Chuyển động thế giới 23/05/2022

Liên quan đến tiến trình hòa đàm với Ukraine, một trong những thông tin được dư luận quan tâm nhất trong bối cảnh hiện nay. Mới đây, trưởng đoàn đàm phán của Nga cho biết Moskva sẵn sàng nối lại đàm phán với Kiev, Moskva chưa bao giờ khước từ đối thoại và việc nối lại hòa đàm hiện phụ thuộc vào quyết định của phía Ukraine.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh tiến trình hòa đàm giữa 2 bên hiện đang giậm chân tại chỗ do chưa thể khỏa lấp những bất đồng. Phía Nga cho rằng tiến trình này bị đình trệ một phần là do các nước thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cung cấp vũ khí cho Ukraine với tổng trị giá lên tới hàng tỷ USD. Trong khi đó, Kiev cho rằng thỏa thuận bế tắc là do Nga không sẵn sàng rút các lực lượng trở lại vị trí như trước ngày 24/2, thời điểm Moskva phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine.

Trước đó, hai bên đã tiến hành nhiều vòng đàm phán, trong đó vòng đàm phán mới nhất diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm 29/3 giữa Ngoại trưởng hai nước. Hai bên cho biết phải tạm ngừng đàm phán vì không đạt được bất kỳ tiến triển đáng kể nào.

Đáng lưu ý, Quốc hội Ukraine hôm qua đã thông qua quyết định gia hạn tình trạng thiết quân luật thêm 3 tháng, kéo dài tới ngày 23/8. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột của nước này với Nga vẫn đang tiếp diễn và hiện tập trung chủ yếu tại khu vực miền Đông Ukraine. Đây là lần thứ 3 Ukraine gia hạn tình trạng thiết quân luật kể từ khi Tổng thống Dê-len-xki ký ban hành sắc lệnh đầu tiên ngay sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine ngày 24/2.

Đến nay, chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine đã kéo dài hơn 3 tháng và vẫn chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt. Tiến trình đàm phán hoà bình giữa hai bên hiện cũng bế tắc do hai bên chưa tìm được tiếng nói chung. Trong bối cảnh đó, Ukraine rất nóng lòng muốn được gia nhập Liên minh châu Âu (EU), nhưng theo như lời của Bộ trưởng Pháp phụ trách các vấn đề châu Âu -lơ-măng Bô-nơ, tiến trình này có thể sẽ phải mất từ 15-20 năm chứ không phải chỉ là vài tháng hay vài năm.

Cũng trong ngày 23/5, quan hệ giữa Iran và các nước vùng Vịnh đạt bước đột phá mới. Hãng thông tấn IRNA dẫn lời Thứ trưởng Enayati khẳng định Iran và Saudi Arabia (Arập Xê-út) đã có “những bước đi tích cực và xây dựng” hướng tới mục tiêu giải quyết các bất đồng. Tehran cũng đã cử đại diện tới Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) có trụ sở tại Saudi Arabia. Quan chức ngoại giao Iran bày tỏ hy vọng những cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai quốc gia Hồi giáo lớn trong khu vực sẽ mở đường cho người hành hương Iran tham gia lễ Hajj hằng năm ở Saudi Arabia.

Cũng theo ông Enayati, 15 bản ghi nhớ được ký kết trong chuyến thăm của Tổng thống Raisi tới Qatar hồi tháng 2/2022 và chuyến thăm sắp tới của nhà lãnh đạo này tới Oman là những dấu hiệu cho thấy sự cải thiện quan hệ giữa Tehran với các quốc gia Arab vùng Vịnh.

Tuần này, thị trường đang chờ đón những thay đổi sau khi, thành phố Thượng Hải (Trung Quốc) đã khôi phục một phần giao thông công cộng, hướng tới mở cửa trở lại sau gần 2 tháng thành phố phong tỏa để phòng dịch COVID-19. Cụ thể, 4 trong số 20 tuyến tàu điện ngầm cùng 273 tuyến xe buýt của thành phố đã hoạt động trở lại trong ngày 22/5, tạo thành một "mạng lưới giao thông cơ bản" bao phủ các khu vực trung tâm. Hành khách đi phương tiện giao thông công cộng sẽ phải trình chứng nhận kết quả xét nghiệm âm tính với virus SARS-CoV-2 có hiệu lực trong 48 giờ và phải kiểm tra thân nhiệt. Trước đó, Thượng Hải đã cho phép lượng người lưu thông trên đường phố nhiều hơn. Các khu vực dân cư quản lý số người ra khỏi nhà thông qua thẻ thông hành để ra ngoài đi bộ hoặc đến các siêu thị. Một số nhà máy cũng bắt đầu hoạt động trở lại.

Dự kiến, Thượng Hải sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa toàn thành phố và đưa cuộc sống trở lại bình thường từ ngày 1/6 tới. Động thái này được cho là sẽ ảnh hưởng tích cực tới các thị trường toàn cầu, đặc biệt là thị trường nhiên liệu, vì Trung Quốc là nơi nhập khẩu dầu nhiều nhất hiện nay.

Tuy nhiên, trong bài phát biểu tại hội nghị, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định Đại dịch COVID-19 “chắc chắn chưa kết thúc”. Sự kiện có hơn 100 bộ trưởng y tế của các nước tại Geneva để tham dự cuộc họp trực tiếp đầu tiên của WHO trong gần 3 năm, trong đó vấn đề ngân sách sẽ là một trong những cải cách lớn nhất được thảo luận. Các nước dự kiến sẽ thông qua kế hoạch tăng cường tài trợ một cách an toàn và hiệu quả để WHO có thể đối phó nhanh chóng với các mối đe dọa sức khỏe toàn cầu.

           Hoa Nguyễn