Chuyển động thế giới 17/10/2022

Tuần này, thế giới tiếp tục chú ý tới tình hình chiến sự căng thẳng tại Ukraine, các thông tin liên quan tới dịch bệnh và một số nền kinh tế lớn trên thế giới.

Đầu tiên là thông tin Liên hợp quốc đã có các cuộc gặp để thảo luận về việc duy trì thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen, cũng như kéo dài thỏa thuận này, vốn dự kiến hết hạn vào tháng 11 tới. Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã thảo luận về tiến trình thực hiện thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc cũng như khả năng tiếp tục gia hạn thỏa thuận. Hôm 22/7, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã kí thỏa thuận tạo hành lang xuất khẩu ngũ cốc, dưới sự bảo trợ của Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc. Thỏa thuận có hiệu lực trong 120 ngày và dự kiến hết hạn vào cuối tháng 11 tới. Đến nay, đã có hơn 7,7 triệu tấn nông sản Ukraine được xuất khẩu theo thỏa thuận. Hiện Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng thỏa thuận này có nhiều thiếu sót.

Tình trạng khan hiếm nguồn cung năng lượng liên quan đến dầu Nga vẫn là thông tin thu hút sự chú ý của dư luận. Các chuyên gia nhận định, kế hoạch áp giá trần đối với khí đốt xuất khẩu của Nga sẽ khiến nguồn cung bị gián đoạn. Theo lãnh đạo của Gazprom, quyết định áp giá trần một chiều sẽ vi phạm các hợp đồng đã ký và dẫn đến việc ngừng nguồn cung. Tháng trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã cảnh báo sẽ cắt nguồn cung năng lượng nếu bị phương Tây áp mức giá trần. Cuộc xung đột ở Ukraine đã khiến giá khí đốt tăng mạnh và đẩy chi phí sản xuất điện cũng như nhiều chi phí khác ở châu Âu tăng mạnh. Trước bối cảnh này, nhiều nước thành viên EU ủng hộ giải pháp áp giá trần đối với khí đốt của Nga, nhưng lại tranh cãi về việc nên áp giá trần chung cho tất cả các giao dịch khí đốt hay chỉ khí đốt dùng để sản xuất điện. Giới quan sát lo ngại việc bị giảm nguồn cung năng lượng từ Nga, nước xuất khẩu dầu và khí đốt lớn của thế giới, sẽ làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu và khiến nền kinh tế thế giới đối mặt với nguy cơ giá năng lượng thậm chí còn cao hơn nữa.

Một thông tin không vui khi Nhật Bản đang xuất hiện ngày một nhiều các ca nhiễm mới COVID 19. Chính phủ Nhật Bản hiện lên kế hoạch sẵn sàng đối phó với làn sóng mới và dịch cúm mùa xảy ra đồng thời. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho biết chính phủ đang chuẩn bị cho kịch bản mỗi ngày nước này sẽ ghi nhận tới 450 nghìn người mắc COVID-19 và 300 nghìn người mắc cúm mùa.Theo đó, Tokyo sẽ tập trung nguồn lực y tế với các nhóm đối tượng có nguy cơ cao như người hơn 65 tuổi và trẻ em dưới 12 tuổi, cùng phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền bất kể độ tuổi.

Thêm vào đó, số lượng doanh nghiệp Nhật Bản phá sản giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 9 năm nay đã tăng 6,9% so với cùng thời điểm năm ngoái. Đây cũng là lần đầu tiên con số này tăng trong 3 năm qua. Có tổng cộng 3.141 doanh nghiệp Nhật Bản phá sản trong quý II và quý III năm nay. Các công ty này đều gặp khó khăn về tài chính và không thể thanh toán các khoản hỗ trợ đã được nhận từ chính phủ trước đó để ứng phó với đại dịch COVID-19. Về phạm vi các doanh nghiệp bị phá sản, có tới 29 trong số 47 tỉnh của Nhật Bản chứng kiến làn sóng doanh nghiệp phá sản tăng. Ngành dịch vụ đứng đầu về số lượng doanh nghiệp phá sản với 215 vụ, tăng 8 tháng liên tiếp, trong khi ngành xây dựng chứng kiến tốc độ doanh nghiệp phá sản cao nhất với mức tăng 29,8% so với 1 năm trước đó.

Không chỉ Nhật Bản mà Singapore cũng lo ngại làn sóng dịch bệnh mới. Bộ Y tế Singapore dự báo làn sóng lây nhiễm mới sẽ đạt đỉnh vào giữa tháng 11 tới với bình quân 15.000 ca nhiễm mỗi ngày. Đây sẽ là làn sóng lây nhiễm ngắn và mạnh, và một phần không nhỏ sẽ là những ca tái nhiễm. Singapore cũng không loại trừ khả năng sẽ yêu cầu đeo khẩu trang bắt buộc trở lại, hoặc áp dụng một số biện pháp giãn cách xã hội khác. Theo thống kê, số ca nhiễm biến thể phụ XBB của Omicron trong tuần từ 3-9/10 chiếm tới 54% số ca mắc mới tại “đảo quốc sư tử”, tăng mạnh so với mức 22% của tuần trước đó. Biến thể phụ XBB của Omicron được phát hiện từ tháng 8 năm nay và đã xuất hiện tại hơn 17 quốc gia.

Liên quan đến sự cố gián đoạn dịch vụ lớn của tập đoàn viễn thông Kakao cuối tuần qua, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol sáng 17/10 thông báo đã yêu cầu cơ quan chống độc quyền nước này tiến hành điều tra vấn đề. Kakao thông báo hiện đã khôi phục khoảng 95% các dịch vụ.  Tổng thống Hàn Quốc khẳng định các dịch vụ của Kakao là mạng lưới viễn thông quốc gia nền tảng, và do đó ông đã yêu cầu Ủy ban thương mại tự do đánh giá vấn đề độc quyền của tập đoàn này. Kakao cho biết đang nỗ lực khôi phục hoàn toàn các dịch vụ của hãng. Tính đến 6h sáng 17/10, theo giờ địa phương, đã có khoảng 95% dịch vụ đã được khôi phục. Trước đó, gần như toàn bộ các dịch vụ trực tuyến của Kakao, bao gồm cả dịch vụ nhắn tin Kakao Talk với hơn 47 triệu người sử dụng thường xuyên ở Hàn Quốc, đã bị gián đoạn từ chiều 15/10 sau một vụ cháy tại trung tâm dữ liệu của hãng ở phía Nam thủ đô Seoul. Kakao sau đó đã xin lỗi khách hàng vì sự cố gián đoạn này. Tuy nhiên, cổ phiếu của hãng đã mất điểm mạnh trong phiên giao dich sáng nay sau khi các chính đảng cầm quyền và đối lập đã chỉ trích mạnh mẽ cũng như kêu gọi đánh giá lại vị thế thị trường của tập đoàn này.

Hoa Nguyễn