Chuyển động thế giới 21/10/2022

Tuần này, thị trường lại tập trung vào những thông tin mới nhất của chuyển động thế giới với những tin tức đáng chú ý:

Đầu tiên là thông tin về Áp lực "ghế nóng" trên chính trường Anh. Việc bà Liz Truss từ chức Thủ tướng Anh đã mở đường cho cuộc bầu cử thủ lĩnh mới của đảng Bảo thủ cầm quyền, cũng là vị thủ tướng thứ ba của nước Anh trong vòng 3 tháng. Theo đánh giá của giới phân tích, người kế nhiệm bà Truss sẽ phải đối mặt với những áp lực không nhỏ. Dự kiến, đảng Bảo thủ sẽ bắt đầu một cuộc bầu chọn lãnh đạo khẩn cấp, dự kiến sẽ hoàn tất vào ngày 28/10. Người chiến thắng sẽ là vị thủ tướng thứ năm của nước Anh kể từ khi đảng Bảo thủ giành quyền lãnh đạo đất nước năm 2010. Hiện còn quá sớm để biết ai sẽ là thủ tướng tiếp theo của Anh, nhưng dù người đó là ai cũng sẽ đối mặt với những thách thức lớn. Tính từ tháng 7, Anh đã có 4 bộ trưởng tài chính trong khi bộ trưởng nội vụ từ chức chỉ sau 43 ngày tại nhiệm, cho thấy một hệ thống chính trị bất ổn, khiến niềm tin vào chính phủ sụt giảm. Theo các cuộc thăm dò, chưa đến 40% người dân Anh tin tưởng vào chính phủ so với mức 50% vào năm 2010. Một thách thức khác là nhiệm vụ đoàn kết đảng Bảo thủ, trong bối cảnh xuất hiện những rạn nứt sâu sắc trong nội bộ, khiến uy tín của đảng Bảo thủ giảm sút nghiêm trọng sau 12 năm cầm quyền. Hiện tỷ lệ cử tri Anh dự định ủng hộ đảng Bảo thủ trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới đã giảm mạnh trong khi số người ủng hộ Công đảng tăng tương đương. Các đảng viên đảng Bảo thủ giờ đây đứng trước thời khắc khó khăn là phải tìm ra được một thủ lĩnh có thể thống nhất đảng và mang lại sự ổn định để đưa đất nước vượt qua khủng hoảng - một điều kiện tiên quyết để đảng cầm quyền có cơ hội giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới.

Về vấn đề thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Biển Đen. Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD) đã đưa ra đề xuất gia hạn thêm 1 năm trong bối cảnh thỏa thuận này sẽ hết hạn vào ngày 19/11 tới. UNCTAD cho rằng nếu không có thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc, ít có hy vọng cho việc đảm bảo an ninh lương thực, nhất là ở những nước kém phát triển bởi 20% lượng lúa mì xuất khẩu của Ukraine được vận chuyển tới các nước này. Báo cáo của UNCTAD nêu rõ sáng kiến do LHQ đứng đầu đã giúp bình ổn và làm giảm giá lương thực trên toàn cầu, tuy nhiên giá cả trong thời gian gần đây đã tăng trở lại do chưa rõ thỏa thuận này có được gia hạn hay không. Nga và Ukraine đã ký kết thỏa thuận ngũ cốc vào tháng 7 tại Istanbul dưới sự dàn xếp của LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ. Thỏa thuận cho phép nối lại xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine và Nga - hai quốc gia xuất khẩu ngũ cốc hàng đầu thế giới. Tính đến ngày 19/10, tổng lượng ngũ cốc và các mặt hàng thực phẩm khác được xuất khẩu thông qua thỏa thuận này đã lên tới gần 8 triệu tấn, trong đó hơn 70% là ngô và lúa mì.

Liên quan đến vấn đề kiềm chế làm phát. Hôm qua, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã chính thức khép lại sau 2 ngày họp tại thủ đô Bangkok của Thái Lan . Kết thúc hội nghị, các bên đều cam kết tăng cường các nỗ lực kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trường bền vững. Trong 2 ngày diễn ra hội nghị, các Bộ trưởng Tài chính và đại diện cấp cao đến từ 21 nền kinh tế thành viên APEC đã thảo luận về nhiều vấn đề liên quan tới nỗ lực giảm lạm phát, chuyển hướng các biện pháp kích thích kinh tế sau đại dịch COVID-19 trở thành động lực tăng trưởng dài hạn và duy trì tính bền vững về tài khóa. Hội nghị cũng nhắc lại cam kết thực hiện các chính sách tài khóa linh hoạt để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bao trùm, cam kết sử dụng các công cụ sẵn có để quản lý áp lực lạm phát và hướng nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng trở lại. Các đại biểu cũng kêu gọi tăng cường khả năng phục hồi kinh tế và tài chính, ổn định nợ công đồng thời cam kết sẽ không điều chỉnh tỷ giá hối đoái vì mục đích cạnh tranh.Với chủ đề “Thúc đẩy số hóa, đạt được mục tiêu bền vững”, hội nghị đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường , khẳng định số hóa và tính bền vững sẽ là chìa khóa cho sự thịnh vượng của APEC.

Bản kế hoạch "Nước Pháp 2030" cũng là thông tin thu hút sự chú ý của thị trường. Chính phủ Pháp đã đầu tư 7,5 tỷ euro cho các dự án lớn kể từ khi nước này công bố kế hoạch "Nước Pháp 2030” hồi năm ngoái nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi kinh tế và sinh thái. Cụ thể, chính phủ Pháp đã tăng hỗ trợ tài chính cho 810 dự án trong năm 2021, gồm xây dựng một nhà máy sản xuất chất bán dẫn, phát triển các công nghệ hydro và sản xuất máy tính lượng tử. Ngoài ra, Pháp cũng lập một số quỹ đầu tư để hỗ trợ sự phát triển của doanh nghiệp vừa và nhỏ đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng và sinh thái. Báo cáo cho biết khoảng 45% doanh nghiệp vừa và nhỏ nằm trong số những đối tượng được hưởng lợi từ kế hoạch đầu tư mới, trong khi con số này ở doanh nghiệp lớn là 7%. Kế hoạch "France 2030" được công bố hồi tháng 10/2022, dự kiến đầu tư 54 tỷ euro trong 10 năm tới để hỗ trợ thực hiện công nghiệp hóa và đổi mới sáng tạo. Tổng thống Macron đã nhấn mạnh đây là khoản chi tiêu "cần thiết" và "đáng giá" để mang lại tương lai cho nước Pháp.

Hoa Nguyễn