Chuyển động thế giới 22/01

Vừa qua, Tổng thư ký Liên hợp quốc đã đề cao vai trò lãnh đạo của Phong trào Không liên kết trên trường quốc tế, nhất là trong bối cảnh thế giới hiện nay. Bên cạnh đó, dư luận thế giới cũng quan tâm tới căng thẳng tại Gaza và các cuộc biểu tình tại Đức.

Tổng thư ký António Guterres nhận định thế giới đang chứng kiến "vòng xoáy bất ổn và biến động", nhưng cũng mang đến những cơ hội mới cho các quốc gia và Phong trào Không liên kết trong việc dẫn dắt cộng đồng quốc tế hướng tới hợp tác sâu sắc hơn và chia sẻ sự thịnh vượng chung. Đây cũng chính là chủ đề của Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết năm nay.

Tổng thư ký LHQ khẳng định đã nhận thấy sự tương đồng rõ ràng giữa các nguyên tắc của Hiến chương LHQ và các nguyên tắc Bandung của Phong trào Không liên kết. Tổng thư ký Guterres đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Phong trào Không liên kết cho lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế, trong việc bảo vệ Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế, nhân quyền và giải trừ vũ khí hạt nhân. Phong trào Không liên kết  cũng là hình mẫu về tinh thần đoàn kết trong thời kỳ khủng hoảng, trong đó có đại dịch COVID-19.

Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ - nhà phát triển chatbot ChatGPT - mới đây đã xóa tài khoản của một nhà phát triển bot trí tuệ nhân tạo (AI) giả mạo ứng cử viên của đảng Dân chủ ra tranh cử Tổng thống Mỹ năm nay. Đây là hành động cụ thể đầu tiên của công ty này nhằm thực hiện cam kết giải quyết nỗi lo AI can thiệp các cuộc bầu cử.

Tờ Washington Post ngày 20/1 dẫn lời người phát ngôn của OpenAI cho biết công ty này đã xóa tài khoản của một nhà phát triển bot AI có hành vi cố ý vi phạm chính sách sử dụng công nghệ AI nhằm vận động chính trị.

Bot AI có tên Dean.Bot - dựa trên ChatGPT của OpenAI, do 2 doanh nhân ở Thung lũng Silicon gồm Matt Krisiloff và Jed Somers tạo ra. Các doanh nhân này đã thành lập một ủy ban hành động chính trị có tên We Deserve Better nhằm kêu gọi ủng hộ nghị sĩ Dean Phillips trước thềm cuộc bầu cử sơ bộ ở bang New Hampshire ngày 23/1.

Ủy ban đã vận động được 1 triệu USD từ tỷ phú đầu cơ Bill Ackman để ủng hộ ông Phillips chạy đua vào Nhà Trắng. Đây được cho là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của tỷ phú Ackman cho nỗ lực tranh cử của một ứng cử viên Tổng thống Mỹ.

We Deserve Better đã ký hợp đồng với công ty khởi nghiệp AI Delphi để xây dựng Dean.Bot. Ngày 19/1, OpenAI đã xóa tài khoản của Delphi. Hiện ủy ban We Deserve Better chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Liên quan đến khủng hoảng tại Biển Đỏ, ngày 21/1, Anh cho biết sẽ chi 514 triệu USD để nâng cấp hệ thống tên lửa đang được sử dụng ở Biển Đỏ nhằm bắn hạ các máy bay không người lái tại khu vực này. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Grant Shapps cho biết Hải quân Hoàng gia Anh đang chế tạo vũ khí laser DragonFire mới, nhằm bổ sung cho tên lửa Sea Viper đang được sử dụng để bắn hạ các máy bay không người lái trên Biển Đỏ.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết tên lửa Sea Viper cũng sẽ được nâng cấp, trong đó trang bị một đầu đạn mới và một phần mềm có thể giúp hệ thống tên lửa này chống lại các mối đe dọa tên lửa đạn đạo.

Động thái của Anh được đưa ra trong bối cảnh nước này và Mỹ đã tiến hành bắn hạ nhiều máy bay không người lái và tên lửa của lực lượng Houthi ở Yemen trong tháng này. Hành động này đã làm dấy lên căng thẳng ở Biển Đỏ.

Israel vừa qua đã bác bỏ những điều kiện do phong trào Hamas đưa ra về việc chấm dứt xung đột và trả tự do cho con tin, trong đó gồm việc Israel phải rút quân hoàn toàn và để Hamas nắm quyền kiểm soát Dải Gaza. 

Trong một tuyên bố, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết, để đổi lấy việc trả tự do cho con tin đang bị giam cầm tại Gaza, Hamas đã yêu cầu Israel chấm dứt giao tranh, rút quân khỏi Gaza, thả tất cả những người Palestine mà nước này đang bắt giữ, đồng thời để Hamas nắm quyền kiểm soát dải Gaza.

Theo đó, Thủ tướng Netanyahu đã bác bỏ những đề xuất này, khẳng định chưa sẵn sàng chấp nhận một sự nhượng bộ như vậy vì an ninh của Israel. Ông cũng một lần nữa khẳng định quan điểm cứng rắn về vấn đề nhà nước Palestine, bất chấp sức ép trong nước và quốc tế.

Tuyên bố trên được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Hamas công bố báo cáo dài 16 trang biện minh cho vụ tập kích Israel hồi tháng 10 năm ngoái, dù thừa nhận “một số sai lầm”, đồng thời kêu gọi chấm dứt “hành động gây hấn của Israel” ở Gaza.

Tuần qua, đông đảo nông dân tại Đức đã tham gia cuộc tuần hành ở thủ đô Berlin để hối thúc chính phủ liên bang đưa ra chính sách nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường.

Theo ban tổ chức, các cuộc biểu tình của nông dân Đức thời gian gần đây đã cho thấy chính sách nông nghiệp nước này cần phải thay đổi. Nhiều nông trang cần sự ủng hộ chính trị để trở nên thân thiện hơn với môi trường cũng như cần hành động nhiều hơn cho đa đạng sinh học.

Trước đó, Hiệp hội Nông dân Đức đã kêu gọi biểu tình trên cả nước nhằm phản đối việc chính phủ liên bang Đức quyết định loại bỏ dần việc giảm thuế đối với dầu diesel nông nghiệp. Những cuộc biểu tình của nông dân Đức kéo dài trong suốt tuần qua đã gây tình trạng gián đoạn giao thông ở nhiều bang và thành phố trên khắp nước Đức.

Hoa Nguyễn