Chuyển động thế giới 06/11/2023

Lãnh đạo của tất cả các cơ quan quan trọng thuộc Liên hợp quốc đã cùng ra tuyên bố chung bày tỏ sự lo ngại trước số dân thường thiệt mạng ở Dải Gaza, đồng thời kêu gọi lệnh "ngừng bắn nhân đạo ngay lập tức" giữa Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas. Các thông tin khác về công nghệ AI và an ninh mạng cũng chi phối thế giới trong tuần qua.

Tuyên bố chung bày tỏ quan ngại trước việc người dân tại Dải Gaza đang bị bao vây và bị tấn công, không được tiếp cận những nhu yếu phẩm cần thiết. Tuyên bố kêu gọi Hamas và Israel tôn trọng nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế khi xảy ra xung đột, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế cung cấp thêm viện trợ cho người dân ở Gaza.

Cùng ngày, trong cuộc gặp tại Doha, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar và Ngoại trưởng Pháp đã nhấn mạnh sự cần thiết phải có các nỗ lực ngoại giao phối hợp trong khu vực và quốc tế để đạt được lệnh ngừng bắn ngay lập tức.

Còn trong cuộc điện đàm thảo luận về cuộc xung đột tại Gaza, Thủ tướng Na Uy và Tổng thống Iran đã kêu gọi ngừng bắn và chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt, đồng thời hối thúc các nỗ lực quốc tế viện trợ nhân đạo cho khu vực này. Ngoài ra, Thủ tướng Na Uy cũng khẳng định sự ủng hộ giải pháp hai nhà nước nhằm giải quyết xung đột.

Trước đó, truyền thông Mỹ dẫn các nguồn thạo tin cho biết, trong chuyến thăm Israel, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã thảo luận với giới chức nước chủ nhà về “các bước cụ thể” mà Washington cho rằng Israel có thể và nên thực hiện để giảm thiểu thương vong cho dân thường.

Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết, nước này chưa sẵn sàng đàm phán với Nga, trừ khi Moskva chấm dứt chiến dịch quân sự đặc biệt. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện thông tin về việc các quan chức Mỹ và châu Âu đề nghị tổ chức đàm phán hòa bình.

Phát biểu trên truyền thông Mỹ, Tổng thống Zelensky nêu rõ Nga phải kết thúc chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine và chỉ sau đó cộng đồng quốc tế mới có thể chuyển sang giải pháp ngoại giao. Tổng thống Ukraine cũng phủ nhận thông tin các quan chức Mỹ và châu Âu đề nghị tổ chức đàm phán hòa bình.

Bên cạnh đó, Tổng thống Zelensky thừa nhận cuộc xung đột đang trong "tình thế khó khăn và bế tắc", cho biết Ukraine cần thêm viện trợ quân sự. Ông Zelensky cũng lo ngại phương Tây có thể giảm viện trợ cho Ukraine trong các năm tới, từ mức 45 tỷ USD trong năm nay xuống còn 25 tỷ USD vào năm 2025.

Trong khi đó, Nga vẫn giữ lập trường sẵn sàng đàm phán với Ukraine. Hồi tháng 9 vừa qua, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định sẵn sàng đàm phán về vấn đề Ukraine, nếu đàm phán tính đến tình hình thực địa và lợi ích an ninh của Nga. Ông Lavrov cũng cho rằng Kiev càng trì hoãn đàm phán với Moskva thì việc đạt được thỏa thuận càng khó khăn.

Hàn Quốc cùng với Mỹ và Nhật Bản đã nhất trí thành lập một nhóm tham vấn mạng cấp cao, nhằm tìm kiếm các biện pháp ngăn chặn các mối đe dọa an ninh mạng tại khu vực cũng như trên toàn cầu.

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết, quyết định trên được đưa ra sau khi giới chức an ninh của 3 nước có cuộc họp tại thủ đô Washington của Mỹ hôm 31/10 vừa qua. Theo thông báo, nhóm tham vấn sẽ gặp nhau hàng quý, với mục tiêu đưa ra các biện pháp ngăn chặn tội phạm mạng và tăng cường khả năng ứng phó chung của ba quốc gia trước các mối đe dọa an ninh mạng toàn cầu.

Việc thành lập cơ quan tham vấn này là hoạt động tiếp nối thỏa thuận đạt được giữa Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại hội nghị thượng đỉnh ba bên diễn ra hồi tháng 8 vừa qua tại Trại David, Mỹ. Theo đó, các nhà lãnh đạo nhất trí thành lập một nhóm làm việc 3 bên có nhiệm vụ chống lại các mối đe dọa an ninh mạng.

Tỉ phú Elon Musk thông báo sẽ tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) do một công ty khởi nghiệp của mình phát triển vào mạng xã hội X (trước đây là Twitter). Nền tảng AI này cũng sẽ hoạt động dưới dạng một ứng dụng độc lập.

Trong thông báo trên X, ông Musk xác nhận nền tảng trí tuệ nhân tạo xAI sẽ phối hợp với mạng xã hội X cũng như hãng sản xuất xe điện Tesla. Cụ thể, mô hình AI đầu tiên của xAI là Chatbot Grok sẽ được tích hợp sẵn trên X cùng các mẫu xe điện Tesla, qua đó cạnh tranh trực tiếp với ChatGPT của OpenAI.

Tỷ phú Elon Musk cho biết Chatbot Grok có thể đưa ra những câu trả lời mang tính hài hước và việc chatbot này được tích hợp sẵn trên X là một lợi thế to lớn so với các mô hình chatbot khác. Công ty khởi nghiệp xAI của tỷ phú Elon Musk được thành lập hồi tháng 7 để cạnh tranh với Google cũng như Microsoft và quy tụ nhiều nhà nghiên cứu, phát triển AI có tiếng.

Đáng chú ý, vừa qua, Nga phóng thử thành công tên lửa từ tàu ngầm hạt nhân. Thông báo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết tàu ngầm mang tên lửa chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân mới Hoàng đế Alexander Đệ tam đã phóng thành công tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) Bulava từ Biển Trắng, và đã tới được mục tiêu ở khu vực Kamchatka thuộc Viễn Đông. Tàu ngầm mang tên lửa chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân Hoàng đế Alexander Đệ tam là một trong những tàu ngầm hạt nhân thuộc Dự án Borey-A, được trang bị 16 tên lửa đạn đạo Bulava và vũ khí ngư lôi hiện đại.

Hoa Nguyễn