích kinh tế mới.

Đảng Dân chủ đang soạn thảo biện pháp giải cứu trị giá 2,4 nghìn tỷ USD, ít hơn so với gói cứu trợ Heroes Act trị giá hơn 3 nghìn tỷ USD được Hạ viện thông qua hồi tháng 5. Dù vậy, con số này vẫn lớn hơn nhiều so với cam kết hỗ trợ của Đảng Cộng hòa.

Đảng Cộng hòa đã phản đối một gói cứu trợ trị giá hàng nghìn tỷ đô la

Trước sự phục hồi mạnh mẽ hình chữ V gần đây của nền kinh tế, Đảng Cộng hòa đã phản đối một gói cứu trợ trị giá hàng nghìn tỷ đô la khác. Những ước tính ban đầu về số liệu việc làm tháng 9 sẽ được công bố vào thứ Sáu tới (2/10). Số lượng người lao động có tên trong bảng lương phi nông nghiệp dự kiến sẽ tăng thêm từ 850.000 đến 900.000.

Đây là một thành tích đáng kể; nhưng con số này vẫn thấp hơn so với cú nhảy vọt đến 1.371.000 việc làm trong tháng trước. Theo ước tính của Capital Economics, việc thuê nhân viên điều tra dân số tạm thời đã làm tăng số người lao động trong tháng 8 đến 240.000 người. Tuy nhiên, 40.000 người trong số đó sẽ không được thuê trong tháng 9.

Gói cứu trợ sắp hết tác dụng

Các gói cứu trợ tài khóa liên bang, đáng chú ý nhất là gói Cares Act trị giá 2,3 nghìn tỷ USD, sắp hết tác dụng. Gói trợ cấp thất nghiệp bổ sung thêm 600 USD mỗi tuần đã kết thúc trong tháng 8.

Trước viễn cảnh không có thêm hỗ trợ thu nhập, các chuyên gia kinh tế trên Phố Wall đang hạ thấp đáng kể các số liệu dự báo đối với quý cuối cùng của năm. Cụ thể, Goldman Sachs giảm số liệu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội Q4 xuống còn 3% từ 6%; JPMorgan cũng cắt giảm mức ước tính từ 3,5% xuống còn 2,5%. 

Dù thị trường vẫn đang dõi theo động thái của giới chính trị, các biến tài chính và kinh tế có lẽ có nhiều ảnh hưởng hơn đến kết quả bầu cử tổng thống.

Mô hình dự đoán kết quả bầu cử

Theo một mô hình mới do nhóm chiến lược chính sách Washingon của Strategas, có bốn biến số dự đoán chính xác kết quả số phiếu phổ thông bầu cho ứng viên của đảng đương nhiệm. Các biến số đó gồm hiệu suất chỉ số S&P 500 trong ba tháng trước Ngày Bầu cử; giá trị của đồng Đô la (càng yếu càng tốt); tỷ lệ ủng hộ ứng viên đương nhiệm; và tình trạng nền kinh tế. 

Mô hình của Strategas đã dự đoán số phiếu phổ thông bầu cho ứng viên của đảng đương nhiệm trong khoảng 0,75 điểm % kể từ năm 1988. Ngoại trừ lần bầu cử năm 2008 khi xảy ra cuộc Khủng hoảng Đại suy thoái, giới hạn là 0,18 điểm). Dĩ nhiên, Al Gore và Hillary Clinton đã lần lượt dành số phiếu phổ thông vượt trội trong năm 2000 và 2016; nhưng cả hai đều đã thua ở Đại Cử tri Đoàn.

Mô hình này cho thấy cuộc đua hiện tại nghẹt thở hơn cả các cuộc thăm dò. Theo RealClearPolitics Poll Average, Biden đang dẫn trước Trump với cách biệt 6,5 điểm, ít hơn 1 điểm so với tháng trước. Nhưng “xu hướng ủng hộ Trump giảm trong tháng 9 khi cổ phiếu bị bán tháo còn đồng đô la thì đang tăng giá”. Strategas nhận định như vậy trong một lưu ý gửi khách hàng.

Rất nhiều điều có thể xảy ra trong tháng tới

Trên đây chỉ là một vài thông tin tóm lược tình hình hiện tại. Cuộc đua vào Nhà Trắng trở nên nghẹt thở hơn khi số ca nhiễm Covid-19 mới giảm xuống. Do đó, các cử tri chuyển hướng chú ý sang nền kinh tế; Tòa án Tối cao; và an ninh trật tự.

Tuy nhiên, nếu có làn sóng bùng phát Covid mới, tâm điểm chú ý sẽ lại hướng về việc Trump đối phó ra sao với đại dịch. Bất kể điều gì đã xảy ra trong năm 2020 này, rất nhiều thứ có thể thay đổi trong một tháng nữa.

Thu Trang — Theo Barron's