Chuyển động thế giới 10/10/2022

Mở đầu tuần mới, thế giới chào đón nhiều thông tin kém lạc quan về các hoạt động đình công, thiên tai, hay các tín hiệu kinh tế mờ nhạt của Ukraine. Kinh tế Ukraine trong ba quý vừa qua ước tính sụt giảm khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2021, phần lớn là do ảnh hưởng từ cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Đây là đánh giá vừa được Bộ Kinh tế nước này đưa ra. chiến sự đã gây áp lực lên niềm tin của doanh nghiệp và hoạt động logistics, trong khi hoạt động sản xuất ở các nhà máy và cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bộ Kinh tế Ukraine cho biết tình hình thời tiết xấu trong tháng 9/2022 làm chậm tốc độ thu hoạch vụ mùa, cũng như gián đoạn nguồn cung từ nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đã ảnh hưởng tới nền kinh tế nước này. Dù vậy, một thông tin tích cực là xuất khẩu của Ukraine trong tháng 9/2022 đã tăng 23% so với tháng trước đó, lên mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu vào tháng 2/2022, nhờ thỏa thuận trung gian quốc tế cho phép vận chuyển ngũ cốc từ các cảng bên bờ Biển Đen. Vào tháng 7 năm nay, Ngân hàng trung ương Ukraine dự kiến nền kinh tế này có thể giảm 33% trong năm 2022 và có thể sẽ tăng trưởng 5-6% trong các năm 2023 và 2024.

Tập đoàn năng lượng TotalEnergies của Pháp tuần này tuyên bố sẽ thúc đẩy các cuộc đàm phán về lương nếu các nghiệp đoàn ngừng phong tỏa các kho chứa nhiên liệu và các cơ sở lọc dầu, hiện đang làm ảnh hưởng nặng nề đến nguồn cung năng lượng trên toàn nước Pháp. Nếu việc phong tỏa các kho dự trữ chấm dứt và có sự nhất trí của tất cả các đại diện người lao động, tập đoàn đề xuất tổ chức đàm phán về lương trên cơ sở hằng năm tính từ tháng 11 đến tháng 10 năm tiếp theo. Các cuộc thảo luận sẽ xác định những quyền lợi mà người lao động được hưởng từ lợi nhuận của hãng trước cuối năm nay, có tính đến lạm phát. Về phần mình, nghiệp đoàn CGT – đơn vị tổ chức đình công - cho biết sẽ tiếp tục đình công nhưng vẫn để ngỏ sẵn sàng xúc tiến sớm các cuộc đàm phán “dựa trên các yêu cầu là tăng lương 10% và có hiệu lực cho cả năm 2022.” Hoạt động đình công suốt 2 tuần qua và bảo trì ngoài kế hoạch đã làm giảm 60% công suất lọc dầu tại Pháp, khiến nước này phải tăng nhập khẩu, và nhiều khả năng Pháp sẽ phải dùng đến các kho dầu dự trữ chiến lược.

Một thông tin cũng ảnh hưởng không nhỏ tới ngành sản xuất là việc Mỹ siết chặt xuất khẩu chip bán dẫn sang Trung Quốc. Các quy định mới do Bộ Thương mại Mỹ thông báo bao gồm việc hạn chế xuất khẩu một số chip được sử dụng trong siêu máy tính và thắt chặt các quy định trong việc bán các thiết bị sản xuất chip. Tuy nhiên, quy định mới sẽ miễn trừ với một số công ty của Mỹ và các nước đồng minh muốn xin giấy phép. Phản ứng sau động thái trên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cùng ngày cho rằng quy định mới của Mỹ là sự lạm dụng các biện pháp thương mại và được thực hiện nhằm duy trì "quyền bá chủ công nghệ" của Mỹ. Bắc Kinh cũng cảnh báo Mỹ sẽ chỉ bị tổn thương và tự cô lập mình. Quy định mới được công bố chỉ vài ngày sau khi Bộ Quốc phòng Mỹ bổ sung 13 công ty Trung Quốc vào danh sách đen, trong đó có các “ông lớn” về thiết bị bay không người lái và công nghệ giám sát.

Còn tại Thái Lan, ngày 10/10, phó phát ngôn viên Chính phủ Thái Lan Traisuree Taisaranakul cho biết công chức ở nước này hiện có thể lựa chọn phương thức làm việc tại nhà. Quy định này nhằm tạo sự linh hoạt cũng như tối ưu hóa hiệu quả công việc trong thời kỳ "bình thường mới" sau đại dịch COVID-19. Theo quy định, các trưởng bộ phận có thẩm quyền cho phép nhân viên làm việc tại nhà và trong một số trường hợp, nhân viên có thể được chỉ định ngồi tại không gian làm việc chung nhưng việc sắp xếp này không được làm ảnh hưởng đến hiệu quả, năng suất hoặc khả năng cung cấp dịch vụ của cơ quan cho người dân. Bên cạnh đó, việc tham dự các cuộc họp, chương trình đào tạo, đi thực tế hoặc tạm thời chuyển đến các địa điểm khác ở Thái Lan hoặc nước ngoài không được coi là làm việc bên ngoài trụ sở của cơ quan. Với động thái này, Chính phủ Thái Lan mong muốn có thể tối đa hóa hiệu quả công việc bằng cách sử dụng công nghệ hiện đại, đồng thời có thể duy trì các dịch vụ công hoạt động trong các tình huống khẩn cấp.

Tin vui đối với các tín đồ du lịch, kể từ ngày 11/10, Nhật Bản sẽ “mở cửa” hoàn toàn cho du khách nước ngoài, đồng thời cũng triển khai một chương trình trợ cấp du lịch quốc gia nhằm thúc đẩy sự phục hồi sau đại dịch của ngành du lịch nội địa. Với gói ngân sách mang tên Chương trình Giảm giá Du lịch Quốc gia, chính phủ sẽ trợ giá cho các dịch vụ lưu trú, ăn uống, mua sắm với trị giá lên đến 11.000 yen (77 USD) mỗi ngày cho một khách du lịch. Chương trình này chỉ dành cho những người đang cư trú tại Nhật Bản và không mở rộng cho du khách nước ngoài nhập cảnh bằng thị thực du lịch. Bộ trưởng Du lịch Nhật Bản kỳ vọng, với chương trình Giảm giá Du lịch Quốc gia, người dân sẽ có thể tận hưởng các chuyến du lịch đường dài bằng phương tiện giao thông công cộng, kể cả vào các ngày trong tuần. Trước đó, Nhật Bản đã triển khai chương trình kích cầu du lịch nội địa “Go To Travel” kéo dài từ tháng 7-12/2020 và phải tạm dừng do sự lây lan mạnh của dịch COVID-19 vào mùa Đông năm đó.

Hoa Nguyễn