Chuyển động thế giới 23/09/2022

Tuần vừa qua thế giới đã tập trung sự chú ý đến các quyết định tăng lãi suất của hàng loạt các ngân hàng trung ương khiến nhiều thị trường rung lắc. Chiều 22/9, các ngân hàng trung ương Philippines và Indonesia đồng loạt tăng lãi suất 50 điểm cơ bản, đưa lãi suất cơ bản lên 4,25%.

Tại châu Âu, các ngân hàng trung ương Na Uy và Thụy Sĩ cũng có bước đi tương tự. Ngân hàng Trung ương Na Uy thông báo tăng lãi suất từ 1,75% lên 2,25%. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB) thông báo điều chỉnh tăng lãi suất thêm 75 điểm cơ bản lên mức 2,5%. SNB khẳng định việc tăng lãi suất là cần thiết để đối phó với sức ép lạm phát gia tăng. Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đã tăng lãi suất thêm 0,5 điểm % lên 2,25%, với quan điểm cần phải thắt chặt tiền tệ mạnh mẽ hơn nữa để kiểm soát lạm phát. Với quyết định này, lãi suất chuẩn của BoE lên mức cao nhất kể từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Tuy nhiên, mức tăng của BoE được đánh giá vẫn "nhẹ tay" hơn so với động thái mới đây của ngân hàng trung ương một số nước châu Âu và Mỹ.

Trong khi đó, liên quan đến căng thẳng tại Ukraine, ngày 21/9, Nga và Ukraine đã thực hiện một cuộc trao đổi tù binh bất ngờ. Đây là cuộc trao đổi tù binh quy mô lớn nhất kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hồi cuối tháng 2 vừa qua. Các nguồn tin cho biết hai bên đã trao đổi gần 300 tù binh. Phía Ukraine tiếp nhận 215 người, trong đó có 10 người nước ngoài và một số chỉ huy quân sự. Những tù binh người nước ngoài gồm 2 người Mỹ, 5 người Anh, 1 người Thụy Điển, 1 người Croatia và 1 người Maroc. Về phía mình, phía Nga tiếp nhận 55 tù binh. Trong bài phát biểu hàng ngày qua video, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết cuộc trao đổi đã được chuẩn bị trong một thời gian dài và thông qua quá trình đàm phán căng thẳng với vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia.

Cùng ngày, Bên lề khóa họp 77 Đại hội đồng Liên hợp quốc, các nhà lãnh đạo thế giới đã có cuộc họp về tình trạng thiếu lương thực trên thế giới hiện nay, qua đó kêu gọi các nỗ lực khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu. Cuộc họp có sự tham dự của đại diện các nước từ Liên minh châu Âu (EU), Liên minh châu Phi (AU) và Mỹ. Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã khẳng định tính cấp bách của nguy cơ an ninh lương thực khi cho biết những quốc gia đang phát triển dễ bị tổn thương đang chịu tác động mạnh nhất. Trước đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết Pháp sẽ tài trợ cho các chuyến hàng lúa mì của Ukraine đến Somali.

Các tuyên bố đưa ra trong bối cảnh có nhiều cảnh báo về tác động lâu dài của cuộc khủng hoảng Ukraine đối với an ninh lương thực toàn cầu. Theo đó, các chuyên gia cho rằng sự gián đoạn nguồn cung phân bón từ Nga và Ukraine có thể ảnh hưởng tới vụ mùa trên khắp thế giới.

Về các vấn đề khác, Tổng thống Mỹ cho rằng thế giới cần đảm bảo thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Ukraine thông qua Biển Đen được gia hạn, đồng thời nêu rõ thế giới cần đáp ứng nhu cầu cơ sở hạ tầng toàn cầu, bằng các khoản đầu tư minh bạch.

Cũng nhân dịp này, tổng thống Joe Biden thông báo Mỹ sẽ tài trợ bổ sung 2,9 tỷ USD cho vấn đề an ninh lương thực. Số tiền trên là khoản bổ sung cho gói 6,9 tỷ USD mà Chính phủ Mỹ đã cam kết trong năm nay nhằm hỗ trợ an ninh lương thực toàn cầu.   

Ngày 21/9, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi khẳng định trước Liên hợp quốc rằng quốc gia này không tìm cách phát triển hay sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời đề nghị Mỹ đảm bảo sẽ tuân thủ đầy đủ nếu thỏa thuận hạt nhân được khôi phục. Tổng thống Raisi nêu rõ vũ khí hạt nhân không nằm trong chính sách của Tehran. Iran luôn tuân thủ các cam kết quốc tế đồng thời nhấn mạnh chương trình hạt nhân của nước này đều nhằm phục vụ con người và vì các mục đích hòa bình. Liên quan đến các cuộc đàm phán để khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015, nhà lãnh đạo Iran tỏ ý hoài nghi phía Mỹ, nêu rõ Tehran không thể hoàn toàn tin tưởng và cũng không có gì đảm bảo rằng Washington sẽ quyết định tuân thủ cam kết đến cùng.

Theo số liệu khảo sát được công bố tuần qua, việc thí điểm mô hình làm việc 4 ngày/tuần tại Anh được đánh giá là tương đối thành công, dù quá trình chuyển đổi đôi lúc còn chưa suôn sẻ. Đã có hơn 70 tổ chức và doanh nghiệp tại Anh tham gia thí điểm trong thời gian 6 tháng, bắt đầu từ tháng 6, mô hình làm việc chỉ 4 ngày/tuần nhưng vẫn trả lương tương tự cho nhân viên làm việc 5 ngày/tuần.

Kết quả khảo sát do tổ chức 4 Day Week Global phối hợp với các nhóm nghiên cứu Đại học Cambridge và Oxford thực hiện, cho thấy 88% trong hơn 3.300 nhân viên tham gia thí điểm đều nhất trí rằng mô hình làm việc 4 ngày/tuần hoạt động tốt và năng suất kinh doanh đã được cải thiện đáng kể so với mô hình làm việc truyền thống. Bên cạnh đó, mô hình mới còn giúp người lao động cân bằng cuộc sống tốt hơn cả về thể chất và tinh thần.

Dự kiến trong thời gian tới, nghiên cứu sẽ đánh giá tác động của mô hình làm việc mới lên năng suất lao động, bình đẳng giới, môi trường làm việc cũng như sức khỏe người lao động. Đến cuối tháng 11, các tổ chức và doanh nghiệp sẽ tự quyết định xem liệu có tiếp tục áp dụng mô hình mới hay không.

Hiện việc thí điểm mô hình làm việc 4 ngày trong tuần cũng đã và đang được triển khai tại nhiều nước như Australia, Canada, Tây Ban Nha hay Mỹ.

Hoa Nguyễn