Chuyển động thế giới 15/09/2023

Tuần qua, truyền thông thế giới đón nhận nhiều thông tin kinh tế mới liên quan đến lao động, lãi suất, tình trạng lạm phát. Bên cạnh đó là những diễn biến xung quanh  tình trạng tàu mắc kẹt ở Greenland.

Mới đây, hải quân Đan Mạch cho biết tàu du lịch hạng sang chở 200 hành khách mắc kẹt ở khu vực hẻo lánh tại Greenland trong 3 ngày qua, đã khôi phục khả năng di chuyển. Thông báo của Hải quân Đan Mạch cho biết tàu Ocean Explorer đã được kéo khỏi khu vực bị mắc kẹt.

Cùng ngày, công ty chủ quản chiếc tàu cho biết tàu nghiên cứu đại dương Greenlandic đã giúp kéo con tàu ra ngoài, và không có bất kỳ thương tích nào đối với ai trên tàu, không xảy ra ô nhiễm môi trường và không gây hư hỏng thân tàu.

Đầu tuần này, con tàu chở 206 hành khách và thủy thủ đoàn đã mắc cạn tại khu vực Alpebay, thuộc Công viên Quốc gia Đông Bắc Greenland. Thông báo của Hải quân Đan Mạch từng cho biết con tàu đã mắc cạn trên cát và bùn, không phải trên đá và đã tìm cách nổi lại nhưng không thành công do thủy triều lên cao.

Thế giới cần đầu tư 2.700 tỷ USD/năm để đến năm 2050, có thể đạt được mục tiêu trung hòa khí thải và tránh nhiệt độ tăng vượt ngưỡng 1,5 độ C trong thế kỷ này. Đây là nhận định được công ty tư vấn Wood Mackenzie đưa ra trong báo cáo công bố vừa qua.

Nhiều chính phủ đã cam kết giảm khí thải ròng xuống bằng 0 vào giữa thế kỷ này để có thể đạt được mục tiêu giới hạn mức tăng nhiệt độ trung bình trên toàn cầu ở 1,5 độ C. Tuy nhiên, báo cáo chỉ ra rằng phần lớn các nước đều không đi đúng tiến độ trong việc đạt mục tiêu khí thải vào năm 2030, chứ chưa tính đến năm 2050.

Công ty trên nhận định để giảm phát thải carbon trong ngành năng lượng, thế giới cần đầu tư 1.900 tỷ USD/năm, còn nếu để đạt mục tiêu giới hạn mức tăng nhiệt độ ở 1,5 độ C thì con số này phải tăng 150% - tức là 2.700 tỷ USD/năm. Khoảng 75% số tiền trong khoản đầu tư này cần tập trung vào các ngành điện và hạ tầng. Báo cáo nhấn mạnh các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện Mặt Trời cần trở thành nguồn cung điện chính của thế giới để hỗ trợ điện khí hóa ngành vận tải và sản xuất hydro xanh.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã quyết định nâng lãi suất chủ chốt lần thứ 10 liên tiếp lên mức cao kỷ lục trong nỗ lực nhằm chống lạm phát. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh sau 9 lần tăng lãi suất liên tiếp của ECB, lạm phát vẫn cao hơn gấp đôi mức mục tiêu 2% ngân hàng này đặt ra và dự báo sẽ không giảm về mức này trong 2 năm tới.  Cụ thể, ECB đã tăng 25 điểm phần trăm của 3 loại lãi suất chính, gồm lãi suất tái cấp vốn lên 4,25%, lãi suất tiền gửi lên 4% và lãi suất cho vay lên 4,5% - những mức cao nhất kể từ khi đồng euro ra đời vào năm 1999.

Trong tháng 8 vừa qua, lạm phát vẫn ở mức 5,3%, trong khi giá năng lượng tăng, điều đó có nghĩa lạm phát có thể duy trì dai dẳng  hoặc thậm chí tăng lên trong tháng 9 tới.

ECB cho rằng lạm phát sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian tới với  mức 5,6% trong năm nay; 3,2% trong năm sau trước khi hạ nhiệt xuống còn 2,1% vào năm 2025. Ngoài ra, ECB cũng hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Eurozone trong 3 năm tới.  Cụ thể, ngân hàng này dự kiến tăng trưởng năm nay chỉ đạt mức 0,7%, năm sau là 1% và năm 2025 là 1,5%.

Một thông tin đáng chú ý khác, mới đây, Ngoại trưởng Iran tuyên bố nước này đã sẵn sàng triển khai thỏa thuận trao đổi tù nhân với Mỹ, vài ngày sau khi chính quyền Washington có động thái tạo điều kiện cho Iran nhận lại số tiền bị phong tỏa trị giá khoảng 6 tỷ USD.

Hãng thông tấn quốc gia Iran (IRNA) đã công bố danh tính 5 công dân nước này sẽ được Mỹ trả tự do trong đợt trao đổi tù nhân tới. Bộ Ngoại giao Mỹ trước đó cũng đã công bố danh tính 3 trong số 5 công dân sẽ được Iran trả tự do.

Theo thỏa thuận được chính thức công bố hôm 10/8, hai bên sẽ trao trả cho nhau mỗi bên 5 công dân. Bên cạnh đó, Mỹ cũng sẽ gỡ phong tỏa khoảng 6 tỷ USD của Iran tại các ngân hàng Hàn Quốc.

Trước đó, hôm 12/9, chính quyền Mỹ đã ban hành quyết định miễn trừ trừng phạt chung cho các ngân hàng quốc tế nhằm tạo điều kiện cho việc chuyển số tiền này sang một tài khoản đặc biệt ở Qatar mà nước CH Hồi giáo này có thể tiếp cận.

Các chuyên gia Ấn Độ đang tiến hành thu thập mẫu phẩm từ dơi và cây ăn quả tại bang Kerala, miền Nam nước này sau khi virus Nipah đã gây ra đợt bùng phát dịch mới, khiến 2 người tử vong và 3 người mắc bệnh tại đây. Nhiều trường học, văn phòng và dịch vụ giao thông công cộng đã được yêu cầu đóng cửa.

Lãnh đạo cơ quan y tế bang Kerala cho biết đang tiến hành xét nghiệm ở người, đồng thời cử chuyên gia đi lấy mẫu chất lỏng từ các khu rừng - nơi khả năng là “điểm nóng” phát tán virus. Các mẫu nước tiểu dơi, phân động vật và trái cây ăn dở đã được thu thập từ làng Maruthonkara, nơi bệnh nhân đầu tiên sinh sống và gần khu rừng rộng hơn 120 ha vốn là nơi cư trú của một số loài dơi.

Hiện chính quyền bang Kerala đang cảnh giác cao độ, cho biết 77 người được xác định có nguy cơ cao nhiễm virus Nipah.

Hoa Nguyễn