Chuyển động thế giới 04/11/2022

Tuần vừa qua, thế giới tiếp tục đón nhận một số thông tin kém lạc quan bên cạnh tình hình căng thẳng tại Ukraine, khủng hoảng năng lượng… Đầu tiên là tình hình bán đảo Triều Tiên đang ngày một nóng lên sau khi tần suất phóng tên lửa và vũ khí của Bình Nhưỡng diễn ra ngày một dày.

Chỉ riêng trong đêm qua, nước này đã tiếp tục phóng thêm 3 tên lửa đạn đạo tầm ngắn ra vùng biển phía Đông và bắn khoảng 80 quả đạn pháo vào vùng đệm quân sự ở khu vực này, vi phạm thỏa thuận năm 2018 với Hàn Quốc về giảm căng thẳng quân sự. Chỉ tính riêng trong ngày 3/11, Triều Tiên đã phóng tổng cộng 6 tên lửa đạn đạo, bao gồm một 1 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và 5 tên lửa đạn đạo tầm ngắn. Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Hàn Quốc đã có cuộc hội đàm tại Lầu Năm Góc, bày tỏ quan ngại về nỗ lực phát triển hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên cũng như kêu gọi cộng đồng quốc tế buộc Bình Nhưỡng phải chịu trách nhiệm về các hành động của nước này. Washington tái khẳng định cam kết chắc chắn trong việc tạo khả năng răn đe mở rộng cho Seoul bằng cách sử dụng đầy đủ các khả năng phòng thủ của Mỹ. Trong khi đó, các nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ đã yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tổ chức họp để thảo luận tình hình Triều Tiên ngay trong ngày hôm nay. Về phần mình, lãnh đạo Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ cũng đang lên kế hoạch nhóm họp vào giữa tháng này để bàn giải pháp đối phó với căng thẳng gia tăng trên bán đảo Triều Tiên. Nếu diễn ra, đây sẽ là hội nghị thượng đỉnh giữa ba nước đầu tiên kể từ tháng 6/2022, khi các nhà lãnh đạo ba nước gặp nhau tại Tây Ban Nha.

Trong khi đó, Singapore ghi nhận thống kệ sụt giảm trong lĩnh vực sản xuất. Viện Quản lý Vật liệu và Mua hàng Singapore (SIPMM) vừa công bố số liệu cho biết hoạt động sản xuất trong tháng 10 của Singapore tiếp tục sụt giảm tháng thứ hai liên tiếp sau 26 tháng tăng trưởng, trong khi lĩnh vực điện tử - động lực thúc đẩy chính của lĩnh vực sản xuất Singapore - giảm tháng thứ ba liên tiếp, cho thấy đà suy giảm về niềm tin và triển vọng kinh tế quý IV/2022 của nước này. Cụ thể, Chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI) của Singapore giảm xuống còn 49,7, thấp hơn 0,2 điểm so với tháng 9. Chỉ số PMI dưới 50 báo hiệu sự sụt giảm, nguyên nhân được cho là do các chỉ số chính về đơn đặt hàng mới, sản lượng nhà máy và hàng tồn kho giảm nhanh hơn. PMI ngành điện tử - ngành chiếm 40% sản lượng công nghiệp của Singapore - ghi nhận mức giảm 0,3 điểm so với tháng 9 và tiếp tục thu hẹp ở mức 49,1. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 6/2020 với 47,6 điểm và là lần giảm thứ ba liên tiếp sau hai năm tăng trưởng liên tục, từ đó củng cố quan điểm rằng một chu kỳ đi xuống của ngành điện tử Singapore đang diễn ra. Các chuyên gia kinh tế cho rằng lĩnh vực điện tử đã chuyển từ động lực trở thành lực cản đối với nền kinh tế Singapore. Thay vào đó, lĩnh vực dịch vụ có thể chuyển từ lực cản thành hỗ trợ cho nền kinh tế nước này sau khi Singapore loại bỏ các hạn chế phòng dịch COVID-19.

Liên quan tới cuộc chiến đối phó khủng hoảng lương thực, công ty khí đốt Uniper của Đức hôm qua thông báo đã lỗ ròng 40 tỷ euro (39 tỷ USD) trong 9 tháng đầu năm nay do phải thanh toán giá khí đốt cao “ngất ngưởng” sau khi Nga ngừng vận hành một đường ống quan trọng. Trong khoản lỗ này có khoảng 10 tỷ euro được chi cho các hợp đồng khí đốt thay thế và khoảng 31 tỷ euro các khoản lỗ dự kiến trong tương lai. Trang tin Bloomberg News nhấn mạnh đây là một trong những khoản lỗ lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp Đức.  Sau khi có báo cáo về tình hình kinh doanh, giá cổ phiếu của Uniper trên sàn giao dịch chứng khoán Frankfurt đã giảm 1,2%. Kể từ đầu năm 2022 đến nay, cổ phiếu của công ty này đã mất hơn 90% giá trị. Vào tháng 9 năm nay, Chính phủ Đức và Uniper cùng công ty mẹ ở Phần Lan - Fortum - đã đạt được thỏa thuận quốc hữu hóa do lo ngại việc Uniper phá sản có thể tạo cú sốc đối với lĩnh vực năng lượng cũng như đối với nền kinh tế.

Còn tại Anh, ngày 3/11, Ngân hàng trung ương Anh quyết định tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm lên 3%, mức tăng lãi suất lớn nhất kể từ năm 1989, khi Anh phải đối mặt với lạm phát cao nhất trong vòng 40 năm trở lại đây. Anh đang phải đối mặt với bất ổn trên thị trường tài chính và chính trị kể từ khi tăng lãi suất lần cuối hôm 22/9, một ngày trước khi chính phủ cựu Thủ tướng Liz Truss công bố gói cắt giảm thuế trị giá 52 tỷ USD. Việc Ngân hàng trung ương Anh tăng lãi suất nhằm ngăn chặn suy thoái và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, chính sách này đã khiến đồng bảng Anh hạ thấp kỷ lục so với đồng USD, buộc Ngân hàng trung ương Anh phải hỗ trợ thị trường trái phiếu và là nguyên nhân dẫn tới quyết định từ chức của bà Truss.

Trong một diễn biến khác, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres  đã lên tiếng hối thúc các bên liên quan cùng nỗ lực gia hạn thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen mà tổ chức này làm trung gian được ký kết hồi tháng 7. Ông nhấn mạnh kể từ khi thỏa thuận được ký đến nay, Ukraine đã xuất khẩu được 10 triệu tấn ngũ cốc và các nông sản khác. Tổng Thư ký LHQ đã tái khẳng định tầm quan trọng của Sáng kiến Biển Đen trong việc giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu cũng như giảm đói nghèo và bất ổn trên khắp thế giới. Theo ông Guterres, thỏa thuận sẽ hết hạn vào ngày 19/11 tới nếu Nga hoặc Ukraine phản đối việc gia hạn.

Hoa Nguyễn