Chuyển động thế giới 15/03

Từ 14/3, Trung Quốc đã chính thức áp dụng chính sách miễn thị thực với 6 quốc gia châu Âu, trên cơ sở thử nghiệm. Bên cạnh đó, châu Âu cũng đã thông qua một dự luật đột phá về AI.

Chính sách miễn thị thực thử nghiệm trên sẽ kéo dài từ 14/3 đến 30/11 năm nay. Theo đó, công dân có hộ chiếu phổ thông của Thụy Sĩ, Ireland, Hungary, Áo, Bỉ và Luxembourg có thể được miễn thị thực khi nhập cảnh Trung Quốc với lý do công tác, du lịch, thăm thân hoặc quá cảnh với thời gian lưu trú không quá 15 ngày.

Những trường hợp không thuộc các nhóm lý do trên vẫn cần phải có thị thực trước khi nhập cảnh. Trung Quốc thời gian gần đây đang đẩy mạnh hoạt động miễn thị thực với nhiều nước. Tính đến đầu tháng Ba, Trung Quốc đã ký thỏa thuận miễn thị thực lẫn nhau và áp dụng cho nhiều loại hộ chiếu với 157 quốc gia, đồng thời đạt thỏa thuận hoặc dàn xếp với 44 quốc gia khác nhằm đơn giản hóa thủ tục xin cấp thị thực.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Thái Lan, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo ngày 14/3 đã có cuộc gặp Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao nước chủ nhà, trong đó tập trung thảo luận các vấn đề hợp tác kinh tế.

Tại cuộc gặp giữa bà Raimondo và Phó Thủ tướng Thái Lan Parnpree Bahiddha-Nukara, hai bên đã thảo luận về việc làm sâu sắc hơn nữa quan hệ thương mại song phương trong nhiều lĩnh vực, như sản xuất, chuỗi cung ứng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ xanh.

Theo kế hoạch, trong chuyến thăm này, Bộ trưởng Thương mại Mỹ sẽ tham gia cuộc họp trực tuyến thuộc Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF). IPEF là sáng kiến kinh tế do Tổng thống Mỹ Joe Biden khởi xướng hồi năm 2022 và có thể chiếm tới 40% tổng GDP toàn cầu và 28% tổng thương mại hàng hóa và dịch vụ của thế giới. Hiện khuôn khổ này vẫn đang trong quá trình đàm phán nhằm thiết lập các quy tắc và tiêu chuẩn kinh tế.

Liên quan đến sự cố máy bay Boeing 787 vừa qua, nhà chức trách Chile cho biết nhiều khả năng nguyên nhân do kỹ thuật. Theo nguồn tin giới chức an toàn hàng không Chile, chuyển động đột ngột của ghế phi công là trọng tâm cuộc điều tra. Dựa vào thông tin có được đến nay, phần ghế phi công có thể gặp vấn đề về kỹ thuật, khiến mũi máy bay chúc xuống. Ngoài ra, nhóm điều tra cũng xem xét khả năng chập điện dẫn tới sự cố. Hiện Boeing và hãng LATAM chưa bình luận về thông tin trên, dù trước đó, LATAM khẳng định sẽ phối hợp đầy đủ trong cuộc điều tra. Hiện thiết bị ghi âm buồng lái và thiết bị lưu trữ dữ liệu chuyến bay đã được lực lượng chức năng New Zealand thu hồi.

Hôm 11/3, máy bay Boeing 787 của hãng LATAM chở 263 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn trong hành trình từ Sydney đến Auckland thì bị hạ độ cao đột ngột. Sự cố khiến nhiều hành khách bị văng ra khỏi chỗ ngồi và va đập, gây thương tích cho 50 người.

Trong khi đó, Trung Quốc đã chỉ trích việc Hạ viện Mỹ thông qua dự luật đe dọa loại TikTok khỏi Mỹ nếu như công ty mẹ ByteDance không thoái vốn sở hữu khỏi ứng dụng này. Bắc Kinh tuyên bố sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết” để bảo vệ lợi ích của công ty Trung Quốc ở nước ngoài.

Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh Mỹ cần thực sự tôn trọng các nguyên tắc kinh tế thị trường, đồng thời cung cấp một môi trường mở, công bằng, không phân biệt đối xử để các công ty nước ngoài đầu tư và hoạt động tại Mỹ. Tuyên bố khẳng định Bắc Kinh sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp.

Phản ứng của Trung Quốc được đưa ra 1 ngày sau khi Hạ viện Mỹ thông qua dự luật yêu cầu ByteDance phải thoái vốn sở hữu khỏi nếu không TikTok sẽ phải đối mặt với lệnh cấm tại Mỹ. Hiện dự luật vẫn chưa chắc chắn có thể được Thượng viện Mỹ thông qua.

Tuy nhiên, dự luật đã làm dấy lên làn sóng lo ngại đến từ hàng loạt nhà sáng tạo nội dung. CEO TikTok Châu Thụ Tư cũng cảnh báo việc ứng dụng này bị cấm ở Mỹ sẽ gây thiệt hại hảng tỉ USD cho các nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp nhỏ kèm theo đó là 300 nghìn việc làm liên quan sẽ bị mất.

Tuần qua, các nhà lập pháp tại Nghị viện châu Âu (EP) đã biểu quyết thông qua khuôn khổ pháp lý toàn diện nhằm kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm các hệ thống AI mạnh mẽ như ChatGPT của OpenAI.

Tại phiên họp toàn thể diễn ra tại Strasbourg, Pháp, dự luật về AI đã nhận được sự ủng hộ của 523 nghị sĩ châu Âu, trong khi có 46 nghị sĩ bỏ phiếu chống. Mặc dù vậy văn bản này còn cần được 27 quốc gia thành viên EU thông qua vào tháng 4 tới trước khi được công bố trên Công báo chính thức EU vào tháng 5 hoặc tháng 6 năm nay. Đây là dự luật đầu tiên trên thế giới mang tính ràng buộc về AI, vạch ra lộ trình rõ ràng hướng tới sự phát triển AI an toàn và lấy con người làm trung tâm.

Theo dự luật, Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất thiết lập bộ tiêu chí phân loại các hệ thống AI dựa trên mức độ rủi ro mà công nghệ này có thể gây ra cho người dùng. Những trường hợp không tuân thủ các quy định có thể bị phạt tối đa 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu, tùy thuộc hành vi vi phạm và quy mô của các công ty. Các quy định liên quan đến các mô hình AI như ChatGPT sẽ có hiệu lực 12 tháng sau khi dự luật chính thức được ban hành, trong khi các công ty phải tuân thủ hầu hết các quy định khác trong 2 năm.

Hoa Nguyễn