Chuyển động thế giới 13/02

Mới đây, Tổng thư ký Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) Haitham Al-Ghais tái cam kết sẽ hỗ trợ sự ổn định của thị trường năng lượng bất chấp những căng thẳng địa chính trị hiện nay trên thế giới. Thị trường cũng đón nhận nhiều thông tin kinh tế, chính trị mới từ các nước lớn.

Đánh giá về tác động của các điều kiện địa chính trị đối với thị trường năng lượng toàn cầu trong năm 2024, Tổng thư ký OPEC Haitham Al-Ghais khẳng định OPEC vẫn cam kết thực hiện vai trò quan trọng của mình bằng cách tăng cường nỗ lực và hợp tác giữa các quốc gia thành viên để hỗ trợ sự ổn định của thị trường và cung cấp nguồn cung dầu đáng tin cậy, bất chấp những căng thẳng địa chính trị hiện nay trên thế giới.

Ông cho biết khối này đang đàm phán với một số quốc gia quan tâm đến việc gia nhập liên minh giữa OPEC và các nước đối tác, còn gọi là OPEC+, và sẽ công bố danh sách sau khi quá trình tham vấn được hoàn tất. Brazil - quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất ở khu vực Nam Mỹ và là một trong 10 nước sản xuất dầu thô hàng đầu thế giới, chính thức trở thành thành viên của OPEC+ từ đầu năm nay.

Ngày 13/2, Armenia và Azerbaijan đã đổ lỗi cho nhau châm ngòi cho cuộc giao tranh vừa bùng phát ở biên giới giữa hai nước. Đây là sự cố nghiêm trọng nhất kể từ khi hai nước nối lại nỗ lực đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 30 năm qua.

Bộ Quốc phòng Armenia cho biết 4 binh sĩ của nước này đã thiệt mạng và một số người khác bị thương do trúng đạn của binh lính Azerbaijan tại khu vực Siunik ở miền Nam.

Phía Azerbaijan đã phản ứng lại tuyên bố trên và cho biết động thái quân sự của họ là nhằm trả đũa "các hành động khiêu khích" của lực lượng Armenia thực hiện một ngày trước đó.

Hồi tháng 12 năm ngoái, Azerbaijan và Armenia đã ra tuyên bố chung, nhất trí ý thực hiện các bước đi mới hướng tới bình thường hóa quan hệ và trao đổi tù nhân chiến tranh, như một phần của các cử chỉ thiện chí chung nhằm thúc đẩy hòa giải.

Hai quốc gia này đã vướng vào cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ về quyền kiểm soát khu vực Nagorny - Karabakh. Các cuộc đối thoại nhằm tìm kiếm giải pháp cho vấn đề này đã được tổ chức trong hàng chục năm qua, song cũng không thể hạ nhiệt được các cuộc xung đột nhiều lần tái diễn.

Các nước châu Âu cần một chính sách mang tính "bảo hiểm" khác ngoài Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Đây là tuyên bố được Ngoại trưởng Pháp Stephane Sejourne đưa ra ngày 12/2, sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có tuyên bố gây nghi ngờ về cam kết của Washington đối với NATO.

Phát biểu cùng với các Ngoại trưởng Đức và Ba Lan, ông Sejourne nêu rõ châu Âu cần có phương án chủ động phòng thủ không phải để thay thế hoặc đi ngược lại cơ chế của NATO mà là song hành cùng liên minh này.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cho rằng liên minh quân sự này không phải là một "hợp đồng" với một công ty an ninh. Điều này thể hiện ở việc Vácsava đã không hề yêu cầu Mỹ “trả tiền” cho sự đóng góp của lực lượng Ba Lan trong NATO khi tham gia chiến dịch tại Afghanistan sau sự kiện tấn công khủng bố 11/9/2001 tại Mỹ.

Quan điểm này nhận được sự đồng tình của Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock. Ngoại trưởng Đức nhấn mạnh châu Âu cần một liên minh quốc phòng và an ninh, cùng mua sắm trang thiết bị và tập hợp lực lượng chung.

Những tuyên bố trên được đưa ra sau phát biểu của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc vận động tranh cử vào ngày 10/2 vừa qua. Ông Trump tuyên bố nước Mỹ sẽ không bảo vệ những thành viên NATO không đáp ứng nghĩa vụ tài chính trong trường hợp những nước này bị tấn công. Tuyên bố này làm dấy lên những nghi ngại về cam kết của Washington đối với hiệp ước phòng thủ chung này nếu ông Trump tái đắc cử chức Tổng thống Mỹ.

Trong khi đó, những số liệu tăng trưởng mới nhất của Nhật Bản đang được tính toán để xác nhận rằng nước này đã tụt hạng từ vị trí thứ ba xuống thành nền kinh tế lớn thứ tư trên thế giới trong năm 2023, trong bối cảnh đồng Yên yếu đi và tình trạng già hóa dân số trở nên trầm trọng hơn.

Dù các chuyên gia dự báo GDP quý IV của Nhật Bản có thể đạt 1,2%, nhưng tính rộng trong cả năm 2023, kinh tế Nhật Bản gần như chắc chắn sẽ thấp hơn Đức nếu tính theo đồng USD, qua đó khiến Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới.

Số liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng cho thấy GDP của Nhật Bản trong năm 2023 là 4,2 nghìn tỷ USD, giảm từ mức 6,3 nghìn tỷ USD của năm 2012. Nguyên nhân của tình trạng này phần lớn là do do đồng tiền của Nhật Bản lao dốc.

Dữ liệu về quy mô kinh tế đã và đang đặt ra những vấn đề cho các nhà hoạch định chính sách. Nhật Bản đang trong quá trình suy thoái nhân khẩu học, và dẫn đến tình trạng thiếu lao động trầm trọng. Trong khi đó, mức tiêu dùng tư nhân không thay đổi trong quý IV năm ngoái, làm tăng sự phụ thuộc của kinh tế Nhật Bản vào nhu cầu bên ngoài.

Các chuyên gia cho rằng việc mất vị trí trên bảng xếp hạng kinh tế toàn cầu có thể không khiến người Nhật Bản quá lo lắng, vì mức sống ở quốc gia này vẫn ổn định. Tuy nhiên về dài hạn, Nhật Bản vẫn sẽ cần nhiều lao động hơn để thúc đẩy sản xuất hàng hóa và tiêu dùng. Thu hút thêm lao động nước ngoài được cho là một biện pháp phù hợp để phục vụ mục tiêu này.

Hoa Nguyễn