Chuyển động thế giới 11/03

Bất chấp việc các bên không đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza trong tháng lễ Ramadan của Hồi giáo, thủ lĩnh phong trào Hamas mới đây khẳng định vẫn sẵn sàng đàm phán với Israel về một thỏa thuận ngừng bắn.

Thủ lĩnh Hamas Ismail Haniyeh cho rằng Israel phải chịu trách nhiệm cho việc không đạt được thỏa thuận ngừng bắn khi từ chối các yêu cầu của Hamas. Tuy nhiên, theo ông Haniyeh, Hamas vẫn sẵn sàng tiếp tục đàm phán và linh hoạt trong vấn đề trao đổi tù nhân, nếu nhận được quan điểm rõ ràng từ các bên trung gian.

Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy chiến dịch quân sự ở Rafah, đồng thời coi việc mở rộng chiến dịch ở phía Nam Gaza là chìa khóa cho việc đánh bại Hamas. Ngoài ra, ông cũng bác bỏ khả năng thành lập một nhà nước Palestine, cho rằng Israel phải có toàn quyền kiểm soát toàn bộ lãnh thổ của người Palestine ở phía Tây sông Jordan.

Tuyên bố trên được cho là sẽ khiến quá trình đàm phán gặp khó khăn, trong bối cảnh các bên trung gian vẫn đang nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn. Trong thông điệp nhân ngày bắt đầu tháng lễ Ramadan, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cam kết tiếp tục thúc đẩy một lệnh ngừng bắn, viện trợ nhân đạo cho Gaza, cũng như ổn định lâu dài cho khu vực.

Đông đảo người dân Đức đã xuống đường tuần hành ở ngoại ô thủ đô Berlin, nhằm phản đối kế hoạch mở rộng nhà máy của hãng xe điện Tesla của Mỹ. Cuộc tuần hành diễn ra chỉ vài ngày sau một cuộc tấn công phá hoại nhằm vào nguồn cung điện cho dây chuyền sản xuất của nhà máy này.

Các nhóm bảo vệ môi trường tổ chức tuần hành cho biết, sự kiện có khoảng 1.000 người tham gia, trong khi truyền thông địa phương cho biết con số này là khoảng 800. Các nhà tổ chức cho rằng, kế hoạch mở rộng nhà máy của Tesla sẽ tàn phá rừng, ảnh hưởng tới nguồn nước địa phương và tăng lưu lượng giao thông trong khu vực. Dù vậy, cũng có một số ý kiến ủng hộ Tesla, viện dẫn những lợi ích kinh tế mà nhà máy sẽ mang lại cho khu vực.

Tesla có kế hoạch tăng gấp đôi công suất nhà máy bang Gruenheide lên 1 triệu xe mỗi năm và 100 gigawatt giờ sản xuất pin. Sau hành động phá hoại, hơn 12 nghìn nhân viên Tesla phải tạm nghỉ việc, gây thiệt hại ước tính hàng trăm triệu euro.

Hoạt động phản đối tại Đức được xem là bước thụt lùi với Tesla khi hãng đang phải đối mặt với áp lực từ Liên minh châu Âu (EU) và tình trạng gián đoạn nguồn cung do các vụ tấn công vào hoạt động vận chuyển trên Biển Đỏ.

Theo các số liệu sửa đổi mới nhất vừa được chính phủ Nhật Bản công bố sáng nay, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này trong quý 4 vừa qua đã tăng 0,1% so với quý trước đó, qua đó giúp nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới vừa đủ tránh được suy thoái kỹ thuật.

Cụ thể, GDP của Nhật Bản trong quý 4 năm ngoái đã tăng thêm 0,1% so với quý trước, và tăng 0,4% so với cùng kỳ năm 2022. Trước đó, số liệu ước tính sơ bộ cho thấy mức giảm lần lượt là 0,1% và 0,4%.

Số liệu mới này cũng cho thấy đầu tư vào doanh nghiệp mạnh hơn dự kiến đã đẩy số liệu tổng thể lên cao, dù cầu tiêu dùng nhìn chung còn yếu. Theo đó, tiêu dùng cá nhân, vốn chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản, đã giảm 0,3%, chủ yếu là do cầu sử dụng điều hòa và tiêu dùng thủy hải sản xuống thấp.

Với số liệu đã được điều chỉnh theo lạm phát trên, kinh tế Nhật Bản đã không rơi vào suy thoái kỹ thuật, tình trạng nền kinh tế có 2 quý giảm liên tiếp, dù đã để mất vị trí nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới vào tay Đức trong năm 2023. Trước đó, trong quý 3/2023, GDP nước này đã giảm 0,8%.

Ngày 10/3, Ai Cập cho biết nước này đã tiến hành các bước đi quan trọng để hướng tới giảm thâm hụt ngân sách bằng cách bán bất động sản, cũng như nhất trí về một khoản tín dụng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Phát biểu với báo giới, Bộ trưởng Tài chính Ai Cập Mohamed Maait cho biết thặng dư ngân sách sẽ tăng lên trên 3,5% GDP trong tài khóa bắt đầu từ ngày 1/7, con số này cao hơn mức 2,5% mà Bộ Tài chính ước tính trong tài khóa 2023/2024.

Để có được điều này, Ai Cập hồi tháng 2 đã nhất trí bán quyền phát triển khu nghỉ dưỡng Ras al-Hikma cho Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Mới đây nhất, Cairo cũng đạt thỏa thuận với IMF về gói tín dụng có tổng trị giá lên tới 20 tỷ USD. Ông Maait cho hay thời gian qua, ngân sách của Ai Cập gặp nhiều khó khăn do doanh thu từ kênh đào Suez sụt giảm mạnh.

Mới đây, quân đội Mỹ thông báo đã thực hiện chiến dịch không vận đưa các nhân viên không thiết yếu tại Đại sứ quán Mỹ ở Haiti về nước, đồng thời bổ sung lực lượng Mỹ tới đảm bảo an ninh cho cơ quan này trong bối cảnh quốc gia vùng Caribe chìm trong bạo lực băng đảng. Bộ Tư lệnh miền Nam của quân đội Mỹ cho biết chiến dịch tiến hành theo quy định nhằm đảm bảo an ninh cho các đại sứ quán Mỹ trên toàn thế giới. Thông báo nói rõ không có người Haiti nào được đưa đi trên máy bay quân sự của Mỹ.

Mỹ tiến hành chiến dịch trên trong bối cảnh Haiti vẫn tiếp tục chìm trong bạo lực băng đảng vũ trang, đe dọa lật đổ chính phủ hiện nay và khiến hàng nghìn người phải sơ tán để tìm nơi trú ẩn an toàn. Trước đó, hôm 3/3, Haiti đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia do bạo lực leo thang.

Hoa Nguyễn