Chuyển động thế giới 03/02/2023

Tuần qua giới đầu tư đã “nín thở” đợi quyết định tăng lãi xuất của Fed. Với mức tăng như kỳ vọng, thị trường đã có tuần giao dịch bùng nổ. Với tình hình lạm phát dần được kiểm soát, hy vọng nền kinh tế thế giới sẽ sớm đi vào quỹ đạo ổn định.

Rạng sáng ngày 2/2, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, qua đó đưa lãi suất cơ bản lên biên độ 4,5-4,75%. Đây là mức tăng khá thấp so với các đợt tăng trước đó, cho thấy sự điều chỉnh trong chính sách tiền tệ của nền kinh tế lớn nhất thế giới theo hướng từng bước siết lại dòng tiền, nhưng vẫn đảm bảo công cụ đủ mạnh để kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Giới chuyên gia Mỹ đánh giá động thái này của FED là cú đảo chiều chính sách quan trọng kể từ khi FED triển khai nỗ lực chống lạm phát bằng cách tăng chi phí cho vay. Việc FED “ghì phanh” lãi suất sau 6 lần liên tiếp tăng mạnh ở mức 0,75 điểm phần trăm trong năm 2022 là bước đi phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi nền kinh tế Mỹ đã phần nào vượt qua được bóng ma đại dịch COVID-19, thể hiện ở sự khởi sắc như trên thị trường lao động, thị trường nhà đất và tiêu dùng, đồng thời sức ép lạm phát cũng không còn căng thẳng như cách đây 1 năm. Quyết định lần này của FED đã nhận được phản ứng tích cực từ giới đầu tư và thị trường.    

Ngay sau quyết định tăng lãi xuất của Fed, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã quyết định tăng lãi suất cơ bản trong khu vực Đồng tiền chung châu Âu - Eurozone thêm 0,5 điểm phần trăm. Đây là lần tăng lãi suất thứ 5 liên tiếp của ngân hàng này để đối phó với tình trạng lạm phát kéo dài. Sau quyết định trên, ba loại lãi suất chính của ECB là lãi suất tái cấp vốn, lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi đều tăng lên và lần lượt ở mức 3%, 3,25% và 2,5%. Quyết định của ECB sẽ có hiệu lực từ ngày 8/2 tới. Theo thông báo của ECB, lộ trình tăng lãi suất sẽ được duy trì với tốc độ ổn định và được giữ ở mức phù hợp để đảm bảo lạm phát trở lại theo đúng mục tiêu trung hạn 2%. ECB đã lên kế hoạch cho một đợt tăng lãi suất nữa trong cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo vào ngày 16/3 tới. Theo ước tính ban đầu của Cơ quan thống kê châu Âu (Eurostat), mặc dù lạm phát suy yếu trở lại trong tháng 1, nhưng giá tiêu dùng trong khu vực sử dụng đồng tiền chung euro vẫn cao hơn 8,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Còn tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, theo các chuyên gia phân tích của Moody, đến thời điểm hiện tại, tình trạng tăng giá đang có xu hướng giảm tại Campuchia, Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Hàn Quốc và Thái Lan. Tuy nhiên, những quốc gia còn lại đang mắc kẹt trên “con tàu lạm phát”. Trong báo cáo, Moody kỳ vọng sự kết hợp của việc nới lỏng hạn chế nguồn cung và cắt giảm chi phí vay sẽ đẩy lạm phát xuống thấp hơn ở Châu Á-Thái Bình Dương trong năm nay. Tuy nhiên, đây sẽ là một qui trình từng bước một và dự đoán lạm phát sẽ ở mức trung bình khoảng 2,8% trong năm nay và 2,5% trong năm tới. Moody lưu ý rằng, áp lực giá cả đang "chèn ép" các hộ gia đình và doanh nghiệp ở khắp nơi trên toàn thế giới. Theo Moody, phần lớn áp lực về giá của khu vực ban đầu đến từ các chuỗi cung ứng bị hạn chế. Tuy nhiên, giá cả đã tăng vọt khi các nền kinh tế và nhu cầu phục hồi trở lại vào năm 2022.

Liên quan đến tình hình chiến sự tại Ukraine, hôm qua, Hội đồng châu Âu đã nhất trí cung cấp cho Ukraine gói hỗ trợ quân sự thứ 7 trị giá 500 triệu euro, cùng 45 triệu euro cho hoạt động đào tạo của Phái bộ hỗ trợ quân sự của Liên minh châu Âu (EU) tại Ukraine. Đến nay, EU cho biết đã hỗ trợ Ukraine gần 60 tỷ euro, trong đó gần 12 tỷ euro hỗ trợ quân sự và 18 tỷ euro để giúp chính phủ nước này điều hành đất nước trong năm nay. Cùng ngày, Ngân hàng đầu tư châu Âu EIB cho biết đã giải ngân 1,7 tỷ euro và một khoảng 540 triệu euro khác cho các dự án đang diễn ra tại Ukraine, trong đó có việc xây dựng lại các trường học, đường sá và bệnh viện.

Theo báo cáo được công bố ngày 2/2 của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC), tình hình dịch bệnh COVID-19 ở lục địa này đã cải thiện trong tuần thứ 4 của năm 2023 - tuần kết thúc vào ngày 29/1. ECDC chỉ ra rằng, dữ liệu được báo cáo cho thấy tình hình dịch bệnh COVID-19 ở Liên minh châu Âu và Khu vực Kinh tế châu Âu có sự cải thiện về tổng thể và liên tục. Các chỉ số về tỷ lệ nhập viện, tỷ lệ bệnh nhân tại phòng chăm sóc đặc biệt, tỷ lệ tử vong vì COVID-19... đều ở mức thấp nhất trong 12 tháng qua. Tuy nhiên, một số quốc gia châu Âu đã báo cáo mức gia tăng các ca mắc trong thời gian gần đây, dù các chỉ số vẫn tương đối thấp ở những nước bị ảnh hưởng.

Hoa Nguyễn