Chuyển động thế giới 01/01

Bước qua năm cũ 2023 với quá nhiều nỗi đau và thách thức do xung đột, người dân ở Dải Gaza hướng đến năm 2024 với hy vọng mong manh rằng hòa bình sẽ trở lại. Hoà bình, thịnh vượng, kinh tế bình ổn và giảm bớt căng thẳng là những mong muốn của người dân trên khắp thế giới.

Tại thành phố Rafah trên biên giới của Gaza với Ai Cập, những người dân chạy nạn do chiến tranh cho biết trong ngày cuối cùng của năm 2023 họ không dành nhiều thời gian nghĩ đến năm mới bằng việc cố gắng tìm nơi trú ẩn, thức ăn và nước uống. Những người dân đang phải sơ tán trong căn lều tạm chỉ mong muốn được sống trong hoà bình. Cuộc chiến tại Dải Gaza đang đe dọa gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo nhấn chìm nhiều người trong bệnh tật và nghèo đói. Mọi hy vọng về một giải pháp chính trị mang lại hòa bình cho vùng đất này và người dân nơi đây sẽ tiếp tục là một mục tiêu cho các nỗ lực quốc tế trong năm 2024.

Nhiều chính sách giảm thuế cho người dân, doanh nghiệp có hiệu lực vào đầu năm 2024. Tiêu biểu như giảm thuế VAT 2%; giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu.

Việc tiếp tục giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2024 sẽ tiếp tục góp phần làm giảm giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Từ đó, góp phần giảm trực tiếp chi phí của người dân trong việc tiêu thụ xăng dầu.

Một số hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng 2% sẽ góp phần giảm giá thành, giá bán hàng hóa, dịch vụ. Người dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp của chính sách giảm thuế VAT. Bên cạnh đó còn góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh và duy trì công ăn việc làm cho người lao động, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phục hồi kinh tế trong năm 2024.

Tình hình căng thẳng tại Biển Đỏ cũng là thông tin thu hút sự chú ý lớn của dư luận trong những ngày cuối năm 2023. Hãng vận tải hàng hải Maersk (Mécs) của Đan Mạch ngày 31/12  thông báo tất cả tàu vận chuyển của hãng tạm dừng đi qua Biển Đỏ trong vòng 48 tiếng. Quyết định được đưa ra sau khi các tàu của Méc bị tấn công trên tuyến hàng hải này.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các máy bay trực thăng của Hải quân Mỹ đã đánh chìm 3 trong số 4 tàu nhỏ của lực lượng Houthi sau khi nhận được yêu cầu trợ giúp từ một tàu chở container của Maersk trong tối 30/12, giờ Trung Âu. Maersk sau đó xác nhận tàu của hãng phát hiện bị nhóm tàu trên tấn công vào khoảng 18h30 (giờ Trung Âu) ngày 30/12 và đã phát tín hiệu cấp cứu. Toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn, và tàu đã tiếp tục hành trình về phía Bắc đến Cảng Suez.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Anh David Cameron cho biết ông đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Hossein Amirabdollahian, trong đó ông Cameron khẳng định Iran có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho an ninh trên Biển Đỏ. Nhà lãnh đạo Anh đồng thời nhấn mạnh các vụ tấn công tại đây đe dọa tới cuộc sống và nền kinh tế toàn cầu.

Kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas bùng phát, lực lượng Houthi tuyên bố thực hiện các vụ tấn công nhằm vào các tàu liên quan đến Israel để ủng hộ người Palestine ở Dải Gaza. Những vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa khiến các chủ tàu hàng phải thay đổi lộ trình di chuyển theo tuyến đường dài hơn qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, thay vì qua Kênh đào Suez của Ai Cập.

Năm mới 2024 đã gõ cửa, người dân khắp nơi trên thế giới chào đón năm mới trong bối cảnh kinh tế khó khăn nên rất nhiều người hạn chế chi tiêu. Theo khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường Intage Inc., ngân sách trung bình dành cho những người có kế hoạch đi nghỉ ở Nhật Bản ở mức 45.235 yen (320 USD). Tuy con số này tăng 27,8% so với năm trước, nhưng hơn một nửa số người được hỏi cho biết họ sẽ cắt giảm chi tiêu theo mùa, bao gồm cả các món ăn đặc biệt và quà Giáng Sinh.

Có 56,2% người được hỏi cho biết không có kế hoạch đi du lịch. 18,5% người tham gia khảo sát sẽ về thăm nhà cha mẹ, trong khi chỉ có 0,7% dự định đi du lịch nước ngoài trong bối cảnh đồng yen yếu.

Cuộc khảo sát cũng cho thấy sau đợt tăng giá gần đây, 52,5% người được hỏi sẽ cắt giảm chi tiêu theo mùa, với 51,3% cho hay lạm phát sẽ ảnh hưởng đến việc họ mua các mặt hàng thực phẩm dành cho dịp lễ hội, bao gồm cả các đơn đặt hàng món ăn Năm Mới "osechi".

Hội đồng châu Âu cho biết, hôm qua, các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã đạt thỏa thuận bãi bỏ kiểm soát biên giới nội khối trên không cũng như trên biển đối với Bulgaria và Romania, mở đường cho hai nước này gia nhập khu vực miễn thị thực Schengen.

Hội đồng châu Âu nêu rõ, bắt đầu từ ngày 31/3/2024, việc kiểm tra các cá nhân tại những khu vực biên giới nội khối trên biển và trên không của EU đối với Bulgaria và Romania cũng như các quốc gia Schengen khác sẽ được dỡ bỏ.

Về các khía cạnh còn lại trong Hiệp ước Schengen, bao gồm việc dỡ bỏ kiểm soát biên giới nội khối trên bộ và các biện pháp liên quan, Hội đồng châu Âu cho biết cơ quan này sẽ đưa ra quyết định căn cứ các thủ tục đánh giá của Schengen khi Bulgaria và Romania đáp ứng đầy đủ những điều kiện cần thiết.

Hoa Nguyễn