Chuyển động thế giới 22/03

Thị trường tài chính toàn cầu đang tập trung vào một số động thái mới từ các ngân hàng lớn. Ngân hàng trung ương Anh (BoE) vừa thông báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 5,25%, mức cao nhất trong vòng 16 năm qua. Quyết định của BoE tương tự như động thái của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).

BoE cho biết, cơ quan này cần duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian đủ dài nhằm mục đích đưa lạm phát tại Anh về mức mục tiêu 2% một cách bền vững. Lãi suất 5,25% là mức cao nhất kể từ tháng 2/2008.

Trước đó, Thống đốc BoE Andrew Bailey từng phát đi tín hiệu về một đợt cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay khi mà áp lực lạm phát giảm mạnh hơn. Trong tuyên bố cùng ngày, ông Bailey nhấn mạnh nền kinh tế Anh chưa đến ngưỡng để có thể cắt giảm lãi suất, song mọi việc vẫn diễn ra theo đúng lộ trình.Trước đó, lạm phát của Anh trong tháng 2 đã giảm xuống mức 3,4%, mức thấp nhất trong gần 2 năm rưỡi qua, nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 2% của BoE. Việc duy trì chính sách tiền tệ ổn định ở Anh trong tuần này được cho là sẽ phù hợp với cách tiếp cận của các ngân hàng trung ương lớn như Fed và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Ngân hàng Trung ương Đức cho biết, nền kinh tế nước này đang có nguy cơ rơi vào suy thoái kỹ thuật trong quý I năm nay, và có thể năm 2024 sẽ tiếp tục là một năm kinh tế yếu kém với nước Đức. Theo đó, GDP của Đức có khả năng “giảm nhẹ trở lại” trong trong quý I/2024, sau khi đã giảm 0,3% trong quý IV/2023. Theo quan niệm của nhiều nhà kinh tế, nếu GDP của 2 quý liên tiếp ghi nhận tăng trưởng ở mức âm, thì kinh tế Đức sẽ rơi vào suy thoái kỹ thuật.

Ngân hàng Trung ương Đức kết luận sự phục hồi của nền kinh tế nước này đang bị chậm lại, đồng thời lưu ý nền kinh tế đầu tàu châu Âu tiếp tục gặp phải những "cơn gió ngược" từ nhiều hướng khác nhau, đặc biệt ngành công nghiệp có thể sẽ vẫn trong giai đoạn yếu kém. Đơn đặt hàng cho các sản phẩm do Đức sản xuất tiếp tục giảm cả ở trong và ngoài nước. Lãi suất cao tiếp tục làm giảm nhu cầu trong nước, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư.

Tuy nhiên, ngân hàng trên cũng đưa ra một số dự báo tích cực, như lạm phát có thể giảm trong những tháng tới; các doanh nghiệp vẫn duy trì ổn định số lượng nhân viên và tỷ lệ thất nghiệp sẽ chỉ tăng rất nhẹ vào quý tiếp theo. 

Ngày 21/3, Trung Quốc cho biết nước này và Australia đang tích cực cân nhắc thảo luận về vấn đề hàng hải, trong bối cảnh an ninh khu vực gia tăng căng thẳng. Phát biểu họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong khuôn khổ chuyến thăm Australia, Ngoại trưởng nước này Vương Nghị đã có nhiều cuộc gặp với giới chức nước chủ nhà. Hiện Ngoại trưởng Vương Nghị đang thăm Australia, trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn quan hệ sau thời gian dài căng thẳng. Ông Vương Nghị cũng là Ngoại trưởng Trung Quốc đầu tiên thăm Australia kể từ năm 2017.

Xung đột quân sự tại Ukraine, chiến sự tại Dải Gaza, cuộc khủng hoảng trong nông nghiệp ở châu Âu, là những thách thức mà Liên minh châu Âu tiếp tục phải đối mặt và tìm giải pháp tại hội nghị thượng đỉnh này. Theo đó, các chủ đề chính sẽ được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh mùa Xuân EU là tăng cường và đẩy nhanh các nỗ lực viện trợ quân sự cho Ukraine, chiến lược phòng thủ chung của châu Âu, tình hình nhân đạo ở Gaza, cải cách hệ thống nông nghiệp châu Âu và đánh giá sự chuẩn bị cho việc mở rộng liên minh.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đã nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng nhất của liên minh hiện nay là mua sắm và chuyển giao đạn dược cho Ukraine, dựa trên các sáng kiến gần đây của Cộng hòa Séc. Bên cạnh đó, khủng hoảng ngành nông nghiệp châu Âu cũng sẽ là chủ đề thảo luận nhằm tìm giải pháp. Cũng tại hội nghị, các lãnh đạo EU cũng xem xét tình hình di cư và giải quyết các vấn đề quan hệ đối ngoại khác.

Bộ Tư pháp Mỹ đã khởi kiện tập đoàn Apple với cáo buộc độc quyền thị trường điện thoại thông minh trong nước. Đây là nỗ lực chống độc quyền đầu tiên nhằm vào nhà sản xuất iPhone của chính quyền Tổng thống Joe Biden. Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Apple đã sử dụng ưu thế của mình trên thị trường để đặt ra những mức giá cao hơn cho người tiêu dùng, những nhà phát triển ứng dụng, những người sáng tạo nội dung, các nghệ sĩ, doanh nghiệp và người kinh doanh nhỏ.

Trả lời họp báo, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Merrick Garland cho rằng người tiêu dùng lẽ ra không cần trả nhiều tiền hơn khi chính các công ty vi phạm luật chống độc quyền. Nếu giới chức Mỹ không hành động, Apple sẽ tiếp tục củng cố sự độc quyền của hãng này trong thị trường smartphone của Mỹ và ảnh hưởng tới lợi ích người tiêu dùng. Với án kiện trên, Apple trở thành “đại gia” công nghệ mới nhất vướng án kiện từ cơ quan quản lý của Mỹ, bên cạnh những cái tên như Google, Meta và Amazon.

Hoa Nguyễn