Chuyển động thế giới 11/11/2022

Căng thẳng tại Ukraine chưa có hồi kết khiến thế giới vẫn loay hoay với cuộc khủng hoảng nhiên liệu khi mà tới đây EU thực thi các biện pháp trừng phạt với dầu Nga. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đó cũng là một đòn giáng đối với kinh tế xứ Bạch Dương.

Tốc độ sụt giảm Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga sẽ nằm trong khoảng 2,9 đến 3,3%, thấp hơn so với dự đoán 7%. Thông báo được Viện Kiểm toán Liên bang Nga vừa công bố cho thấy nền kinh tế nước này đang phát triển tốt hơn so với ước tính ban đầu. Theo Viện Kiểm toán Liên bang Nga, cơ chế trừng phạt chưa từng có đối với Nga đã có những tác động đến nền kinh tế trong nước với dự đoán ban đầu GDP giảm hơn 7%. Tuy nhiên, cơ quan trên dự báo trong năm nay, tốc độ suy giảm sẽ chỉ trong khoảng 2,9-3,3%. Trong khi đó, Bộ Phát triển Kinh tế LB Nga dự báo GDP nước này sẽ giảm 2,9% trong năm 2022, 0,8% vào năm 2023, và tăng trưởng trở lại ở mức 2,6%/năm trong giai đoạn 2024-2025. Giới chuyên gia đánh giá những diễn biến trên cho thấy nền kinh tế Nga có tính linh hoạt khá cao. Dù vậy, sau 2 năm sụt giảm GDP, nền kinh tế Nga sẽ cần 2-3 năm để phục hồi và trở lại mức trước khủng hoảng, với điều kiện không phát sinh thêm khó khăn mới nào.

Trong khi đó, Mỹ vẫn tiếp tục viện trợ cho Ukraine. Lầu năm góc đã công bố gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD cho Ukraine mới đây, bao gồm các hệ thống phòng không và tên lửa đất đối không. Với gói viện trợ mới này, tổng ngân sách hỗ trợ an ninh của Washington dành cho Kiev đã lên tới gần 19 tỷ USD kể từ tháng 2/2022. Theo Bộ Quốc phòng Mỹ,  gói viện trợ quân sự mới sẽ bao gồm 4 tổ hợp phòng không tầm thấp và có khả năng cơ động cao Avenger, cũng như các tên lửa dùng cho 4 tổ hợp này. Đây là lần đầu tiên Washington cung cấp cho Kiev hệ thống phòng không Avenger. Cũng trong gói viện trợ lần này còn có tên lửa dành cho các tổ hợp phòng không HAWK, cùng với đạn pháo và đạn cối, rocket dành cho các hệ thống rocket pháo binh cơ động cao (HIMARS) và hơn 20 triệu viên đạn dành cho các loại vũ khí hạng nhẹ. Gói viện trợ quân sự này thuộc Sáng kiến viện trợ an ninh cho Ukraine, thể hiện cam kết của Mỹ đối với Ukraine và đáp ứng các nhu cầu cấp thiết và xây dựng năng lực cho các lực lượng vũ trang nước này về lâu dài.

Đáng chú ý, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) vừa đưa ra khẳng định chưa thấy tiến triển nào trong các cuộc thảo luận với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này. Theo báo cáo mới nhất của IAEA, các cuộc thảo luận liên quan đến nhiên liệu hạt nhân tại ba địa điểm chưa được khai báo ở Iran là vấn đề gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán giữa Tehran và các cường quốc phương Tây.  Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi nhận định rằng vẫn chưa có tiến bộ trong việc làm rõ và giải quyết những vấn đề còn tồn đọng. Mặc dù vậy, ông cho biết dự kiến trước cuối tháng này, các quan chức cấp cao IAEA sẽ tiến hành một chuyến thăm kỹ thuật đến Iran. Ông nhấn mạnh rằng các vấn đề trên cần phải được giải quyết để IAEA có thể đảm bảo chương trình hạt nhân của Iran mang tính hòa bình. Hiện, theo báo caó của IAEA, Iran đang dự trữ lên đến gần 3.700kg urani được làm giàu. Trong đó, kho dự trữ urani được làm giàu đến 60% của Iran đã tăng từ 55.6kg lên mức 62,3kg.

Còn tại Anh và Pháp, nhân viên ngành giao thông đình công khiến giao thông tại thủ đô London và Paris bị gián đoạn. Đây là các cuộc đình công mới nhất tại châu Âu nhằm yêu cầu tăng lương do giá cả tăng vọt. Tại Pháp, cuộc đình công nhằm gia tăng áp lực lên Tổng thống Emmanuel Macron trước khi ông đưa dự thảo điều chỉnh lương hưu gây tranh cãi ra Quốc hội, theo đó sẽ yêu cầu hàng triệu người làm việc lâu hơn trước khi về hưu. Gần như mọi tuyến Metro sẽ đóng cửa hoặc chỉ hoạt động vào giờ cao điểm. Tần suất các chuyến xe buýt cũng có thể giảm 1/3. Hai tuyến đường sắt ngoại ô chính kết nối trung tâm Paris với các sân bay Charles de Gaulle và Orly cũng chứng kiến sự hỗn loạn nghiêm trọng. Trong khi đó, tại Anh, cuộc đình công của các thành viên Nghiệp đoàn đường sắt, đường biển và giao thông đã diễn ra sau một loạt cuộc đình công trước đó trong bối cảnh tranh chấp kéo dài về cắt giảm việc làm, lương hưu và điều kiện làm việc. Chính quyền thủ đô London cho biết hệ thống tàu điện ngầm bị gián đoạn nghiêm trọng và khuyên người dân không nên sử dụng. Các báo cáo cho biết nhiều xe buýt bị quá tải, trong khi đường sá tắc nghẽn hơn ngày bình thường.

Dòng chảy thông tin quốc tế tuần qua sẽ không thể nào thiếu được tin tức mới nhất về tỷ phú Elon Musk và thương vụ đình đám Twitter. Chỉ vài giờ sau khi thực hiện việc "dán nhãn" xám xác nhận chính chủ với những tài khoản của chính phủ, tập đoàn và hãng truyền thông lớn, tỷ phú Elon Musk đã "khai tử" dấu tích này. Đây là một trong những cải cách hành chính và quy tắc mới được tỷ phú giàu nhất thế giới đưa ra với Twitter sau khi thâu tóm mảng xã hội nổi tiếng này. Tỉ phú Musk cho rằng dấu tích này là "thảm họa thẩm mỹ" về hình thức cũng như tạo ra một hệ thống phân chia thứ hạng, trong khi "không giải quyết được vấn đề cốt lõi". Vài tháng tới, Twitter sẽ liên tục điều chỉnh để mang lại trải nghiệm tốt hơn và an toàn hơn cho người dùng. Trước đó, tỷ phú Musk đã công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự và điều chỉnh các quy tắc vận hành của mạng xã hội này, trong đó người dùng Twitter phải trả 8 USD/tháng để được xác nhận tài khoản chính chủ thông qua 1 dấu tích xanh.

Hoa Nguyễn