Chuyển động thế giới 16/01/2023

Tuần này thế giới tiếp tục đón nhận những tin tức mới liên quan tới vấn đề lạm phát, đình công và các sự cố đáng tiếc về giao thông. Đầu tiên phải kể đến vụ tai nạn hàng không mới đây nhất tại Nepal.

Hãng hàng không Yeti Airlines thông báo toàn bộ 72 người trên chiếc máy bay chở khách ATR 72 của hãng này bị rơi ở vùng Pokhara, miền Trung Nepal, trong  ngày 15/1 đều đã thiệt mạng. Trong một tuyên bố, đại diện của hãng hàng không Yeti Airlines khẳng định không còn ai sống sót sau vụ rơi máy bay. Theo Cơ quan Hàng không dân dụng Nepal (CAAN), cho tới nay nhà chức trách mới tìm thấy 68 thi thể tại hiện trường. Nhiều thi thể trong số này đã không thể nhận dạng, trong khi 80% máy bay đã bị lửa thiêu trụi. Trong khi đó, người phát ngôn của sân bay Nepal cho hay chiến dịch tìm kiếm đang tạm dừng do trời tối và sẽ được nối lại vào ngày 16/1. Sáng 15/1, máy bay ATR 72 của hãng hàng không Yeti Airlines khởi hành từ thủ đô Kathmandu (Các-man-đu) đã rơi xuống vực sâu ở thị trấn Pokhara, miền Trung Nepal, và vỡ thành nhiều mảnh. Khi tai nạn xảy ra, chiếc máy bay trên chở 68 hành khách cùng 4 thành viên phi hành đoàn, trong đó có 15 người nước ngoài.

Ngày 15/1, Trường Điều dưỡng Hoàng gia (RCN) - hiệp hội y tá lớn nhất của Anh cho biết sẽ tiến hành một đợt đình công mới trong tháng 2 tới nếu các cuộc đàm phán về tiền lương với chính phủ vào cuối tháng này không đạt tiến triển. Trong một tuyên bố, đại diện Trường Điều dưỡng Hoàng Gia Anh cho biết số lượng người tham gia biểu tình lần này dự kiến sẽ tăng gấp đôi so với những cuộc biểu tình trước diễn ra trong tháng 12/2022 vừa qua. Làn sóng đình công đã lan rộng tại Anh trong năm qua trong bối cảnh đời sống người dân trở nên khó khăn trước sức ép từ khủng hoảng chi phí sinh hoạt và suy thoái kinh tế. Trong hai ngày 15 và 20/12/2022, khoảng gần 100.000 y tá trên khắp nước Anh, xứ Wales và Bắc Ireland đã tiến hành đình công đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc.

Một tin tức kém sáng sủa đối với Pakistan, hàng nghìn container chứa các mặt hàng thực phẩm thiết yếu, nguyên liệu thô và thiết bị y tế đã bị kẹt tại cảng Karachi của Pakistan khi quốc gia Nam Á này đang chật vật đối phó với cuộc khủng hoảng ngoại tệ nghiêm trọng. Sự thiếu hụt đồng USD nghiêm trọng đã khiến các ngân hàng Pakistan từ chối phát hành thư tín dụng mới cho các nhà nhập khẩu, ảnh hưởng đến nền kinh tế vốn đã bị thắt chặt bởi lạm phát tăng cao và tăng trưởng kinh tế mờ nhạt. Dự trữ ngoại hối của ngân hàng nhà nước Pakistan trong tuần này đã giảm xuống dưới 6 tỷ USD - mức thấp nhất trong gần 9 năm - trong khi các nghĩa vụ chi trả hơn 8 tỷ USD đến hạn trong quý I/2023. Mức dự trữ ngoại hối trên được cho là chỉ đủ để thanh toán cho khoảng một tháng nhập khẩu hàng hóa. Pakistan nợ nước ngoài 274 tỷ USD, tương đương gần 90% Tổng sản phẩm quốc nội, khiến nước này đặc biệt dễ bị tổn thương trước những cú sốc kinh tế.

Trong bối cảnh lạm phát tăng cao, các hộ gia đình Mỹ đang phải chi trả nhiều tiền hơn mỗi tháng cho các hóa đơn tiền thuê nhà, tạp hóa và dịch vụ tiện ích. Tuy nhiên, các biện pháp chống lạm phát của chính phủ nước này đã bắt đầu phát huy hiệu quả, làm giảm tốc độ tăng của lạm phát tại nền kinh tế số 1 thế giới. Vào thời điểm lạm phát đạt đỉnh vào tháng 6 năm ngoái, một gia đình phải chi thêm 502 USD/tháng so với cùng kỳ năm 2021. Mặc dù lạm phát đã hạ nhiệt trong những tháng gần đây, nhưng các hộ gia đình ở Mỹ vẫn mất thêm 371 USD cho hàng hóa và dịch vụ trong tháng 12/2022 so với cùng kỳ năm trước đó, trong đó có thể kể đến là chi phí cho nhà ở và thực phẩm. Ngoài ra, những mặt hàng khác tăng giá theo từng tháng là dịch vụ tiện ích, chăm sóc sức khỏe, giải trí và đồ uống có cồn.

Tên lửa Trường Chinh-2D được phóng vào lúc 11h14' sáng 16/1 theo giờ địa phương từ Trung tâm phóng vệ tinh Thái Nguyên ở tỉnh Sơn Tây, miền Bắc Trung Quốc. Các vệ tinh, trong đó có Qilu-2 và Qilu-3, hiện đã đi vào quỹ đạo. Qilu-2 là vệ tinh quang học có độ phân giải cao, trong khi Qilu-3 là vệ tinh quang học có góc chụp rộng. Hai vệ tinh này đều được trang bị các thiết bị quang học để quan sát Trái Đất và sẽ cung cấp cho tỉnh Sơn Đông các dịch vụ cảm biến từ xa nhằm khảo sát đất đai và phục vụ cho nông nghiệp, lâm nghiệp cũng như bảo vệ môi trường và ngăn ngừa, giảm thiểu thiên tai. Hai vệ tinh này sẽ phối hợp với vệ tinh Qilu-1 hiện đang bay quanh quỹ đạo. Đây là vụ phóng thứ 462 sử dụng dòng tên lửa đẩy Trường Chinh, tên lửa có thể đáp ứng nhu cầu phóng 1 vệ tinh hoặc nhiều vệ tinh cùng lúc.

Chỉ riêng trong 2 ngày cuối tuần qua, Hàn Quốc ghi nhận hơn 100 vụ tai nạn do tuyết đã rơi dày tại nhiều khu vực của tỉnh Gangwon, trong đó đỉnh núi Misiryeong hiện đang có lượng tuyết phủ dày tới 55,9 cm và đồi Hyangrobong dày 52,3 cm. Tuyết cũng đã phủ kín một đoạn đường cao tốc tại huyện ven biển Goseong vào trưa 15/1, khiến 10 xe mắc kẹt trong hơn 1 giờ đồng hồ. Cảnh sát, lực lượng cứu hỏa và quân đội đã có mặt để dọn tuyết và hỗ trợ giải cứu các xe này.

Hoa Nguyễn